Άγχος υγείας

Κεφάλαιο από το βιβλίο Μιλήστε με έναν ειδικό, των Γ. Ευσταθίου, Φ. Λέκκα, Χ. Βαρβέρη, & Ε. Κονσουλίδου.

Συνάδελφοι που βοήθησαν σε μία αρχική αποδελτίωση των απαντήσεων: Ε. Κονταξή.

Κατά διαστήματα, οι περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται άγχος σχετικά με κάποιο πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζουν. Ωστόσο, για κάποιους η ανησυχία για την υγεία καταλήγει να γίνεται εμμονή που επηρεάζει σοβαρά όλους τους σημαντικούς τομείς της ζωής. Το άγχος υγείας μπορεί να εκδηλωθεί με τη μορφή:

  • της εμμονικής ενασχόλησης με ένα υπαρκτό πρόβλημα υγείας, το οποίο ωστόσο δεν είναι σοβαρό,
  • διαφόρων ιατρικών συμπτωμάτων, όπως πόνος στο στήθος, πονοκέφαλος, κόπωση κ.ά., τα οποία δεν αιτιολογούνται παθολογικά,
  • της διαρκούς ανησυχίας για τη μελλοντική κατάσταση της υγείας (το άτομο φοβάται και διερευνά συνεχώς αν νοσεί ή αν πρόκειται να νοσήσει από κάποια σοβαρή αρρώστια, όπως, για παράδειγμα, από καρκίνο).

Αφετηρία των προβλημάτων αυτής της κατηγορίας είναι η υποκειμενική αξιολόγηση κάποιων σωματικών ενοχλήσεων και συμπτωμάτων, τα οποία οι περισσότεροι άνθρωποι πραγματικά θα αγνοούσαν, ως αποδείξεων για την ύπαρξη μιας πολύ σοβαρής και ανίατης ασθένειας. Ως εκ τούτου, το άτομο καταλήγει σε μία συνεχή επαγρύπνηση για την ανίχνευση σωματικών συμπτωμάτων, τα οποία και παρερμηνεύει συστηματικά ως επικίνδυνα και απειλητικά για την υγεία του. Πιο συγκεκριμένα, πιστεύει ότι τα συμπτώματα που βιώνει είναι ενδεικτικά της ύπαρξης κάποιας σοβαρής ιατρικής κατάστασης. Μάλιστα, πολλές φορές, εμπλέκεται σε μία διαδικασία συστηματικού ελέγχου του σώματός του, προκειμένου να επιβεβαιώσει τους φόβους του. Αυτό που ξεχνά ή υποτιμά λόγω του άγχους του είναι το γεγονός ότι, κατά καιρούς, όλοι οι άνθρωποι έχουν ήπιες σωματικές ενοχλήσεις (π.χ. μυϊκούς πόνους, ζαλάδα, πονοκέφαλο, δερματικά εξανθήματα κ.λπ.), οι οποίες δεν συνιστούν κάτι το ανησυχητικό. Ταυτόχρονα, λόγω του άγχους, τα συμπτώματα και οι ενοχλήσεις που παρατηρεί εντείνονται και έτσι καταλήγει στην παρερμηνεία τους ως επικίνδυνα και απειλητικά για την υγεία (π.χ. ένας πονοκέφαλος είναι ένδειξη ύπαρξης όγκου στον εγκέφαλο, ή η δυσκολία ανάρρωσης από ένα κρυολόγημα είναι ένδειξη μόλυνσης από τον ιό HIV).

Αρχικά, το άτομο μπορεί να προσπαθεί να αξιολογήσει τα συμπτώματα και να καταλήξει σε κάποια διάγνωση βάσει πληροφοριών που υπάρχουν διαθέσιμες στο διαδίκτυο. Στη συνέχεια, επισκέπτεται γιατρούς και υποβάλλεται σε ιατρικές εξετάσεις, οι οποίες, όπως είναι φυσικό, αποκλείουν την πιθανότητα να νοσεί. Στο σημείο αυτό, συνήθως, λαμβάνει την οδηγία να απευθυνθεί σε ειδικό ψυχικής υγείας. Ο καθησυχασμός από τους γιατρούς δρα αγχολυτικά, αλλά μόνο προσωρινά, γιατί η επανεμφάνιση των συμπτωμάτων προκαλεί αμφιβολία για την ψυχολογική αιτιολογία τους και, τελικά, πυροδοτεί ακόμη μεγαλύτερο άγχος και φόβο για την πιθανότητα ιατρικού λάθους. Ως εκ τούτου, καταλήγει να απευθύνεται σε περισσότερους από έναν γιατρούς. Επίσης, λόγω του επίμονου άγχους, παρατηρείται, κατά διαστήματα, μία αλλαγή εστίασης στο υποτιθέμενο αίτιο του προβλήματος που προκαλεί τα συμπτώματα, γεγονός που το οδηγεί σε γιατρούς διαφορετικών ειδικοτήτων. Έτσι, μία ζαλάδα που αρχικά αποδόθηκε σε όγκο εγκεφάλου, ερμηνεύεται εκ νέου ως σύμπτωμα σκλήρυνσης κατά πλάκας, κ.ο.κ. Άλλη πιθανότητα είναι το άτομο να αποφεύγει εντελώς τις ιατρικές εξετάσεις.

Παράλληλα, το άτομο στρέφεται στο άμεσο φιλικό και κοινωνικό περιβάλλον του που μπορεί πράγματι πρόσκαιρα να το ανακουφίσει, καθησυχάζοντάς το. Ωστόσο, όπως στην περίπτωση των ιατρικών γνωματεύσεων, η ανακούφιση διαρκεί λίγο, ή τελικά μπορεί το άτομο να την αμφισβητήσει και έτσι να χρειάζεται ολοένα και μεγαλύτερη ή συχνότερη διαβεβαίωση από φίλους και συγγενείς ότι όλα είναι καλά και δεν πρόκειται να πάθει κάτι κακό.

Λόγω αυτής της κατάστασης επηρεάζονται αρνητικά όλοι οι σημαντικοί τομείς της ζωής (οικογενειακή ζωή, κοινωνικότητα και διαπροσωπικές σχέσεις, εργασία). Το άτομο βιώνει έντονη δυσφορία, δεν μπορεί να ηρεμήσει, να απολαύσει την καθημερινότητά του και να χαρεί τη ζωή του. Μάλιστα, ενδέχεται να ντρέπεται γι’ αυτό που του συμβαίνει και για την εικόνα που δίνει, ως «κατά φαντασίαν ασθενής».

Το άγχος υγείας μπορεί να συνδέεται με διάφορους παράγοντες, όπως:

Το άτομο μπορεί να περνά μία ιδιαιτέρως στρεσογόνα περίοδο στη ζωή του. Έτσι, υπό την έντονη ψυχολογική του πίεση, δημιουργείται μία υπερβολική εκτίμηση του κινδύνου που διατρέχει να προσβληθεί από μία πολύ σοβαρή και ανίατη ασθένεια. Μπορεί να έχει συμβεί θάνατος ή ασθένεια στην οικογένεια, ή μπορεί το άτομο να έχει μεγαλώσει σε μία οικογένεια που υπήρχε αρκετή ανησυχία για την υγεία του.

Η προσωπικότητα, επίσης, παίζει κάποιο ρόλο, υπό την έννοια της διαχείρισης του άγχους, των συναισθημάτων και της τάσης για καταστροφοποίηση όταν το άτομο έρχεται αντιμέτωπο με τα προβλήματα της ζωής. Άλλες φορές το άγχος για θέματα υγείας μπορεί να είναι σύμπτωμα κατάθλιψης ή αγχώδους διαταραχής.

Τέλος, σε κάποιες περιπτώσεις η έναρξη του επίμονου άγχους συνδέεται με κάποιο πρόβλημα που το άτομο αντιμετώπισε (π.χ. επίμονο κρυολόγημα, γαστρίτιδα) και σε άλλες σε τυχαία και συνήθη προβλήματα, όπως ένας πονοκέφαλος ή μία ψύξη. Άλλοτε, η εμφάνιση των συμπτωμάτων συνδέεται με κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας στο άμεσο οικογενειακό ή φιλικό περιβάλλον, γεγονός που δημιουργεί ανησυχίες στο άτομο ότι και εκείνο πάσχει από κάτι αντίστοιχο.

Αντιπροσωπευτικά μηνύματα

Καλησπέρα. Πριν πάρω την απόφαση να γράψω αυτό το μήνυμα είχα διαβάσει πολλά παρόμοια με το δικό μου, αλλά πιστεύω πως θα καταλάβετε για ποιο λόγο δεν νιώθω καλυμμένος με ό,τι διάβασα (κι αυτός είναι 99,9% ψυχολογικός). Εδώ και μερικούς μήνες αγχώνομαι υπερβολικά με την κατάσταση της υγείας μου χωρίς να υπάρχει (απ’ ό,τι φαίνεται) κάποιος κίνδυνος. Μάλιστα, πριν λίγες ημέρες έπαθα την πρώτη κρίση πανικού (ήπια) και έχω αρχίσει να φρικάρω γενικότερα. Έχω διαρκή φόβο για τη ζωή μου, και οτιδήποτε θεωρήσω εγώ αφύσικο πάνω μου το μεγαλοποιώ και πιστεύω ότι έχω κάτι πολύ σοβαρό (π.χ. πονοκέφαλος=όγκος, ταχυπαλμίες=πρόβλημα καρδιάς κ.λπ.). Για παράδειγμα, τώρα που γράφω το μήνυμα αυτό είμαι αγχωμένος γιατί πιστεύω πως έχω πρόβλημα στην καρδιά και ίσως καρκίνο παχέος εντέρου, μιας και 1-2 συμπτώματα τα έχω. Το δύσκολο στο όλο θέμα είναι πως κάνω σοβαρές προσπάθειες να μην τα σκέφτομαι αυτά, απ’ την άλλη όμως μόλις βλέπω κάτι αφύσικο είναι λες και πατάω Delete σε ό,τι θετικό σκεφτόμουν μέχρι εκείνη την ώρα και αρχίζω να τρέφω το μυαλό μου με πολύ άρρωστες ιδέες (άρρωστες με την έννοια του μαζοχισμού απ’ ό,τι φαίνεται). Έχω αρχίσει να μην την παλεύω καθόλου και μου γίνεται όλο και πιο δύσκολο να περάσω μία ημέρα δίχως άγχος. Πολλές φορές κάθομαι, κι εκεί που είμαι ήρεμος αρχίζω και υπερφορτώνω τον εγκέφαλό μου με δεκάδες αρρώστιες τις οποίες θα μπορούσα να είχα και με πιάνουν τα κλάματα. Είμαι φοιτητής και 5 με 6 ημέρες ανά εβδομάδα κοιμάμαι σε φίλους, κυρίως για αίσθηση σιγουριάς (αν πάθω κάτι, θα έχω κάποιον να με βοηθήσει). Έχω σκεφτεί τη λύση ψυχολόγου, αλλά έχω μία ελπίδα πως αν κάνω κάποιες εξετάσεις και βγουν καλές θα ηρεμήσω. Λέτε να ποντάρω σε αυτό ή να καταφύγω σε ψυχολόγο πριν χειροτερέψει το πράγμα; Ευχαριστώ εκ των προτέρων.

Αξιότιμοι κύριοι, περίπου 4 μήνες πριν, λόγω κάποιων ενοχλήσεων που ένιωσα στην καρδιά, με κατέβαλε πανικός με αποτέλεσμα να επισκεφτώ καρδιολόγο, ο οποίος με διαβεβαίωσε ότι δεν έχω κάποιο καρδιολογικό πρόβλημα και μου έγραψε χαπάκια για να συνέλθω από τον πανικό που με είχε καταβάλει. Τα χαπάκια αυτά δεν τα πήρα ποτέ, προσπαθώντας να ξεπεράσω μόνος μου το πρόβλημα, το οποίο σχεδόν το ξεπέρασα.

Είχα κάνει όμως συγχρόνως προληπτικά και εξετάσεις αίματος, τις οποίες τις πήρα περίπου 10 ημέρες μετά και έδειξαν υψηλή χοληστερίνη. Αυτό με άγχωσε πάλι και οι γονείς μου με πανικόβαλαν περισσότερο με τις αντιδράσεις τους, λέγοντας ότι πάω κατευθείαν για έμφραγμα καρδιάς αφού έχω χοληστερίνη και καπνίζω αλλά έχω και κληρονομικό πρόβλημα.

Από τότε άρχισε το μαρτύριό μου. Τρομοκρατήθηκα και σκεφτόμουν συνεχώς ότι κάτι θα πάθω. Μου έγινε έμμονη ιδέα και άρχισαν τα προβλήματα: βάρος στο στήθος, αναστεναγμοί, δυσκαμψία στον αυχένα, αλλά και σοβαρές ενοχλήσεις στο κεφάλι. Εξάψεις, αίσθημα σφιξίματος, πόνοι σε διάφορα σημεία, μία ένταση σαν να μου έχουν φουσκώσει το κεφάλι, ένταση γύρω από τη μύτη, μουδιάσματα και ανατριχίλες συχνές σε διάφορα σημεία του κεφαλιού, σε σημείο που μου έφυγε η ιδέα του καρδιακού και μαζί οι ενοχλήσεις που είχα στην καρδιά και επικεντρώθηκα ότι θα πάθω εγκεφαλικό ή καρκίνο στο κεφάλι.

Ώσπου κάποια ημέρα εκτός των άλλων ένιωσα απότομα ένα αίσθημα καψίματος. Βελονιές έντονες βαθιά στην περιοχή γύρω από τα μάτια, χωρίς όμως ζαλάδα ή χάσιμο της όρασης. Τρομοκρατήθηκα και πήγα στα έκτακτα περιστατικά στο νοσοκομείο, όπου μετά από καρδιογράφημα, εξετάσεις αίματος και αερίων αίματος, θωρακική ακτινογραφία και αυχενική ακτινογραφία βρήκαν εκφυλιστική θλάση στον Α5-Α6 σπόνδυλο. Ο καρδιολόγος μου είπε ότι από πλευράς του δεν υπάρχει πρόβλημα κανένα και με παρέπεμψε στον νευρολόγο, ο οποίος μου είπε ότι ήταν κρίση πανικού και μου συνέστησε ψυχιατρική υποστήριξη.

Άλλος νευρολόγος στον οποίο πήγα την επόμενη ημέρα χωρίς να μου κάνει άλλες εξετάσεις (π.χ. εγκεφαλογράφημα) και αξιολογώντας μόνο το ιστορικό και τις εξετάσεις του νοσοκομείου, μου είπε ότι είναι νευρικής φύσεως τα προβλήματα και δεν συνιστά μαγνητική τομογραφία, απλώς να προσπαθήσω με φυσική άσκηση και γενικά αλλαγή τρόπου ζωής να αποφύγω τις αρνητικές σκέψεις και το άγχος. Θεώρησε ότι το πρόβλημα στον αυχένα είναι από κακή στάση και τα μουδιάσματα και οι άλλες ενοχλήσεις είναι από κάποια αέρια που συγκεντρώθηκαν στον εγκέφαλο λόγω άγχους και τοξινών και μπορούν να εξηγήσουν τις ενοχλήσεις στο κεφάλι. Από τότε πέρασε περίπου 1,5 μήνας. Βέβαια, δεν έχω ακόμη αλλάξει τρόπο ζωής γιατί όλες αυτές οι ενοχλήσεις με οδηγούν σε κατάθλιψη και τρόμο χωρίς να έχω όρεξη για το οτιδήποτε. Ο αυχένας μου με πονάει ακόμη όταν στρίβω το κεφάλι. Εξακολουθώ να έχω μουδιάσματα και ανατριχίλες και μικροπονάκια απότομα στους κροτάφους (όχι πονοκέφαλο έντονο) και το χειρότερο… το απότομο και ξαφνικό κάψιμο –οι βελονιές–, σαν να μου ρίχνουν κάτι τοξικό γύρω από τα μάτια ή το ένα μάτι (χωρίς όμως ζαλάδα ή χάσιμο της όρασης). Και αυτά για 2 μήνες τώρα σχεδόν καθημερινά…

Πρέπει να σας πω ότι στον ύπνο μου ως τώρα δεν νιώθω αυτές τις ενοχλήσεις παρά μόνο μία ώρα μετά αφού ξυπνήσω. Ψάχνω συνέχεια στο Internet για να βρω πού οφείλονται αυτά και είμαι τρομοκρατημένος ότι έχω κάτι πολύ σοβαρό. Θα ήθελα να μου πείτε αν θεωρείτε ότι αυτά οφείλονται σε αγχωτική διαταραχή και ειδικά αν γι’ αυτά τα συμπτώματα γύρω από τα μάτια και τα μουδιάσματα ισχύει η θεωρία για τις τοξίνες και κάποια αέρια του νευρολόγου, ή θα πρέπει να προχωρήσω σε μαγνητική τομογραφία. Σας ευχαριστώ.

Γεια σας. Είμαι 23 χρονών και τον τελευταίο χρόνο δεν είμαι καθόλου καλά. Φοβάμαι ότι πάσχω από καρκίνο. Αυτό ξεκίνησε μετά από μία προστατίτιδα που πέρασα (κι εκεί νόμιζα ότι θα μείνω στείρος). Έκανα το λάθος να μπαίνω στο Internet και να ψάχνω για συμπτώματα. Έτσι μία ημέρα διάβασα για καρκίνο. Άρχισα να φοβάμαι ότι κάπου μέσα μου έχω καρκίνο. Για να μην τα πολυλογώ, έχω περάσει με το μυαλό μου καρκίνο όρχεων, νεύρων, πνεύμονα, εντέρου και μελάνωμα (όπου πήγα σε δύο δερματολόγους για να σιγουρευτώ). Από τότε είπα ότι δεν θα ξανασκεφτώ κάτι τέτοιο. Υπολόγιζα όμως χωρίς τον “ξενοδόχο”. Ξαφνικά μετά από έναν μήνα σχετικής ηρεμίας, ξύπνησα με έναν δυνατό πονοκέφαλο στη δεξιά μεριά του κεφαλιού μου και αμέσως το μυαλό μου πήγε στο κακό… “Όγκος εγκεφάλου” λέω. Μπήκα και πάλι στο Internet, διάβασα ότι προκαλεί μουδιάσματα στη μία μεριά του σώματος και τότε παρατήρησα ότι έχω ψιλομουδιάσματα στα δάχτυλα του αριστερού μου χεριού, αλλά και του αριστερού μου ποδιού. Ε! Τότε πια ήμουν σίγουρος ότι κάτι έχω. Πήγα σε νευροχειρουργό ο οποίος μου έκανε νευρολογικά τεστ και μου είπε ότι ο πονοκέφαλος είναι από ψύξη, ενώ τα μουδιάσματα από το άγχος μου. Όμως, ο πονοκέφαλος (όχι δυνατός, αλλά τον νιώθω… και αυτό που με ανησυχεί είναι ότι είναι στο ίδιο σημείο) εδώ και δύο μήνες δεν έχει φύγει και τα μικρομουδιάσματα παραμένουν. Για τον λόγο αυτό, ξαναπήγα πριν από μία εβδομάδα περίπου σε έναν νευρολόγο-ψυχίατρο, ο οποίος μου έκανε και αυτός με τη σειρά του νευρολογικά τεστ και μου είπε ότι η μόνη αρρώστια που έχω είναι η νοσοφοβία. Τον παρακάλεσα να μου γράψει μαγνητική για να μου φύγει η ιδέα, αλλά αυτός αρνιόταν κατηγορηματικά. Είναι, όμως, δυνατόν να αποκλειστεί ο όγκος στον εγκέφαλο χωρίς μαγνητική ή αξονική; Μόνο με τα νευρολογικά τεστ; Επίσης, είναι δυνατόν το άγχος να προκαλεί μούδιασμα (ελαφρύ δεν λέω) στο πόδι; Ομολογώ πως παρ’ όλες τις διαβεβαιώσεις των γιατρών ακόμα πιστεύω ότι κάτι έχω στο κεφάλι μου. Είναι δυνατόν να έκανε λάθος-πρόχειρη διάγνωση ο νευρολόγος λόγω του “βεβαρημένου” μου ιστορικού; Συγγνώμη για το μεγάλο μου μήνυμα, αλλά είμαι πολύ αγχωμένος…

Τα 3 τελευταία χρόνια νιώθω ότι δεν είμαι καλά στην υγεία μου. Έχω έντονους πονοκεφάλους στο αριστερό μέρος του κεφαλιού και νιώθω μούδιασμα στη γνάθο και στη γλώσσα μου και δυσκολία στην κατάποση με έντονη την αίσθηση ότι μου κόβεται η ανάσα. Έχω κάνει πάρα πολλές εξετάσεις και μαγνητική εγκεφάλου, αλλά δεν έχουν δείξει τίποτα. Τρέχω από γιατρό σε γιατρό μόνο για επιβεβαίωση ότι είμαι καλά. Περνούν από το μυαλό μου πολύ άσχημα πράγματα και ότι έχω κάτι κακό και θα πεθάνω. Προσπαθώ όταν με πιάνει κάτι τέτοιο να σκέφτομαι κάτι άλλο που με κάνει χαρούμενη και πασχίζω να πείσω τον εαυτό μου ότι δεν είναι κάτι κακό. Αυτό το κάνω εδώ και έναν χρόνο και έχω δει αποτελέσματα. Μήπως θα έπρεπε να απευθυνθώ σε κάποιον ειδικό; Μήπως είμαι κατά φαντασίαν ασθενής, όπως λέει και η μητέρα μου; Τι πρέπει να κάνω;

Γεια σας. Είμαι φοιτητής 18 ετών και τον τελευταίο καιρό ασχολούμαι πολύ με τις ασθένειες. Έχω γίνει νοσοφοβικός. Πιο συγκεκριμένα, φοβάμαι τον καρκίνο και ιδιαίτερα του εγκεφάλου. Φοβάμαι ότι έχω ή ότι μπορεί να αναπτύξω στο μέλλον. Αυτό με κάνει να θλίβομαι και να σκέφτομαι ότι θα πεθάνω και δεν θα προλάβω να κάνω ό,τι θέλω στη ζωή μου. Εδώ και καιρό σκεφτόμουν αυτή την ασθένεια (9-12 μήνες), κάθε φορά που με έπιανε πονοκέφαλος. Μετά από 2-3 ημέρες μου περνούσε και το ξεχνούσα. Όμως την τελευταία φορά μου έγινε έμμονη ιδέα. Πονούσε λίγο το κεφάλι μου, και άρχισε πάλι. Το μοιραίο λάθος μου αυτή τη φορά ήταν ότι έψαξα τα συμπτώματα του εγκεφαλικού όγκου στο Internet και από τότε ψάχνομαι συνέχεια μην τα εμφανίσω και πολλές φορές πείθω τον εαυτό μου ότι τα έχω. Όταν ξεχνιέμαι (είμαι με φίλους) όλα είναι καλά. Όταν, όμως, αρχίζω και τα σκέφτομαι γίνομαι χάλια. Κλείνομαι στον εαυτό μου και δεν βρίσκω νόημα για τίποτα, και τότε είναι που με σφίγγει το κεφάλι μου και νομίζω ότι εμφανίζω όλα τα συμπτώματα.

Δεν έχω πάει σε γιατρούς για καμία εξέταση, περισσότερο γιατί δεν μπορώ να μπαίνω σε νοσοκομεία, με πιάνει η καρδιά μου. Κατά δεύτερον, δεν έχει εμφανιστεί κάτι σοβαρό που να ανησυχεί τη μητέρα μου, καθότι ανήκει στον ιατρικό χώρο. Γνωρίζω ότι όλο αυτό είναι στο μυαλό μου, αλλά πάντα σκέπτομαι… και αν δεν είναι, και αν πεθάνω;

Θα ήθελα, σας παρακαλώ, να με βοηθήσετε, υποδεικνύοντάς μου τρόπους να αντιμετωπίσω αυτή τη φοβία μου.

Πριν από ενάμιση χρόνο παρουσίασα ένα πρόβλημα στομάχου (έντονες τάσεις για εμετό). Πήγα σε γιατρό ο οποίος μου είπε πως έχω μία απλή γαστρίτιδα…

Η πρώην μου όμως, η οποία έπασχε από έλκος, προσπαθούσε να με πείσει πως έχω έλκος και πως η διάγνωση του γιατρού δεν φθάνει (και έτσι μπήκε η ιδέα)… Μετά από τη θεραπεία, έκανα μία μικρή κατάχρηση κόκα κόλας (ας πούμε ενάμισι λίτρο σε μία ημέρα), πράγμα το οποίο έκανε το στομάχι μου να πονέσει τρομερά και να έχω τάσεις για εμετό τουλάχιστον για 2 εβδομάδες… Αργότερα, άρχισα να έχω σφίξιμο στο στομάχι και δεν μπορούσα να βγω έξω… Ξαναπήγα στον γιατρό ο οποίος μου είπε πως δεν έχω παρά μία νεύρωση στομάχου και πως αν δεν ηρεμήσω δεν θα περάσει. Μάλιστα, για να με κάνει να ηρεμήσω μου είπε να κάνω εξέταση άνω κοιλίας την οποία και έκανα και βγήκε εντάξει. Είχα πάει και σε έναν άλλο γιατρό, ο οποίος μου είπε σχεδόν τα ίδια και μου έδωσε φάρμακα. Εν τω μεταξύ, χώρισα και αισθάνθηκα ΠΟΛΥ καλύτερα, πράγμα που έκανε τα συμπτώματα να φύγουν και γενικά να βελτιωθώ, μέχρι πριν από μερικές ημέρες που άρχισα να έχω πάλι πρόβλημα. Άρχισαν πάλι οι τάσεις για εμετό, οι οισοφαρυγγιτικές (κάπως έτσι γράφεται) παλινδρομήσεις, τα φουσκώματα κ.λπ.

Έχω έντονες σκέψεις ότι το στομάχι μου έχει καρκίνο (ή το έντερο)…

Για το στομάχι μου, ο γιατρός μού απέκλεισε κάθε πιθανότητα καρκίνου και πως δεν θα πρέπει να σκέφτομαι τέτοια πράγματα, και ότι αν είχα κάτι τέτοιο τα συμπτώματα θα ήταν πολύ χειρότερα. Εγώ πάλι κάνω αρνητικές σκέψεις του στιλ “μήπως είναι αρχή και τα συμπτώματα χειροτερέψουν;”… Το ζήτημα είναι ότι ΒΑΡΕΘΗΚΑ να φοβάμαι για τέτοια θέματα και θέλω να ζήσω τη ζωή μου… Παρόμοια προβλήματα έχω και με το έντερο, για το οποίο ξαναπήγα σε γιατρό (όλοι οι γιατροί που πήγα είναι παθολόγοι), ο οποίος μου είπε πως “μερικές φορές δεν είναι τι τρώμε αλλά τι μας τρώει”… Όσες φορές πήγα σε παθολόγους και με κοίταξαν, οι διαγνώσεις ήταν πάντα ικανοποιητικές… Τι έχω;

Συνήθεις ερωτήσεις και απαντήσεις

Πιστεύω ότι είμαι άρρωστος ενώ οι εξετάσεις δείχνουν ότι είμαι καλά.

Ορισμένα άτομα εμφανίζουν έντονη ανησυχία σχετικά με τη σωματική τους υγεία. Πιστεύουν ότι κάποια υπαρκτά (ή και ανύπαρκτα) σωματικά συμπτώματα αποτελούν ένδειξη μιας σοβαρής ασθένειας, παρά τις ιατρικές διαβεβαιώσεις και τα άλλα δεδομένα που συνηγορούν στο αντίθετο. Η σκέψη των ατόμων αυτών κυριαρχείται από το μη ρεαλιστικό φόβο ότι πάσχουν από κάποια πολύ σοβαρή ασθένεια, με αποτέλεσμα πολλές φορές να επηρεάζεται η ψυχολογική τους διάθεση, αλλά και η γενικότερη λειτουργικότητά τους.

Η αντίδραση στην ψυχολογική πίεση περιλαμβάνει σωματικά συμπτώματα, όπως πονοκεφάλους, δυσκολία στην κατάποση, γαστρεντερικά προβλήματα, ναυτία, ζάλη κ.λπ. Ο φαύλος κύκλος που δημιουργείται είναι ο εξής: τα σωματικά συμπτώματα προκαλούν πρόσθετη ανησυχία και άγχος με αποτέλεσμα να συντηρείται η ψυχολογική πίεση, η οποία επιδεινώνει τα σωματικά συμπτώματα, τα οποία προκαλούν πρόσθετη ψυχολογική πίεση, κ.ο.κ.

Συχνά στα παραπάνω προστίθεται και η υπερβολική ευαισθησία του ατόμου στις φυσιολογικές σωματικές αισθήσεις, με αποτέλεσμα να ανησυχεί υπερβολικά μήπως πάσχει από κάποια σοβαρή ασθένεια. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι αντιδρά σε σωματικές αισθήσεις που οι περισσότεροι άνθρωποι πραγματικά θα αγνοούσαν, και τις εκλαμβάνει ως ενδεικτικές μιας πολύ σοβαρής και ανίατης ασθένειας. Έτσι, βρίσκεται σε συνεχή επαγρύπνηση για κάποιο σωματικό σύμπτωμα. Όλοι έχουμε ήπιες σωματικές ενοχλήσεις κατά καιρούς και όλοι κάποιες φορές νιώθουμε έναν μυϊκό πόνο, έχουμε ζαλάδα ή πονοκέφαλο, βγάζουμε ένα εξάνθημα κ.λπ. Αν ψάχνουμε συνεχώς τον εαυτό μας για τέτοιες ενδείξεις είναι βέβαιο ότι τελικά κάτι θα βρούμε. Σε όλους, λοιπόν, τους ανθρώπους η αντίδραση στην ψυχολογική πίεση συνοδεύεται από σωματικά συμπτώματα και όλοι οι άνθρωποι έχουν ήπιες σωματικές ενοχλήσεις από καιρό σε καιρό. Το πρόβλημα ξεκινά από την προσοχή που δίνει το άτομο στις σωματικές αυτές εκδηλώσεις και στο νόημα που τους αποδίδει. Αν τις ερμηνεύσει ως ένδειξη κάποιας σοβαρής ασθένειας, ξεκινά ο φαύλος κύκλος που περιγράψαμε, και αν αναζητεί συνεχώς ενδείξεις για σωματικές παθήσεις πάντοτε θα βρίσκει κάτι που θα μπορεί να το παρερμηνεύσει. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα συμπτώματα δεν είναι υπαρκτά, αλλά ότι απλώς προκαλούνται από το έντονο στρες που πηγάζει από το άγχος για την υγεία, και όταν αντιμετωπιστεί το άγχος αυτά θα υποχωρήσουν.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό είναι η κατ’ επανάληψη αναζήτηση καθησυχαστικών ιατρικών διαβεβαιώσεων ότι δεν υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα, παρότι το άτομο τελικά δεν τις αποδέχεται. Ο λόγος είναι ότι αυτή η συνεχής εκ των έξω αναζήτηση διαβεβαιώσεων του στερεί την ευκαιρία ανάπτυξης ενός προσωπικού μηχανισμού καθησυχασμού και ρεαλιστικής εκτίμησης των σωματικών συμπτωμάτων.

Από τη στιγμή που οι ιατρικές εξετάσεις δεν έδειξαν κάποιο πρόβλημα, προκειμένου να λάβετε βοήθεια θα πρέπει να απευθυνθείτε σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας, δηλαδή σε έναν ψυχολόγο ή σε έναν ψυχίατρο.