Χρήση παράνομων ουσιών

Κεφάλαιο από το βιβλίο Μιλήστε με έναν ειδικό, των Γ. Ευσταθίου, Φ. Λέκκα, Χ. Βαρβέρη, & Ε. Κονσουλίδου.

Συνάδελφοι που βοήθησαν σε μία αρχική αποδελτίωση των απαντήσεων: Σ. Γαϊτανά.

Μεταξύ των παράνομων ουσιών που καταναλώνονται με εντατικό ρυθμό από τους νέους ανθρώπους είναι η κάνναβη. Έτσι, πολλά ερωτήματα διατυπώνονται σε σχέση με τα σωματικά και τα ψυχολογικά συμπτώματα που συνοδεύουν την περιστασιακή, αλλά και τη μακροχρόνια και συστηματική χρήση της εν λόγω ουσίας.

Έχει βρεθεί ότι η χρήση κάνναβης προκαλεί σε βραχύχρονη και σε μακρόχρονη βάση κάποιες αλλαγές σε σωματικό και σε ψυχολογικό επίπεδο, από τις οποίες οι κυριότερες είναι οι παρακάτω:

  • Σωματικά συμπτώματα: αύξηση του καρδιακού ρυθμού, χαμηλή πίεση, αλλαγή του επιπέδου σακχάρου στο αίμα. Αυτού του τύπου τα συμπτώματα μπορούν εύκολα να παρερμηνευθούν ως κρίση πανικού, ή να την προκαλέσουν. Πράγματι, σε κάποια από τα μηνύματα αυτής της κατηγορίας περιγράφεται η εμπειρία μίας κρίσης πανικού μετά από χρήση κάνναβης, η οποία συνοδεύεται από φόβο και ανασφάλεια για το ενδεχόμενο επανεμφάνισής της.
  • Ζαλάδα, ρηχή αναπνοή, κόκκινα μάτια και διαστολή της οφθαλμικής κόρης, ξηροστομία, αύξηση της όρεξης, βραδύτητα κινήσεων και χαμηλή ταχύτητα αντίδρασης.

Οι περισσότεροι χρήστες κάνναβης συνεχίζουν τη λήψη της καθώς τους προκαλεί ευφορία, χαλάρωση και τους αποσπά την προσοχή από την πραγματικότητα και τα προβλήματά τους. Ωστόσο, αρκετοί παραδέχονται ότι υπάρχουν και λιγότερο ευχάριστες συνέπειες, όπως:

  • αλλοιωμένη αίσθηση του χρόνου,
  • άτακτες σκέψεις,
  • βραχυπρόθεσμη αμνησία,
  • δυσκολίες στη στυτική λειτουργία των αντρών και στην κανονικότητα της εμμήνου ρύσεως των γυναικών.

Έτσι, υπάρχουν πολλές απορίες σχετικά με τις παρενέργειες από τη χρήση της σε τομείς, όπως: σωματική υγεία, σεξουαλική απόδοση, γνωστική ικανότητα και συναι- σθηματική διάθεση. Ειδικά στην περίπτωση της κάνναβης, φαίνεται ότι επικρατούν πολλοί μύθοι βάσει των οποίων θεωρείται ως μία εντελώς αβλαβής και φυσική ουσία. Οι μύθοι αυτοί βασίζονται στο γεγονός ότι η κάνναβη δεν προκαλεί άμεσες οργανικές βλάβες. Επίσης, επικρατούν αλληλοσυγκρουόμενες γνώμες σχετικά με το αν προκαλεί εξάρτηση και αν αποτελεί τον προθάλαμο για χρήση πιο «σκληρών» ουσιών. Πολλοί χρήστες κάνναβης υποστηρίζουν ότι έχουν τη δυνατότητα να διατηρούν τον έλεγχο στη λήψη της ουσίας σε μακροχρόνια βάση, χωρίς να δημιουργείται η ανάγκη για άλλες, «σκληρές» ουσίες. Εντούτοις, φαίνεται να αγνοούν ή να υποτιμούν το γεγονός ότι η επαφή με οποιαδήποτε ουσία, ανεξαρτήτως των σωματικών συνεπειών της, ανοίγει μία ψυχολογική «κερκόπορτα» που είναι πιθανό να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις υπό συνθήκες ψυχολογικής πίεσης. Το άτομο πάντοτε ξέρει ότι μπορεί να «βοηθηθεί» στη λειτουργικότητά του από μία ουσία και όταν η ουσία που λαμβάνει δεν το καλύπτει είναι πιθανό να κάνει χρήση μεγαλύτερης ποσότητας από αυτή που είχε διαπιστώσει ότι δεν του δημιουργεί προβλήματα, ή να περάσει σε μία «βαρύτερη» ουσία.

Στο ίδιο πλαίσιο, στην περίπτωση της κάνναβης κυριαρχεί η εντύπωση ότι δεν προκαλεί εξάρτηση. Όμως, όπως έχει διαπιστωθεί, σε περίπτωση μακροχρόνιας χρήσης είναι δυνατόν να υπάρξουν συμπτώματα στέρησης, όπως ευερεθιστότητα, έντονη λαχτάρα για λήψη της ουσίας, αϋπνία και μειωμένη όρεξη.

Επιπλέον, ερωτήματα δημιουργούνται σχετικά με το πώς μπορεί να υποστηριχθεί ένα αγαπημένο πρόσωπο στη διάρκεια της προσπάθειάς του να απεξαρτηθεί από τη χρήση παράνομων ουσιών. Έχει διαπιστωθεί ότι φίλοι, συγγενείς, σύντροφοι ατόμων που κάνουν χρήση, έχουν την εντύπωση ότι είναι κατάλληλοι για να τους βοηθήσουν στη δύσκολη και μακρόχρονη διαδικασία της απεξάρτησης. Όμως, κάτι τέτοιο δεν ισχύει και είναι σημαντικό να αντιληφθούν ότι δεν μπορούν να διορθώσουν το πρόβλημα, αλλά να επιμείνουν ενθαρρυντικά, διακριτικά και σταθερά στην αναζήτηση βοήθειας από ειδικό.

Η ψυχολογική κόπωση και ο θυμός είναι από τα συνηθισμένα συναισθήματα που βιώνει ένα άτομο που βρίσκεται σε σχέση με έναν χρήστη που δυσκολεύεται ή δεν αποφασίζει να διακόψει τις ουσίες. Συχνά, εκτοξεύονται κατηγορίες ή αναζητούνται δραστικές λύσεις, όπως διακοπή της σχέσης κ.λπ. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μία απαιτητική κατάσταση, από ψυχολογική άποψη, στην οποία το άτομο καλείται κατ’ αρχάς να διαχειριστεί τα δικά του συναισθήματα, προκειμένου να μη χάσει την εμπιστοσύνη του αγαπημένου προσώπου που δυσκολεύεται να διακόψει τη χρήση. Επιπλέον, φαίνεται ότι υπάρχει μία λεπτή ισορροπία που πρέπει να διατηρηθεί μεταξύ της αποδοχής της χρήσης αλλά και του σεβασμού των προσωπικών επιλογών.

Σε γενικές γραμμές, η διαδικασία διακοπής της λήψης μιας ουσίας μετά από μακρο- χρόνια χρήση είναι εξαιρετικά απαιτητική. Στη διάρκεια του χρονικού διαστήματος της χρήσης, αναπτύσσεται ψυχολογική εξάρτηση, δηλαδή μία συναισθηματικά εξαρτητική σύνδεση μεταξύ του χρήστη και της ουσίας, ακόμη και όταν ο ίδιος αναγνωρίζει τις αρνητικές συνέπειες που υφίσταται λόγω αυτής. Αυτό συμβαίνει διότι η ουσία κατά τη λήψη της επιδρά στη διάθεση και τη συμπεριφορά του, γεγονός που επιζητεί να επαναλαμβάνει, πέρα από κάθε κόστος. Συμπτώματα της ψυχολογικής εξάρτησης είναι:

  • η έντονη λαχτάρα για να κάνει χρήση,
  • το πολύ υψηλό άγχος στην περίπτωση που διακόψει τη χρήση,
  • η αίσθηση ότι δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στην καθημερινότητά του χωρίς την ουσία,
  • η άρνηση των προβλημάτων που προκαλούνται λόγω της χρήσης,
  • η έντονη ανησυχία και ο εκνευρισμός όταν δεν κάνει χρήση,
  • η επίμονη ενασχόληση με τη διαδικασία προμήθειας της ουσίας,
  • η κατάθλιψη όταν προσπαθεί να τη διακόψει,
  • συμπτώματα άγχους ακόμη και στη σκέψη ότι μπορεί να μην έχει έγκαιρα την ουσία,
  • διαταραχές του ύπνου όταν δεν κάνει χρήση,
  • αλλαγές στην προσωπικότητα.

Όσον αφορά στην ψυχολογική εξάρτηση, είναι χαρακτηριστικό ότι, ακόμη και πολλά χρόνια μετά τη διακοπή της ουσίας, και σε απροσδόκητες στιγμές, μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά η λαχτάρα για λήψη της.

Αντιπροσωπευτικά μηνύματα

Είμαι 20 χρονών, χρήστρια μαριχουάνας. Δεν παρουσιάζω κάποιες επιπτώσεις απ’ όσες διάβασα στο φόρουμ σας… Έχω πετύχει κανονικά σε σχολή, εργάζομαι, όλα κυλούν ομαλά. Το μόνο που έχω παρατηρήσει και είναι φαινόμενο όσον αφορά τη μαριχουάνα είναι η υπνηλία και η μνήμη που χάνεται, το κεφάλι κολλάει. Δεν μπορώ να πω πως κάνω κάτι κακό, ούτε πως κάνω κάτι καλό… Κάνω κάτι το οποίο με ευχαριστεί και με χαλαρώνει. Προβλήματα οικογένειας δεν έχω ούτε ψυχολογικά απ’ ό,τι μπορώ να διακρίνω. Το κάθε άτομο κάνει τις επιλογές του και πριν τις κάνει πρέπει να είναι σίγουρο. Προσωπικά δεν θεωρώ ότι είμαι εξαρτημένη, καθώς η συχνότητα που κάνω μαριχουάνα ποικίλλει. Μπορεί να μην κάνω για μήνες, και μπορεί έναν μήνα να κάνω κάθε μέρα. Δεν κάνω ποτέ μόνη μου, μόνο με παρέα, γιατί θεωρώ ότι αν μπεις στο τρυπάκι να κάνεις μόνος έχασες την μπάλα. Όταν έχω εξεταστική ή κάποιες σοβαρές εργασίες σταματάω… Δεν έχω κάνει και για έναν χρόνο… Σε ό,τι αφορά τις παραισθήσεις και αυτά δεν ισχύουν με το χόρτο και ας μη λέμε ψέματα. Το χόρτο βγάζει όλο το ενσυνείδητό μας, όλα τα απωθημένα και την κακία μας. Παραισθήσεις να βλέπεις φαντάσματα και τέτοια δεν ισχύουν, εκτός αν ο χρήστης έχει πρόβλημα στο κεφάλι, ή αν έχει φρικάρει τόσο πολύ και τα δημιουργεί από μόνος του. Τα άλλα ναρκωτικά, LSD κ.λπ., είναι όλα χημείες και βέβαια στόχος είναι οι παραισθήσεις. Γι’ αυτό και τα παίρνουνε. Η κοκαΐνη κάνει τα πάντα και έχει πολλές χειρότερες συνέπειες. Δεν θα συνιστούσα σε κανέναν να κάνει κανένα από τα παραπάνω που προανέφερα. Αν και η άποψή μου είναι θετική προς αυτό τον τομέα, γιατί προσωπικά δεν έχω πρόβλημα. Κατάθλιψη δεν έχω, ούτε αισθάνομαι στενοχώρια… Υπάρχει και άλλη άποψη… Εμένα το χόρτο με χαλαρώνει και με ξεκουράζει από μία κουραστική ημέρα, και έτσι το έχω συνδυάσει.

Γεια σας. Ένα θέμα που με απασχολεί… από τα 14 μου, είναι ότι είμαι χρήστης χασίς. Δεν είναι πως δεν μπορώ να το σταματήσω, αντιθέτως είναι αρκετά εύκολο σε αντίθεση με το τσιγάρο… Το θέμα είναι πως με το χασίς ταξιδεύω σε έναν άλλο κόσμο… και δεν με νοιάζει τίποτα, και ξεχνάω προβλήματα και θέματα που με απασχολούν, γι’ αυτό δεν βρίσκω αφορμή για να το κόψω…

Γεια σας, θα ήθελα να μοιραστώ το πρόβλημά μου μαζί σας. Εδώ και 10 μήνες κάνω χρήση ναρκωτικών ουσιών (μαλακών και σκληρών). Έχω μπλέξει με έναν άντρα ο οποίος κάνει χρήση χρόνια. Προσπάθησα να ξεκόψω πολλές φορές μα πάντα ξαναγυρνούσα και σε αυτόν και στα ναρκωτικά. Μετά από πολλές δύσκολες καταστάσεις που έζησα, είδα, ένιωσα, αποφάσισα να ξεκόψω. Εδώ και αρκετές ημέρες δεν έχω καμία επαφή μαζί του και σε αυτό με βοήθησαν δικά μου άτομα. Όσο για τα ναρκωτικά, δεν νιώθω εξαρτημένη και έχω να κάνω χρήση έναν μήνα περίπου. Το πρόβλημά μου είναι ότι νιώθω χάλια λόγω όλων όσων πέρασα. Το ότι έχασα φίλες και φίλους λόγω όσων έκανα. Λίγα άτομα είναι πλέον πραγματικά δίπλα μου. Τα βράδια δεν κοιμάμαι, δεν έχω όρεξη για τίποτα, ούτε για φαγητό, σκέφτομαι τρελά πράγματα, φοβάμαι να κυκλοφορήσω ή να μείνω μόνη. Η ψυχολογία μου έχει πιάσει πάτο, έχω και ταχυκαρδίες και νεύρα μα αυτά νομίζω πως οφείλονται στα ναρκωτικά. Η ερώτησή μου είναι μήπως σιγά σιγά τρελαίνομαι… Χρειάζομαι ίσως βοήθεια κάποιου ειδικού… Ευχαριστώ για τον χρόνο σας, θα ήθελα να ακούσω τη συμβουλή σας.

Γεια σας. Κάνω χρήση κάνναβης εδώ και δύο χρόνια. Απ’ όταν ξεκίνησα άρχισα να αλλάζω συμπεριφορά. Βαριέμαι να βγαίνω έξω από το σπίτι και να κάνω το οτιδήποτε. Δεν θέλω να βλέπω κανέναν και δεν με νοιάζει αν παρεξηγηθεί κάποιος ή κάτι τέτοιο. Είναι φυσιολογικό;

Γεια σας. Ο λόγος που αποφάσισα να σας μιλήσω είναι ένας εφιάλτης που βιώνω τον τελευταίο χρόνο. Έχω σχέση μ’ έναν τοξικομανή ο οποίος είναι 17 χρόνια στη χρήση, με αρκετά διαλείμματα βέβαια. Έχει παρακολουθήσει πολλά προγράμματα, αλλά συνεχίζει παρ’ όλα αυτά τη χρήση. Η αλήθεια είναι ότι αφού τα φτιάξαμε έχει κάνει αρκετά off, αλλά χωρίς ένα σταθερό αποτέλεσμα. Όσες φορές συγκατοικούμε σταματάει τη χρήση, αλλά όταν φεύγω (γιατί σπουδάζω στην επαρχία) ξαναπίνει. Δεν έχει πια φίλους καθαρούς και οι γονείς του έχουν σταματήσει να τον στηρίζουν ακόμη και όταν κόβει. Αυτό προφανώς τον κάνει να είναι φοβερά εξαρτημένος από μένα ως τη μόνη του ελπίδα. Πραγματικά θέλει να κόψει, αλλά δεν παρέχονται οι κατάλληλες συνθήκες. Τον αγαπώ και θέλω να ’μαι μαζί του, αλλά παράλληλα έχω εξασθενήσει ψυχολογικά και νιώθω πια αδύναμη να τον βοηθήσω, καθώς όλο τον χρόνο όλο το πρόβλημα το πέρναγα εντελώς μονή, χωρίς να το μοιράζομαι με κανέναν.

Γενικά, η ζωή μου έχει αλλάξει σημαντικά μετά απ’ αυτό. Δεν βρίσκω πια ενδιαφέρον σε ψυχικά υγιείς ανθρώπους, έχω απομονωθεί απ’ τους φίλους, έχω πολλούς φόβους και έντονη τάση φυγής απ’ όπου κι αν βρεθώ. Επιπλέον, δεν βλέπω μέλλον, δεν θέτω στόχους και αδιαφορώ πλήρως για τις επιτυχίες μου στη σχολή. Το μόνο που με ευχαριστεί είναι να καταναλώνω μεγάλες ποσότητες αλκοόλ με φίλους ή και μόνη μου στο σπίτι. Βλέπω ότι με έχει βλάψει η ιστορία, αλλά δεν ξέρω αν πρέπει να τον αφήσω ή να προσπαθήσουμε μαζί. Αξίζει τον κόπο να είμαι δίπλα του ή ουσιαστικά δεν τον βοηθάω; Αναφορικά με εμένα, τι να κάνω για να επανέλθω στα φυσιολογικά μου; Αισθάνομαι πως αυτές οι εμπειρίες έχουν «γράψει» μέσα μου.

Εδώ και 7 μήνες έχω σχέση με κάποιον ο οποίος κάνει συστηματική χρήση κάνναβης. Στην αρχή της σχέσης μας μου το έκρυβε, μέχρι που βρήκα στις τσέπες του ένα σακουλάκι με κάνναβη. Εγώ του έχω δείξει πως δεν μπορώ να δεχθώ αυτό που κάνει και αυτή είναι η πιο συχνή αιτία των καβγάδων μας. Του είπα πως αν δεν το κόψει, δεν μπορούμε να είμαστε μαζί. Με διαβεβαίωσε πως θα κάνει προσπάθεια να κόψει, αλλά δεν γίνεται τίποτα και η κατάσταση παραμένει η ίδια. Δεν ξέρω τι να κάνω για να τον πείσω να πάει σε ένα κέντρο απεξάρτησης. Όλοι οι φίλοι του κάνουν χρήση κάνναβης και αυτό νομίζω πως το κάνει ακόμη πιο δύσκολο. Όταν τον ρωτάω γιατί το κάνει, μου απαντά πως για εκείνον δεν είναι κάτι κακό και μόνο καλό του κάνει. Αλλά εγώ έχω βαρεθεί να τον βλέπω να αλλάζει τελείως η διάθεσή του και να έχει μία αλλόκοτη συμπεριφορά κάθε φορά μετά από τη χρήση. Πώς θα τον κάνω να καταλάβει πως αυτό που κάνει δεν είναι καλό;

Συνήθεις ερωτήσεις και απαντήσεις

Πώς να συμπεριφερθούμε σε κάποιον που κάνει χρήση κάνναβης;

Πολλές φορές είναι εξαιρετικά δύσκολο να μάθουμε ότι ένα άτομο για το οποίο ενδιαφερόμαστε κάνει χρήση ουσιών και κάποιες φορές οδηγού- μαστε σε δραστικά μέτρα προκειμένου να διακόψει τη χρήση. Ωστόσο, οι περισσότερες από τις συμπεριφορές που μας έρχονται στο μυαλό αυτές τις στιγμές δεν φέρνουν αποτέλεσμα (αν και συχνά εμείς μέσα στην απελπισία μας συνεχίζουμε να τις χρησιμοποιούμε).

Γενικά δεν θα πρέπει:

  • Να προσπαθήσετε οποιαδήποτε μορφή συναισθηματικού εκβιασμού του τύπου: «Αν με αγαπάς πραγματικά θα σταματήσεις τη χρήση» ή «Θα σε αφήσω αν δεν σταματήσεις τη χρήση».
  • Να προσπαθήσετε να κρατήσετε το άτομο μακριά με το ζόρι από φίλους ή άλλα άτομα που θεωρείτε «κακή επιρροή».
  • Να προσπαθήσετε να περιορίσετε την πρόσβαση στην ουσία, πετώντας για παράδειγμα όποια ποσότητα βρείτε στην τουαλέτα, κρύβοντας τα χρήματά του κ.λπ.
  • Να προσπαθήσετε να κάνετε τον «ψυχολόγο» ρωτώντας για το αν αντιμε- τωπίζει κάποιο πρόβλημα ή αν έχει κάποια συναισθηματική ανάγκη – πολύ απλά ούτε το ίδιο το άτομο δεν γνωρίζει αυτή τη στιγμή.
  • Να το κατηγορήσετε για τη συμπεριφορά του, γιατί έτσι θα χάσετε την εμπιστοσύνη του.

Αυτό που πρέπει να κάνετε είναι να δείξετε ότι είστε πρόθυμος να βοηθήσετε με διακριτικό τρόπο. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να δείξετε πως αποδέχεστε τη συμπεριφορά του ή ότι σας βρίσκει σύμφωνο, αλλά ότι σέβεστε την επιλογή του. Σκοπός είναι να διατηρήσετε την εμπιστοσύνη που σας δείχνει και να είστε κοντά του ώστε να μπορέσετε να βοηθήσετε. Ο μόνος τρόπος για να τον βοηθήσετε είναι να τον οδηγήσετε στην απόφαση να απευθυνθεί σε έναν ειδικό και στη συνέχεια να τον στηρίξετε στην προσπάθεια που θα κάνει.

Μιλήστε του για το πόσο σας ανησυχεί η συμπεριφορά του και συζητήστε μαζί του τις πιθανές συνέπειες που μπορεί να έχει. Το πρώτο βήμα είναι να παραδεχθεί ότι υπάρχει πρόβλημα, γιατί συχνά τα άτομα που κάνουν χρήση δεν παραδέχονται ότι κάτι τέτοιο ισχύει. Ειδικά για την περίπτωση της κάνναβης, υπάρχουν πολλοί μύθοι που την παρουσιάζουν ως μία εντελώς αβλαβή ουσία. Οι μύθοι αυτοί βασίζονται στο γεγονός ότι η κάνναβη δεν προκαλεί άμεσες οργανικές βλάβες, ωστόσο αυτό αποτελεί τη μία μόνο όψη του νομίσματος.

Δοκίμασα κάνναβη και άρχισα να έχω κρίσεις πανικού.

Η χρήση κάνναβης προκαλεί ήπιες μορφές μελαγχολίας, άγχους ή ευερε- θιστότητας στο ένα τρίτο περίπου των ατόμων που κάνουν συχνή χρήση (καθημερινά ή σχεδόν καθημερινά). Όταν λαμβάνεται σε μεγάλες δόσεις είναι δυνατόν να προκαλέσει μέτρια επίπεδα άγχους έως έντονες αγχώδεις αντιδράσεις που μοιάζουν με τις κρίσεις πανικού, όπως φαίνεται να συνέβη στη δική σας περίπτωση.

Η εμπειρία μιας και μόνο κρίσης πανικού δεν είναι αρκετή για να δημιουργήσει πρόβλημα. Ο φόβος, όμως, για μία νέα επικείμενη κρίση οδηγεί το άτομο σε αυθαίρετες συνδέσεις μεταξύ της εμπειρίας του πανικού και μιας σειράς καταστάσεων τις οποίες αποφεύγει, είτε επειδή τις θεωρεί επικίνδυνες για την εκδήλωση πανικού είτε επειδή θεωρεί ότι δεν θα λάβει την κατάλληλη βοήθεια αν εκδηλώσει μία τέτοια κρίση. Οι συνδέσεις αυτές βασίζονται στην πεποίθηση του ατόμου ότι «από κάτι πάσχει» που καθιστά πιθανή την εκδήλωση πανικού. Ωστόσο, η αρχική εμπειρία του πανικού οφείλεται είτε σε τυχαίους παράγοντες (π.χ. αδιαθεσία, κούραση κ.λπ.) είτε στην επίδραση μιας ψυχοδραστικής ουσίας, όπως συνέβη στη δική σας περίπτωση. Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, το άτομο βίωσε κάποια σωματική ενόχληση που την ερμήνευσε με καταστροφικό τρόπο (ως ενδεικτική, δηλαδή, ενός σοβαρού προβλήματος), με αποτέλεσμα να κορυφωθεί το άγχος του. Αυτός είναι ο μηχανισμός πίσω από τις κρίσεις πανικού, οι οποίες δεν είναι δυνατόν να έχουν καμία αρνητική επίδραση στη σωματική ή την ψυχική υγεία.

Κατά συνέπεια, θεωρούμε ότι θα πρέπει να αναζητήσετε την αιτία των κρίσεων πανικού περισσότερο σε γνωσιακούς μηχανισμούς, θεωρώντας την επίδραση της ουσίας ως το εκλυτικό γεγονός. Όταν αναφερόμαστε σε γνωσιακούς μηχανισμούς, εννοούμε το νόημα που δίνουμε στις διάφορες καταστάσεις ή αλλιώς τον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα. Οι κρίσεις πανικού συνδέονται συνήθως με παρερμηνεία του τρόπου που αντιλαμβανόμαστε τις αισθήσεις του ίδιου του σώματός μας. Το νόημα που δίνουμε στις αισθήσεις αυτές είναι καταστροφικό (φοβόμαστε, δηλαδή, ότι κάτι θα πάθουμε), με αποτέλεσμα να αυξάνει το άγχος μας, το οποίο με τη σειρά του προκαλεί ακόμη πιο έντονες σωματικές αισθήσεις, κ.ο.κ.

Ένα μεγάλο κομμάτι της αντιμετώπισης των δυσκολιών αυτού του είδους έγκειται στο να συμπεριφερόμαστε αντίθετα με το καταστροφικό νόημα που δίνουμε στις καταστάσεις. Επομένως, είναι πολύ σημαντικό να μην παραδοθείτε στον φόβο σας.

Υπάρχουν ελπίδες για κάποιον που κάνει χρήση πολλά χρόνια να το κόψει;

Αν πιστεύετε ότι η βοήθεια που λαμβάνει δεν είναι ικανοποιητική, ίσως θα ήταν χρήσιμο να αναζητούσατε κάποια εναλλακτική πηγή βοήθειας ή κάποιο διαφορετικό μοντέλο παρέμβασης, αν και θα πρέπει να γνωρίζετε ότι η αντιμετώπιση των εξαρτήσεων παρουσιάζει δυσκολίες. Επίσης, μπορείτε να απευθυνθείτε στο κέντρο που παρακολουθεί το άτομο αυτό, προκειμένου να συζητήσετε μαζί τους εναλλακτικούς τρόπους βοήθειας, αλλά και να λάβετε συγκεκριμένες οδηγίες για τη στάση που θα πρέπει να τηρήσετε.

Έχω ακούσει ότι η χρήση κάνναβης δεν βλάπτει και είναι ελεγχόμενη.

Η γνώμη μας είναι ότι η χρήση ουσιών δεν είναι ποτέ ασφαλής. Σίγουρα κάποιες ουσίες είναι πιο ασφαλείς από άλλες και σίγουρα κάποια πρότυπα χρήσης είναι πιο λειτουργικά από άλλα, αλλά έρευνες έχουν δείξει ότι η επαφή με οποιαδήποτε ουσία μπορεί να ανοίξει μία ψυχολογική «κερκό- πορτα» που είναι πιθανό να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις υπό συνθήκες ψυχολογικής πίεσης. Ως προς την κάνναβη (η οποία θεωρείται η πλέον «άκακη» ουσία), έχει αποδειχτεί ότι η μακρόχρονη χρήση της μπορεί να προκαλέσει αγχώδεις διαταραχές, αλλά και πολύ σοβαρότερες ψυχοπαθολογικές εκδηλώσεις. Ενδεικτικά σας αναφέρουμε ότι το ένα τρίτο των ατόμων που κάνει καθημερινή ή σχεδόν καθημερινή χρήση κάνναβης παρουσιάζει νευρικότητα. Επιπλέον, το γεγονός ότι η νευρικότητα αυτή εντείνεται όταν δεν έχει στη διάθεσή του τη συγκεκριμένη ουσία, αποτελεί απόδειξη της ανάπτυξης εξάρτησης από αυτή.

Κάνω μακρόχρονη χρήση κάνναβης και έχω ανασφάλειες και φοβίες.

Σε γενικές γραμμές, η μακρόχρονη χρήση κάνναβης συνδέεται με εκδηλώσεις άγχους, αλλά ακόμη και αν τα συμπτώματα που αναφέρονται πηγάζουν από άλλα αίτια, η χρήση της είναι πολύ πιθανό να τα επιδεινώνει. Δοκιμάστε να διακόψετε εντελώς τη χρήση κάνναβης και παρατηρήστε τις αλλαγές που θα υπάρξουν μετά την παρέλευση τεσσάρων περίπου εβδομάδων. Αν οι ανασφάλειες και οι φοβίες επιμείνουν, θα πρέπει να διερευνήσετε άλλα αίτια που προκαλούν το πρόβλημα σε συνεργασία με έναν ειδικό.

Μπορεί η χρήση κάνναβης να προκαλέσει μόνιμη επίπτωση στις νοητικές λειτουργίες;

Είναι γεγονός ότι περιγράφετε ένα φαινόμενο που ονομάζεται «χασισική άνοια», το οποίο όμως παρατηρείται κυρίως σε χώρες της Ανατολής και μόνο επί περιπτώσεων εξαιρετικά μακρόχρονης χρήσης.

Ποιες είναι οι παρενέργειες της κάνναβης στο σεξ;

Η χρήση κάνναβης, όπως και άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών (οινοπνεύμα- τος, υπνωτικών, αμφεταμινών κ.λπ.), εκτός των προβλημάτων εξάρτησης μπορεί να προκαλέσουν και μία σειρά επιπλοκών σε ψυχολογικό και σε σωματικό επίπεδο. Στο επίπεδο των σωματικών επιπλοκών στους άντρες μπορεί να εμφανιστεί στυτική δυσλειτουργία, η οποία οφείλεται σε προβλήματα απόφραξης φλεβών. Το ίδιο φαινόμενο στις γυναίκες μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα με την κανονικότητα της εμμήνου ρύσεως.

Πόσο καιρό μετά τη χρήση ανιχνεύεται η κάνναβη σε εξετάσεις;

Η χρήση κάνναβης μπορεί να ανιχνευτεί για ένα διάστημα δύο εβδομάδων στα ούρα του χρήστη και μέχρι τέσσερις έως έξι εβδομάδες στο αίμα.

Πώς να συμπεριφερθούμε σε κάποιον που είναι σε πρόγραμμα απεξάρτησης;

Η απεξάρτηση από τη χρήση ουσιών είναι μία εξαιρετικά δύσκολη και ευαίσθητη διαδικασία και θεωρούμε ότι στην αρχή, τουλάχιστον, της προ- σπάθειας του ατόμου θα έπρεπε να έχει τη συμπαράστασή σας. Μπορείτε να του προσφέρετε βοήθεια σε πρακτικά θέματα, φροντίζοντας να μην προάγετε μία σχέση εξάρτησης και να μην του φέρεστε σαν να είναι ένα άτομο «άρρωστο» ή ανίκανο.

Από εκεί και πέρα, θα πρέπει να συνεννοηθείτε με τους ειδικούς που τον παρακολουθούν προκειμένου να πληροφορηθείτε για το πρόγραμμα που παρακολουθεί, καθώς τα προγράμματα διαφέρουν σε σημαντικό βαθμό ως προς τη γενική φιλοσοφία τους. Οι ειδικοί αυτοί θα σας υποδείξουν τον κατάλληλο τρόπο συμπεριφοράς, αλλά και τον τρόπο που θα συζητήσετε μαζί του τα όρια της βοήθειας που προτίθεστε να του προσφέρετε. Για παράδειγμα, μπορεί να σας ζητήσουν να του εξηγήσετε ότι η βοήθεια που θα του προσφέρετε στα αρχικά στάδια θα είναι μεγαλύτερη, αλλά ότι προοδευτικά αναμένετε από εκείνον να αναλάβει σταδιακά τις ευθύνες που του αναλογούν κ.λπ.

Ποια είναι τα συμπτώματα της χρήσης LSD;

Η επίδραση του LSD διαρκεί μέχρι και 12 ώρες ανάλογα με τη δόση. Κάποιες φορές το άτομο βιώνει τις παραισθήσεις που του προκαλεί η ουσία ως εξαιρετικά απειλητικές και δυσάρεστες και τότε μπορεί να γίνει βίαιο, συνήθως λόγω παρανοϊκών ιδεών σχετικά με το περιβάλλον του. Στο πλαίσιο αυτό, μπορεί κάποιος μετά από χρήση LSD να λέει ασυναρτησίες, να φαντάζεται πράγματα, να σπάει και να καταστρέφει αντικείμενα. Επίσης, η χρήση LSD είναι δυνατόν να προκαλέσει την επανεμφάνιση ψυχωτικών επεισοδίων σε άτομα που αντιμετωπίζουν ήδη τέτοιου είδους προβλήματα.