Βουλιμία

Κεφάλαιο από το βιβλίο Μιλήστε με έναν ειδικό, των Γ. Ευσταθίου, Φ. Λέκκα, Χ. Βαρβέρη, & Ε. Κονσουλίδου.

Συνάδελφοι που βοήθησαν σε μία αρχική αποδελτίωση των απαντήσεων: Β. Αντωνίου.

Η βουλιμία είναι μία διαταραχή πρόσληψης τροφής που χαρακτηρίζεται από επεισόδια υπερφαγίας, τα οποία ακολουθούνται από έντονες προσπάθειες αποφυγής αύξησης του σωματικού βάρους, Μπορεί να επηρεάσει άντρες και γυναίκες όλων των ηλικιών. Στη βουλιμία, το άτομο παλεύει μεταξύ της συνεχούς και έντονης επιθυμίας να χάσει βάρος ή να είναι λεπτό και της ταυτόχρονα έντονης παρόρμησης να φάει πολύ.

Αρχικά, το άτομο πιστεύει ότι αντιμετωπίζει πρόβλημα βάρους και παλεύει να χάσει κάποια παραπάνω κιλά. Δεδομένων και των σύγχρονων προτύπων ομορφιάς, πολλοί άνθρωποι έχουν συχνά την επιθυμία να χάσουν 2-3 κιλά. Ωστόσο, στην περίπτωση της ψυχογενούς βουλιμίας, το πρόβλημα είναι περισσότερο ψυχολογικό και λιγότερο πραγματικά πρόβλημα βάρους και έχει να κάνει με τις προσωπικές αντιλήψεις για το βάρος και το σχήμα του σώματος, την εξωτερική εμφάνιση και τη σημασία που αποδίδει το άτομο σε αυτή.

Ως αποτέλεσμα, ενοχλείται πολύ έντονα και επίμονα από τα παραπάνω κιλά και ντρέπεται για την εξωτερική του εμφάνιση. Η ψυχολογική του διάθεση επηρεάζεται από το βάρος του και καταφεύγει σε αυστηρές δίαιτες προκειμένου να μειώσει τη δυσφορία και να βελτιώσει την εξωτερική του εμφάνιση. Επειδή, όμως, το ουσιαστικό πρόβλημα είναι πρωτίστως ψυχολογικό, εξαντλείται γρήγορα από την αυστηρή δίαιτα και καταφεύγει στις τροφές που στερήθηκε, κάνοντας ένα επεισόδιο υπερβολικής κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων φαγητού μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Πρόκειται για ένα ξέσπασμα φαγητού στο οποίο το άτομο δεν μπορεί να ασκήσει κανέναν έλεγχο, φθάνει δε μέχρι το σημείο να νιώθει πόνο και έντονη σωματική δυσφορία, ενώ συνοδεύεται από υπερβολικά έντονο αίσθημα ενοχής και ντροπής.

Έτσι, για να νιώσει καλύτερα, καταφεύγει σε κάποια αντισταθμιστική συμπεριφορά, όπως: έντονη και πολύωρη γυμναστική, πρόκληση εμετού, χρήση διουρητικών και καθαρτικών, προκειμένου να «ακυρώσει» τις θερμίδες που έλαβε. Στη συνέχεια, επιχειρεί εκ νέου, συνήθως μέσω μιας περιόδου νηστείας, να επανέλθει σε ένα διατροφικό πρόγραμμα για να χάσει τα κιλά που το ενοχλούν.

Σε σύντομο χρονικό διάστημα, το άτομο βρίσκεται εγκλωβισμένο σε έναν φαύλο κύκλο όπου η δυσαρέσκεια για το σώμα του το οδηγεί σε ακραία και εξαντλητική δίαιτα, λόγω της οποίας κάποια στιγμή ξεσπά στο φαγητό. Το επεισόδιο υπερφαγίας οδηγεί σε αισθήματα ντροπής, ενοχής και απογοήτευσης από τον εαυτό, όπου ως μόνη λύση θεωρείται το «ξεφόρτωμα» θερμίδων μέσω κάποιας αντισταθμιστικής συμπεριφοράς και η επιστροφή στην εξαντλητική δίαιτα, κ.ο.κ. Είναι δε τόσο απορροφημένο από την προσπάθεια να χάσει βάρος που δεν αντιλαμβάνεται ότι οι μέθοδοι που ακολουθεί για να το καταφέρει είναι αναποτελεσματικές. Σταδιακά, η σχέση του ατόμου με το φαγητό διαταράσσεται και η ζωή του κυριαρχείται από εναλλαγές βουλιμικών επεισοδίων με αντισταθμιστικές συμπεριφορές και περιόδους νηστείας. Αυτός ο φαύλος κύκλος υπερφαγίας-αντιστάθμισης μπορεί να κατακλύζει όλη την καθημερινότητά του. Έτσι, καταλήγει να υποφέρει σιωπηλά λόγω της ντροπής που νιώθει για το πρόβλημά του. Συνήθως, οι κρίσεις αυτές συμβαίνουν όταν είναι μόνο του, καθώς οι βουλιμικές συμπεριφορές προκαλούν ντροπή, με αποτέλεσμα να αποφεύγει να τις εκδηλώσει παρουσία άλλων. Η πρόκληση εμετού είναι από τις πιο συνηθισμένες αντισταθμιστικές στρατηγικές που χρησιμοποιούνται για την «ακύρωση» των θερμίδων που προσλήφθηκαν κατά τη διάρκεια ενός υπερφαγικού επεισοδίου με αρκετές συνέπειες για το σώμα (πρήξιμο σιελογόνων αδένων, αρρυθμίες, οδοντιατρικά προβλήματα κ.λπ.). Ωστόσο, δεν είναι η μόνη, καθώς επίσης τακτικά χρησιμοποιούνται καθαρτικά, διουρητικά και κλύσματα, η νηστεία, η υπερβολική σωματική άσκηση και οι δίαιτες αστραπή, ή και τα χάπια αδυνατίσματος και περιορισμού της όρεξης.

Για κάποιο χρονικό διάστημα, το άτομο έχει την αντίληψη ότι οι διάφορες αντισταθμιστικές συμπεριφορές, κυρίως οι εμετοί, το προστατεύουν από την αύξηση του σωματικού βάρους. Ωστόσο, η πεποίθηση αυτή είναι λανθασμένη, καθώς οι βουλιμικές συμπεριφορές ενισχύουν επιπλέον τα επεισόδια υπερφαγίας. Ειδικότερα, το άτομο μπορεί να σκέφτεται ότι είναι η τελευταία φορά που κάνει κάτι τέτοιο στον εαυτό του, εντούτοις στο πίσω μέρος του μυαλού του ξέρει ότι μπορεί ανά πάσα στιγμή να καταφύγει, π.χ., στον εμετό ή στα καθαρτικά, για να ανακτήσει τον έλεγχο, αν τύχει και ξαναφάει μεγάλες και απαγορευμένες ποσότητες τροφών. Ουσιαστικά, οι συμπεριφορές που υιοθετεί για να επιτύχει το ιδανικό βάρος γίνονται μέρος του προβλήματος.

Κάποιοι από τους κύριους παράγοντες για την εκδήλωση της ψυχογενούς βουλιμίας είναι: η χαμηλή αυτοεκτίμηση και η κακή εικόνα σώματος, οι χρόνιες δυσκολίες στη διαχείριση των συναισθημάτων (πολλά επεισόδια υπερφαγίας συμβαίνουν υπό την επίδραση κάποιου έντονου συναισθήματος, όπως θυμός, άγχος, κατάθλιψη), τα κοινωνικά πρότυπα για το λεπτό σώμα, τα οικογενειακά πρότυπα σε σχέση με το φαγητό, αλλά και στρεσογόνα γεγονότα ή μεταβατικές φάσεις ζωής, όπως: η μετάβαση στην εφηβεία, η φοίτηση στο πανεπιστήμιο κ.λπ.

Σε πολλές περιπτώσεις, το άτομο μπορεί να έχει προσπαθήσει μόνο του να ανακτήσει τον έλεγχο της σχέσης του με το φαγητό. Ωστόσο, τις περισσότερες φορές η προσπάθεια είναι ανεπιτυχής, δεδομένου ότι έχουν μεσολαβήσει αρκετά χρόνια στα οποία κυριαρχεί αυτό το δυσλειτουργικό πρότυπο υπερφαγίας-αντιστάθμισης σε σημείο που επαναλαμβάνεται σχεδόν καταναγκαστικά. Η ανάγκη για βοήθεια από ειδικό είναι σημαντική. Η διαπίστωση αυτή ενισχύεται επιπλέον από το γεγονός ότι λόγω της ψυχογενούς βουλιμίας, πέραν της υγείας, επηρεάζονται έντονα όλοι οι σημαντικοί τομείς της ζωής του ατόμου.

Αντιπροσωπευτικά μηνύματα

Αντιμετωπίζω το ίδιο πρόβλημα με το 90% των κοριτσιών που διάβασα στη σελίδα με τις απαντήσεις. Πάσχω πολύ καιρό από προβλήματα στην κατανάλωση φαγητού τα οποία με είχαν κάνει να έχω νεύρα, περίεργη συμπεριφορά κ.λπ. Παρ’ όλα αυτά, τους τελευταίους μήνες, επειδή η κατάσταση άρχισε να γίνεται επικίνδυνη και εγώ για πρώτη φορά συνειδητοποίησα το μέγεθος του προβλήματος, κάνω προσπάθειες να μπω σε φυσιολογικούς ρυθμούς και να τα βρω με τον εαυτό μου. Εδώ και 4 μήνες έχω καταφέρει να τρώω φυσιολογικά με μικρά υγιεινά γεύματα και άλλαξα ριζικά τον τρόπο που αντιλαμβανόμουν τη ζωή και το νόημά της. Όμως, εκτός του γεγονότος ότι έχω ξεφύγει από τον έλεγχο 2-3 φορές (πράγμα που ρίχνει την ψυχολογία μου για κάποιες ημέρες, όμως θεωρώ φυσιολογικό μετά από τόσα χρόνια που είχα πρόβλημα ότι χρειάζεται χρόνος για να αποκαταστήσω τη σχέση με το φαΐ), ήθελα να κάνω ερωτήσεις σχετικά με προβλήματα τα οποία μπορεί να μου έχει αφήσει όλη αυτή η κατάσταση.

Νιώθω πως από την πίεση που προκαλούσα στον εαυτό μου με τους εμετούς έχω προβλήματα όρασης, αναπνοής, ότι άρχισε να ξεφεύγει το βλέμμα μου (να αλληθωρίζω, δηλαδή), να έχω αρρυθμίες και πρήξιμο στους αδένες μου (το οποίο βέβαια υποχωρεί σταδιακά). Απλά ήθελα μία ενημέρωση σχετικά με το ποια είναι όντως τα προβλήματα υγείας που μπορεί να οφείλονται στη συνήθεια που θέλω να κάνω “παρελθόν”, πόσο μπορούν να είναι μόνιμα και πόσο καιρό χρειάζεται ο οργανισμός για να ξαναμπεί σε φυσιολογικούς ρυθμούς, να αρχίσει να νιώθει γεμάτος από βιταμίνες και ζωντάνια. Και έχω να προσθέσω για πολλές κοπέλες με παρόμοιο πρόβλημα πως από τότε που πήρα απόφαση να γίνω καλά, αισθάνομαι πιο σίγουρη, πιο όμορφη και δραστήρια. Ευχαριστώ για τον χρόνο σας και συγχαρητήρια για τη σελίδα. Πραγματικά είναι βάλσαμο.

Είμαι 21 χρονών και εδώ και τρία χρόνια ο δείκτης της ζυγαριάς μου ανεβοκατεβαίνει πολύ εύκολα και γρήγορα! Μέσα σε μία εβδομάδα μπορώ να πάρω 5 κιλά και την άλλη να τα χάσω, και το παιχνίδι συνεχίζεται! Το θέμα είναι ότι αυτά τα τρία ή πέντε κιλά που παίρνω, χαλούν όλη μου την εικόνα. Ανά διαστήματα είμαι βουλιμική (τρώω ό,τι παχυντικό υπάρχει και μετά κάνω εμετό), άλλες φορές ανορεξική (τρώω ανά τρεις ημέρες ένα φρούτο) και σπάνια κανονική. Έχω προσπαθήσει να τρώω κανονικά, αλλά πάντα παίρνω βάρος, δεν μπορώ να σταθεροποιήσω τον μεταβολισμό μου. Η διάθεσή μου εξαρτάται μόνο από αυτό και τις περισσότερες φορές πέφτω σε μελαγχολία. Το στομάχι μου, τα δόντια μου, όλα έχουν χαλάσει στον οργανισμό μου. Νιώθω άσχημα με τον εαυτό μου, κλαίω, ντρέπομαι να βγω έξω και όλα αυτά για πέντε κιλά. Κάθε εβδομάδα είμαι άλλος άνθρωπος, γιατί κάθε εβδομάδα αλλάζει το βάρος μου. Σας παρακαλώ, προτείνετε μία λύση για να χάσω μόνιμα αυτά τα πέντε κιλά που μου καταστρέφουν τη ζωή, να σταθεροποιήσω το βάρος μου και τη διατροφή μου και να ησυχάσει η ψυχή μου. Είμαι διατεθειμένη να σταματήσω τις δίαιτες και τους εμετούς. Έχω πάει σε διαιτολόγους και γυμναστήρια αλλά δεν κατάφερα κάτι και χρήματα για ψυχολόγο δεν έχω. Σας ικετεύω, βοηθήστε με.

Γεια  σας.  Είμαι  αρκετά  σίγουρος  ότι  πάσχω  από  νευρογενή  βουλιμία. Στην εφηβεία μου ήμουν αρκετά παχύς και αυτό μου δημιούργησε αρκετά άσχημες αναμνήσεις. Κάποια στιγμή αποφάσισα να τα χάσω και χωρίς επίβλεψη διαιτολόγου στα 17 μου έχασα πάνω από 20 κιλά. Ίσως καταστροφικό για την ανάπτυξή μου, όμως εμφανισιακά ήταν για το καλύτερο. Βέβαια, ο μυϊκός μου ιστός εξαφανίστηκε μαζί με το λίπος και ήμουν πια πολύ αδύνατος και αδύναμος. Δεν έτρωγα τίποτα σχεδόν.

Αποφάσισα να αρχίσω γυμναστήριο. Σιγά σιγά το σώμα μου έδεσε, άρχισα να τρώω και κανονικά και μου άρεσε πολύ. Όμως το κακό είχε γίνει. Ήμουν ήδη παθιασμένος με το σώμα μου. Στα 21 μου έμπλεξα με κάποιες “γυμναστηριακές” παρέες και άρχισα να παίρνω στεροειδή και διάφορα άλλα φάρμακα. Για 2 χρόνια συνέχεια έπαιρνα τέτοια φάρμακα με μικρές διακοπές σε αρκετά μεγάλες δόσεις και έκανα κατάχρηση χοντρή, είμαι σίγουρος. Ήμουν ήδη πιο “μεγάλος” από το 80% των ανθρώπων που κυκλοφορούν έξω. Το τελευταίο καλοκαίρι πήρα τα περισσότερα απ’ όσα έχω πάρει ποτέ. Ήθελα να είμαι στην καλύτερη δυνατή κατάσταση. Ήθελα να κατεβάσω το ποσοστό λίπους μου σε μονοψήφιο νούμερο κρατώντας το βάρος μου στα 85-90 κιλά. Είμαι 1,75 και είχα φθάσει στα 102 κιλά με ποσοστό λίπους κάτω από 16%.

Αλλά ήταν τα φάρμακα που μου επέτρεπαν να καταναλώνω τεράστιες ποσότητες φαγητού χωρίς να παίρνω εκτεταμένο λίπος. Το τελευταίο καλοκαίρι, λοιπόν, το παράκανα τελείως. Έπαιρνα 3 διαφορετικά είδη στεροειδών, 2 από τα οποία κτηνιατρικά, ορμόνες, διουρητικά, ενώ πειραματιζόμουν και με διάφορα ακόμη. Δεν χρειάζεται καν να αναφερθώ σε συμπληρώματα και στις τεράστιες ποσότητες πρωτεΐνης που έπαιρνα. Η δίαιτά μου απίστευτα αυστηρή, πολύ χαμηλή σε υδατάνθρακες και καθόλου ποικιλία. Όλη ημέρα έτρωγα αβγά, κοτόπουλο, τόνο, λαχανικά και λινέλαιο. ΤΙΠΟΤΑ ΑΛΛΟ! Κακοποιούσα τον οργανισμό μου και ήταν προφανές. Η προπόνηση ήταν βάρβαρη, αλλά τα στεροειδή διατηρούσαν τους μυς μου. Βέβαια ήμουν σε καταβολική κατάσταση τον περισσότερο καιρό. Ήμουν τόσο κουρασμένος, ένιωθα σαν να με είχαν χτυπήσει πολύ άσχημα. Μερικές ημέρες δεν μπορούσα καν να περπατήσω. Υποθερμιδική διατροφή συν όλα τα άλλα είχαν κάνει τη ζωή μου κόλαση, εμένα σε κατάθλιψη και τους γύρω μου να απορούν γιατί ενώ έχω τέτοιο σώμα να είμαι τόσο δυστυχισμένος.

Προς το τέλος της “θεραπείας” άρχισα να ξεσπάω ανεξέλεγκτα σε διατροφικά “όργια” όπου δεν μπορούσα να κοντρολάρω τον εαυτό μου ούτε στο ελάχιστο. Μιλάμε για χιλιάδες θερμίδες μέσα σε ένα γεύμα. Όχι μέχρι να χορτάσω… μέχρι να μην μπορώ άλλο! Μετά ένιωθα απίστευτες τύψεις, κλεινόμουν στον εαυτό μου και κοιμόμουν για να ξεχάσω τι έκανα. Μόλις ξυπνούσα έπαιρνα διουρητικά, καθαρτικά και μετά πήγαινα γυμναστήριο για πολύωρες και επίπονες προπονήσεις, έτσι ώστε να κάψω όσες θερμίδες μπορούσα. Μετά από 2 ημέρες ήμουν πάλι στο κανονικό βάρος μου. Το άφηνα να εξελιχθεί και το φαινόμενο γινόταν ακόμη και πιο συχνό. Όταν βρισκόμουν μπροστά σε κόσμο πάντα ακολουθούσα υπεραυστηρή δίαιτα γιατί ντρεπόμουν, αλλά όταν ήμουν μόνος μου έτρωγα απίστευτες ποσότητες. Τι φαγητό δεν με πολυένοιαζε… απλά ήθελα να τρώγεται γρήγορα για να μπορέσω να φάω όσο το δυνατόν περισσότερο. Κάθε φορά έλεγα ότι είναι η τελευταία φορά. Δοκίμασα τα πάντα, να πίνω πολύ νερό, να πίνω ανθρακούχα ή καφέδες με γλυκαντικά, να παίρνω το αυτοκίνητο και να φεύγω αλλά τίποτα δεν δούλευε πραγματικά. Συνέχιζα να παθαίνω τις κρίσεις αυτές.

Είχε έρθει η στιγμή να σταματήσω και τα φάρμακα. Σε εξετάσεις που είχα κάνει, η κακοποίηση ήταν εμφανής. Συκώτι και νεφρά ήταν ερεθισμένα. Ο προστάτης μου είχε διογκωθεί, ενώ οι ορμόνες είχαν διακόψει τη δική μου παραγωγή τεστοστερόνης και είχα προβλήματα σεξουαλικής φύσεως. Διέκοψα τα πάντα και άρχισα αποθεραπεία έτσι ώστε να “πάρω” πάλι μπρος. Οι διατροφικές κρίσεις συνεχίζονταν. Όταν δεν έτρωγα έτσι, πάντα έκανα αυστηρή δίαιτα και έτσι δεν έπαιρνα βάρος εκτός από τις διάφορες κατακρατήσεις υγρών.

Κατέληξα με υπερκόπωση, προσπαθώντας να επανέλθω στη φυσιολογική μου ζωή. Κανείς δεν ήξερε τίποτα, μένω μόνος μου και μόνο μία κοπέλα ήξερε, αλλά δεν καταλάβαινε. Νόμιζε ότι ήταν θέμα πειθαρχίας και για τα φάρμακα τρελαινόταν όταν με άκουγε να μιλάω γι’ αυτά. Έτσι, την άφησα κι αυτή απέξω. Στους γονείς μου αποκλείω να τους πω τίποτα γιατί ποτέ δεν είχαμε πολύ κοντινές σχέσεις και δεν θα ένιωθα άνετα. Άλλωστε, νομίζουν ότι είμαι ο “κύριος τέλειος” και δεν θέλω να πέσω στα μάτια τους. Τώρα θα μου πείτε, εδώ ο κόσμος καίγεται, αλλά θα προτιμούσα να το αντιμετωπίσω μόνος μου. Μετά από όλα, αποφάσισα να διορθώσω τη δίαιτά μου με το να βάλω περισσότερη ποικιλία και να γίνει πιο ανθρώπινη.

Όμως ήταν ήδη αργά, είχα μπει στη νοοτροπία και οι κρίσεις συνεχίζονταν. Δεν έπαιρνα (όπως και ακόμη δεν παίρνω και έχω αποφασίσει να μην ξαναπάρω) τίποτα και ο μεταβολισμός μου ήταν καλός, όμως οι κρίσεις παραήταν βαριές για τον οργανισμό μου. Κάποιες φορές ίσως να ξεπερνούσα και τις 10.000 θερμίδες σε μία ημέρα. Πήγαινα στο σουπερμάρκετ και αγόραζα πράγματα 200 ευρώ και τα έτρωγα σε ένα Σαββατοκύριακο. Ευτυχώς η σεξουαλική μου επιθυμία επανήλθε μετά από λίγους μήνες, όμως απέφευγα να βγω έξω καθώς από τις κατακρατήσεις υγρών ήμουν συνεχώς πρησμένος ειδικά στο πρόσωπο και ντρεπόμουν. Αυτό συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.

Πρόσφατα ξανάρχισα να παίρνω διουρητικά για να μπορώ να μπαίνω στα ρούχα μου και να βγαίνω έξω, αλλά ξέρω ότι θα το πληρώσω άσχημα αν συνεχίσω έτσι. Λόγω της ενασχόλησής μου με τα βάρη τόσο σοβαρά, οι γνώσεις μου σχετικά με τα φάρμακα και τις διατροφές είναι πολύ πάνω από τον μέσο όρο. Για 6 χρόνια ήταν όλη μου η ζωή, δεν σκεφτόμουν τίποτα άλλο, αλλά τώρα θέλω να ξεφύγω. Η ζωή αυτή δεν κάνει για μένα. Θέλω να τελειώσω και το πανεπιστήμιό μου (ένα από τα καλύτερα) που τόσο πολύ έχω παραμελήσει αυτά τα χρόνια. Πρέπει ακόμη να σημειώσω ότι αυτά τα χρόνια απομακρύνθηκα από όλους τους φίλους μου αφού δεν έβγαινα καν έξω. Οι σχέσεις με τις γυναίκες ελάχιστες και η μοναξιά μεγάλη. Έκανα κάτι που πραγματικά αγαπούσα, όμως ξέφυγα. Κάτι που έπρεπε να είναι χόμπι, έγινε η ζωή μου. Παθιάστηκα και το ίδιο έγινε και με το φαγητό. Το μόνο που σκεφτόμουν από τη στιγμή που ξυπνούσα ήταν πότε θα φάω και πότε θα πάω για προπόνηση να βρω τα “φιλαράκια” μου για να συζητήσουμε για τα καινούργια φάρμακα που διαβάσαμε στο διαδίκτυο.

Θέλω να πιστεύω ότι τελείωσε η περίοδος αυτή για μένα. Είμαι 7 μήνες καθαρός (δεν παίρνω τίποτα εκτός των διουρητικών), έχω επανέλθει στο πανεπιστήμιο, προσπαθώ να κάνω φίλους, να βρω κοπέλα και να βελτιώσω τις σχέσεις με την οικογένειά μου. Επίσης, διέκοψα κάθε σχέση με τις κακές παρέες, άλλαξα γυμναστήριο και πήγα σε ένα εντελώς συνοικιακό που δεν είναι ούτε στο ελάχιστο σκληροπυρηνικό. Όλα αυτά τα κατάφερα, όμως στο θέμα της διατροφής δεν έχω καταφέρει τίποτα. Πήγα και σε διαιτολόγο. Μου έδωσε μία δίαιτα για να χάσω λίγο βάρος (δεν του είπα τίποτα για τη βουλιμία), αλλά μετά από λίγες ημέρες οι κρίσεις επανήλθαν. Τα δικά μου συμπεράσματα είναι ότι κατ’ αρχάς έχω κατάθλιψη, αφού λίγες είναι οι στιγμές χαράς μου και νιώθω μόνος συνέχεια.

Οι κρίσεις μου δεν έχουν να κάνουν ούτε με πείνα ούτε με κάποιο φαγητό συγκεκριμένα αφού τρώω οτιδήποτε και ειδικά όταν δεν πεινάω. Επίσης, δοκίμασα να πάρω 2 εβδομάδες ρεπό από το γυμναστήριο μπας και φταίει η σκληρή μου προπόνηση αλλά τίποτα. Και πάλι κατέφευγα σε ασυγκράτητες κρίσεις φαγητού. Αυτό συνεχίζεται μέχρι και σήμερα όπου κάθε 3-4 ημέρες το πολύ έχω βουλιμικά επεισόδια που αν γίνουν το πρωί, συνεχίζονται όλη την ημέρα, ενώ αν γίνονται το βράδυ την άλλη ημέρα επιστρέφω στη δίαιτά μου. Πιστεύω ότι πρέπει να μιλήσω με κάποιον που να ξέρει να μου πει τι να κάνω. Πρέπει να σταματήσω να προσπαθώ να χάσω βάρος γιατί αυτό επιδεινώνει την κατάστασή μου. Επίσης, δεν ξέρω αν τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα θα βοηθούσαν, αλλά γι’ αυτό θα αποφανθούν οι ειδικοί. Φτάνουν οι αυτοχορηγήσεις φαρμάκων. Ό,τι συμβουλή σε πρώτο στάδιο είναι ευπρόσδεκτη. Ευχαριστώ.

Είμαι 22 ετών με βάρος 42 κιλά και ύψος 1,52. Όταν ήμουν 16 περίπου χρονών είχα τα πρώτα συμπτώματα βουλιμίας – κρίσεις οι οποίες επαναλαμβάνονταν μέσα σε αυτά τα χρόνια ανάλογα με την ψυχική μου διάθεση. Κάθε φορά που ένιωθα ότι δεν είμαι αρκετά καλή για κάποιον άντρα που είχα δίπλα μου, κατέφευγα σε κατανάλωση υπερβολικής ποσότητας τροφής την οποία και έβγαζα με εμετό. Τα τελευταία χρόνια οι κρίσεις αυτές δεν ήταν και τόσο συχνές, έως και σπάνιες.

Εδώ και έναν χρόνο είμαι μαζί με έναν γυμναστή, ο οποίος μάλιστα λείπει αρκετούς μήνες τον χρόνο από κοντά μου λόγω σπουδών. Το σώμα μου γενικά είναι αρκετά αδύνατο, αλλά ανομοιόμορφο (συσσωρεύεται αρκετό λίπος γύρω από τους γλουτούς και τους μηρούς και δεν διαθέτω σχεδόν καθόλου στήθος). Έχω αρκετά κακή εικόνα για τον εαυτό μου, ειδικά όταν έρχεται ο φίλος μου, γιατί συγκρίνω τον εαυτό μου με το δικό του ψηλό και μυώδες κορμί. Έχουμε προβλήματα στη σεξουαλική μας ζωή, διότι ντρέπομαι πολλές φορές να εμφανιστώ γυμνή μπροστά του.

Η οικογένειά μου, μη γνωρίζοντας το πρόβλημά μου, με προμηθεύει καθημερινά με αρκετή ποσότητα τροφής, πιστεύοντας ότι αφού δεν βάζω κιλά, μπορώ να τρώω ό,τι θέλω! Παρ’ όλα αυτά, αν κάποια ημέρα φάω λίγο παραπάνω από το κανονικό και δεν κάνω εμετό, παίρνω αμέσως κιλά. Έτσι, ο εμετός για μένα έχει γίνει καθημερινή συνήθεια που οδηγεί συνήθως σε κούραση και κατάθλιψη. Οι εμετοί γίνονται συχνότεροι (μπορεί και 4 φορές την ημέρα) λίγες ημέρες πριν έρθει ο φίλος μου από τις σπουδές του…

Υπάρχει κάποια δίαιτα που θα με βοηθήσει να αποκτήσω καλή εικόνα για το σώμα μου; Μόνο τότε πιστεύω πως θα σταματήσω να κάνω εμετό καθημερινά… (ΥΓ.: Μόλις χθες κατάφερα και εξομολογήθηκα το πρόβλημά μου στο αγόρι μου).

Συνήθεις ερωτήσεις και απαντήσεις

Τι προκαλεί τη βουλιμία και πότε εκδηλώνεται;

Το πρόβλημα συνίσταται στη σημασία που έχει το βάρος του ατόμου για το ίδιο και όχι σε αυτό καθ’ αυτό το βάρος. Η αυτοπεποίθηση του ατόμου αρχίζει να εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από το βάρος του και η σκέψη του περιστρέφεται γύρω από θέματα που σχετίζονται με αυτό. Από εκεί και πέρα, είναι απολύτως αναμενόμενο να οδηγηθεί σε ακραίες συμπεριφορές για τον έλεγχο των κιλών του, όπως, π.χ., να γυμνάζεται υπερβολικά και να μην τρώει καθόλου. Ωστόσο, είναι αδύνατον το σώμα να ανεχθεί για μεγάλο διάστημα μία τέτοια μεταχείριση και έτσι το άτομο οδηγείται αναπόφευκτα στα «ξεσπάσματα βουλιμίας». Αυτά με τη σειρά τους αποτελούν το ερέθισμα για ακόμη πιο έντονες και ακραίες συμπεριφορές ελέγχου του βάρους, οι οποίες οδηγούν σε νέα ξεσπάσματα, κ.ο.κ.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό είναι ότι πιστεύει πως και οι άλλοι άνθρωποι (ερωτικοί σύντροφοι, κοινωνικές επαφές) μοιράζονται την παραποιημένη εικόνα που έχει το ίδιο για το σώμα του. Εδώ παρατηρείται ένα άλλο χαρακτηριστικό των παραποιημένων αντιλήψεων, δηλαδή η ικανότητά τους να επιβιώνουν ακόμη και σε πείσμα των δεδομένων της πραγματικότητας. Αντί οι ερωτικοί σύντροφοι, που προσεγγίζουν το άτομο, να το κάνουν να θέσει σε αμφισβήτηση τη βεβαιότητα ότι έχει πρόβλημα με το βάρος, αυτό θέτει υπό αμφισβήτηση τα αισθητικά κριτήρια των άλλων.

Η βουλιμία εμφανίζεται συνήθως στο τέλος της εφηβείας ή στην αρχή της ενηλικίωσης και συχνά στο ιστορικό του ατόμου αναφέρεται αυξημένο βάρος ή παχυσαρκία. Επίσης, αναπτύσσεται, συνήθως, μετά από μία ψυχοπιεστική κατάσταση, δηλαδή μετά από μία δύσκολη εμπειρία που βίωσε. Μερικές φορές το πρόβλημα περνάει απαρατήρητο γιατί το σωματικό βάρος του μπορεί να παραμείνει κανονικό ή απλώς κάπως αυξημένο.

Τι είναι τα επεισόδια ή κρίσεις υπερφαγίας;

Τυπικό χαρακτηριστικό ενός επεισοδίου υπερφαγίας είναι η αίσθηση απώλειας ελέγχου και η γρήγορη κατανάλωση απαγορευμένων ή παχυντικών τροφών, η οποία συχνά γίνεται με μηχανικό τρόπο. Σε κάθε περίπτωση, οι συμπεριφορές τέτοιου τύπου σχετίζονται συνήθως με τις υπερβολικές προσδοκίες του ατόμου για έλεγχο του σωματικού του βάρους, καθώς και με το γεγονός ότι το φαγητό είναι δυνατόν να αποκτήσει τον χαρακτήρα μιας δραστηριότητας που προσφέρει ευχαρίστηση και παρηγοριά, και υπ’ αυτή την έννοια τα βουλιμικά επεισόδια έχουν ψυχολογική χροιά.

Τα επεισόδια ή οι κρίσεις υπερφαγίας δεν σημαίνουν απαραίτητα την ύπαρξη βουλιμίας, καθώς δεν συνοδεύονται πάντα από αντισταθμιστικές συμπεριφορές, όπως πρόκληση εμετού, χρήση διουρητικών ή υπερβολική σωματική άσκηση. Ωστόσο, αποτελούν και αυτές ένα πρόβλημα που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί. Τα επεισόδια ανεξέλεγκτης κατανάλωσης τροφής οδηγούν το άτομο στο να καταβάλει ακόμη πιο έντονες προσπάθειες για να ελέγξει τη διατροφή του, με αποτέλεσμα να είναι πιο πιθανή η εμφάνιση νέων επεισοδίων υπερβολικής κατανάλωσης τροφής.

Συνήθως, για την αντιμετώπιση του φαινομένου αυτού, αποδεικνύεται πολύ χρήσιμη η συνεργασία με έναν ειδικό, προκειμένου να αποκατασταθεί ένα ρεαλιστικό πρόγραμμα διατροφής (το οποίο δεν οδηγεί σε αύξηση του βάρους) και να διερευνηθεί η σημασία του σωματικού βάρους για το άτομο, η οποία ουσιαστικά είναι και η αιτία γι’ αυτές τις ακραίες συμπεριφορές.

Φοβάμαι ότι αν φάω κάποια «απαγορευμένη» τροφή θα χάσω τον έλεγχο.

Αυτή ακριβώς η προσπάθεια απόλυτου ελέγχου της διατροφής είναι που βρίσκεται στη ρίζα της έναρξης και διατήρησης του προβλήματος. Το υπερβολικά αυστηρό πρόγραμμα διατροφής στερεί από τον οργανισμό απαραίτητα συστατικά και ουσιαστικά εντείνει τα «ξεσπάσματα» υπερκατανάλωσης τροφής. Με άλλα λόγια, όσο πιο αυστηρά κριτήρια θέτετε απέναντι στις βασικές βιολογικές σας ανάγκες, τόσο πιο πολύ καταπιέζεστε και τόσο πιο πολύ αυξάνετε την πιθανότητα ο οργανισμός σας να αντιδράσει καταναλώνοντας πολύ μεγάλες ποσότητες τροφής όταν βρεθείτε σε έναν χώρο όπου είναι διαθέσιμες, όπως, π.χ., σε μία ταβέρνα.

Πώς συνδέονται το άγχος και η τελειομανία με τα προβλήματα βάρους;

Η απάντηση στο ερώτημα αυτό προϋποθέτει να προχωρήσει κανείς σε μία υπόθεση σχετικά με την πηγή του άγχους που χαρακτηρίζει όλους τους τομείς της ζωής ενός ατόμου, τους λόγους για τους οποίους δυσκολεύεται να διατηρήσει την προσπάθειά του μέχρι να επιτύχει τον στόχο που έχει θέσει, αλλά και την πηγή του αισθήματος του ανικανοποίητου. Για παράδειγμα, ένας άνθρωπος μπορεί να νιώθει έλλειψη ικανοποίησης επειδή θέτει πολύ υψηλούς στόχους και κριτήρια για την απόδοσή του, ή επειδή έχει πολύ άσχημη εικόνα για τον εαυτό του, με αποτέλεσμα να μην πιστεύει ότι θα τα καταφέρει σε αυτό που προσπαθεί, να εγκαταλείπει την προσπάθεια και ως αποτέλεσμα να μην έχει τις επιτυχίες εκείνες που θα του προσέφεραν ικανοποίηση. Όπως είναι κατανοητό, οι πιθανοί μηχανισμοί είναι πάρα πολλοί.

Ως προς το θέμα του βάρους, η προσπάθεια να επιβληθεί κανείς με τη δύναμη της θέλησης δεν είναι συνήθως αρκετή, ή, καλύτερα, συνήθως αποτελεί την αιτία του προβλήματος. Ουσιαστικά τα προβλήματα βάρους είναι αποτέλεσμα της τελειοθηρικής στάσης που μπορεί να έχει κάποιος στο θέμα της διατροφής. Μπορεί οι στόχοι που θέτει σχετικά με το φαγητό να είναι εξαιρετικά υψηλοί, με αποτέλεσμα όταν πιέζεται να μην μπορεί να τους τηρήσει και να αισθάνεται ενοχές και αποτυχία. Το να προσπαθήσει να επιβληθεί στον εαυτό του ακόμη περισσότερο τις στιγμές αυτές, οδηγεί το άτομο στον φαύλο κύκλο να υιοθετήσει ένα ακόμη πιο αυστηρό πρόγραμμα διατροφής, το οποίο είναι πιο πιθανό να αθετήσει κ.ο.κ.

Η λύση στην κατάσταση αυτή είναι να εντοπίσει το άτομο εκείνες τις σκέψεις και τα συναισθήματα που του δημιουργούν δυσκολία και στο πλαίσιο αυτό η συνεργασία με έναν ειδικό θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμη.

Πρέπει να πάρω φάρμακα για το πρόβλημα διατροφής που αντιμετωπίζω;

Στα προβλήματα διατροφής είναι ιδιαίτερα χρήσιμη η συνεργασία με κάποιον ειδικό. Σίγουρα δεν «πρέπει» να πάρετε υποχρεωτικά φάρμακα. Σε κάποιες περιπτώσεις χορηγούνται συγκεκριμένα είδη αντικαταθλιπτικών φαρμάκων, κυρίως όταν συνυπάρχει καταθλιπτική διάθεση. Το βέβαιο, όμως, είναι ότι δύσκολα θα απαλλαγείτε από το πρόβλημα μόνο με φαρμακευτική αγωγή.

Θα χρειαστεί να υπάρχει και κάποια ψυχοθεραπευτική συνεργασία, όπου θα διερευνηθούν οι διατροφικές συνήθειες, οι λόγοι που ώθησαν σε αυτή την αντίδραση κ.λπ.

Βεβαίως, σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να πάρετε φάρμακα χωρίς να απευθυνθείτε πρώτα σε έναν ψυχίατρο, ο οποίος θα σας παρακολουθεί καθ’ όλο το διάστημα της χρήσης τους.