Αυτοπεποίθηση – Αυτοεκτίμηση

Κεφάλαιο από το βιβλίο Μιλήστε με έναν ειδικό, των Γ. Ευσταθίου, Φ. Λέκκα, Χ. Βαρβέρη, & Ε. Κονσουλίδου.

Συνάδελφοι που βοήθησαν σε μία αρχική αποδελτίωση των απαντήσεων: Χ. Μήτση .

Η εμπιστοσύνη που έχει κανείς στις δυνάμεις και τις ικανότητές του συνιστούν το στοιχείο της αυτοπεποίθησης, στην οποία κεντρικό ρόλο παίζουν οι πεποιθήσεις του ατόμου για τον εαυτό του. Βάσει σημαντικών εμπειριών κατά την παιδική ηλικία ή και αργότερα, οι άνθρωποι εισπράττουμε μηνύματα για το ποιοι είμαστε. Αν το περιεχόμενο αυτών των μηνυμάτων είναι αρνητικό, τότε είναι πιθανό να διαμορφώνονται αρνητικές εντυπώσεις (πεποιθήσεις) για τον εαυτό. Με άλλα λόγια, οι εμπειρίες μας αποτελούν τη βάση για τη διαμόρφωση γενικών συμπερασμάτων και κρίσεων για το ποιοι είμαστε ως άνθρωποι, τα οποία αποτελούν τον πυρήνα της αυτοπεποίθησης.

Η αυτοεκτίμηση αναφέρεται στη συνολική άποψη και εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας και στην αξία που του αποδίδουμε. Χαμηλή αυτοεκτίμηση σημαίνει αρνητική άποψη για τον εαυτό μας.

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση αφορά στις αρνητικές πεποιθήσεις που διατηρεί ένα άτομο για τον εαυτό του. Αυτή η κατάσταση μπορεί να περιγραφεί με τη μορφή ενός εσωτερικού κριτή που δεν είναι άλλος από τον εαυτό, ο οποίος ελέγχει το άτομο διαρκώς και αυστηρά, το επικρίνει για τις ελλείψεις του, εξισώνει την αξία του με την απόδοσή του και το καταδικάζει στην αποτυχία. Οι αρνητικές πεποιθήσεις για τον εαυτό μας διαμορφώνονται νωρίς στη ζωή μας. Αυτό που συνέβη στην οικογένεια, την ευρύτερη κοινότητα και το σχολείο είναι σημαντικές εμπειρίες που συχνά μας ακολουθούν και μετά την ενηλικίωση. Αν αυτές οι εμπειρίες είναι αρνητικές, τραυματικές ή κακοποιητικές, τότε τίθενται οι βάσεις των αρνητικών πεποιθήσεων για τον εαυτό και, ως εκ τούτου, της χαμηλής αυτοπεποίθησης.

Σε αυτές τις εμπειρίες συμπεριλαμβάνονται:

  • η συστηματική τιμωρία, η παραμέληση ή η κακοποίηση,
  • η αποτυχία του παιδιού να φθάσει τις αυστηρές ή υψηλές απαιτήσεις των γονέων – απόρριψη,
  • η αδυναμία να ανταποκριθεί το παιδί στα πρότυπα των ομηλίκων – περιθωριοποίηση,
  • η επιβάρυνσή του με το στρες ή η δυσφορία των άλλων,
  • η έλλειψη της επιβράβευσης, του επαίνου, της ζεστασιάς, ή της τρυφερότητας και του ενδιαφέροντος από το περιβάλλον του.

Σε κάποιες περιπτώσεις, οι αρνητικές πεποιθήσεις ενδέχεται να διαμορφωθούν και αργότερα ως αποτέλεσμα αρνητικών εμπειριών ζωής (π.χ. σχολικού εκφοβισμού, μιας κακοποιητικής σχέσης ή διάφορων άλλων τραυματικών γεγονότων).

Εκτός, όμως, από τις αρνητικές εμπειρίες, νωρίς ή και αργότερα στη ζωή, το ίδιο το άτομο συμμετέχει χωρίς να το αντιλαμβάνεται στη διαιώνιση των αρνητικών πεποιθήσεων για τον εαυτό και ως αποτέλεσμα στη διατήρηση της χαμηλής αυτοπεποίθησης. Πιο συγκεκριμένα, αυτό γίνεται μέσω της συμπεριφοράς (στρατηγικές αντιμετώπισης) και μέσω του τρόπου σκέψης (μεροληψίες).

Σε καθημερινή βάση, οι άνθρωποι χρησιμοποιούμε διάφορες στρατηγικές αντιμετώπισης στην προσπάθειά μας να διαχειριστούμε δύσκολες καταστάσεις και προβλήματα. Όταν η αυτοπεποίθηση είναι χαμηλή, το άτομο μπορεί να χρησιμοποιεί δυσλειτουργικές στρατηγικές για να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες του, όπως η αποφυγή συγκεκριμένων καταστάσεων που φοβάται, ο υπερβολικός έλεγχος των συνθηκών και του εαυτού και η τελειοθηρία. Έτσι, πολύ συχνά, αυτές οι δυσλειτουργικές στρατηγικές αποτυπώνονται σε σκέψεις του τύπου:

  • «Καλύτερα να μην προσπαθήσω καθόλου, γιατί θα αποτύχω».
  • «Στις παρέες δεν πρέπει να μιλάω, γιατί μπορεί εύκολα να γελοιοποιηθώ».
  • «Θα πάω στις εξετάσεις, μόνο αν έχω διαβάσει τέλεια».

Αυτές οι στρατηγικές είναι δυσλειτουργικές γιατί καταλήγουν να επιβεβαιώνουν την αρχική αρνητική πεποίθηση του ατόμου για τον εαυτό του και μακροπρόθεσμα να κάνουν την αυτοπεποίθησή του όλο και χαμηλότερη. Με άλλα λόγια, λειτουργούν ως ένα είδος αυτοεκπληρούμενης προφητείας, δεδομένου ότι βασίζονται σε κριτήρια στα οποία το άτομο είναι δύσκολο να ανταποκριθεί.

Ταυτόχρονα, η χαμηλή αυτοπεποίθηση συντηρείται, ενδυναμώνεται και διαιωνίζεται από τον μεροληπτικό τρόπο σκέψης. Αυτό συμβαίνει μέσω δύο λαθών: της μεροληπτικής αντίληψης και της μεροληπτικής ερμηνείας: Κατά τη μεροληπτική αντίληψη, το άτομο στρέφει και επικεντρώνει την προσοχή του σε ό,τι ταιριάζει και συμφωνεί με την αρνητική αντίληψη για τον εαυτό του, αποκλείοντας ό,τι την αντικρούει. Στη μεροληπτική ερμηνεία, το άτομο διαστρεβλώνει το νόημα/σημασία που αποδίδει στις εμπειρίες του, ακόμη και αν αυτές είναι θετικές. Ως αποτέλεσμα, έχει την τάση να βλέπει τον εαυτό του και τη ζωή του αρνητικά και να προβλέπει ότι όλα θα εξελιχθούν προς το χειρότερο. Επιπλέον, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα, είναι έτοιμο να το ερμηνεύσει αρνητικά. Έτσι, εγκλωβίζεται σε έναν φαύλο κύκλο, που πυροδοτεί τις προϋπάρχουσες αρνητικές πεποιθήσεις για τον εαυτό. Βάσει αυτών των πεποιθήσεων γίνονται συγκεκριμένες προβλέψεις: το άτομο φοβάται για το τι πρόκειται να συμβεί και για το ότι η κατάσταση θα εξελιχθεί αρνητικά. Επιπλέον, υποτιμά την ικανότητά του να ανταποκριθεί. Αυτές οι προβλέψεις εκδηλώνονται με ποικίλους τρόπους καθώς επηρεάζουν τη συμπεριφορά και συνοδεύονται και από σωματικά συμπτώματα: ενδέχεται να οδηγούν σε αποφυγή, σε περιττές προφυλάξεις, επηρεάζουν την απόδοση, οδηγούν σε υποτίμηση των επιτυχιών και των θετικών εκβάσεων.

Μία συχνή συνέπεια αυτής της κατάστασης είναι η αναζήτηση διαβεβαιώσεων και βοήθειας από άλλους ανθρώπους. Η χαμηλή αυτοπεποίθηση κάνει το άτομο να στρέφεται πάντοτε στους άλλους για βοήθεια και να θεωρεί ότι δεν μπορεί να τα καταφέρει χωρίς την ενεργό συμπαράστασή τους. Βεβαίως, είναι απολύτως κατανοητό και θεμιτό οι άνθρωποι να νιώθουμε συχνά την ανάγκη να απευθυνθούμε στους άλλους για βοήθεια. Ωστόσο, στην περίπτωση της χαμηλής αυτοπεποίθησης, αυτό γίνεται συστηματικά και καταλήγει να ενισχύει την αντίληψη του ατόμου ότι δεν είναι ικανό να τα καταφέρει βασιζόμενο στις δικές του δυνάμεις. Έτσι, δεν δίνει στον εαυτό του τον απαραίτητο χρόνο για να μάθει ό,τι χρειάζεται προκειμένου να ανταποκριθεί αυτόνομα στις υποχρεώσεις του. Ακολουθώντας τη στρατηγική αυτή, κατά κανόνα για πολλά χρόνια, στερεί από τον εαυτό του την ευκαιρία να διαπιστώσει ότι μπορεί να λειτουργήσει ανεξάρτητο. Έτσι, καταλήγει να επιβεβαιώνει διαρκώς την αρχική αρνητική αντίληψη για τον εαυτό του. Άλλη μία σοβαρή συνέπεια της χαμηλής αυτοπεποίθησης είναι η κακή διάθεση. Κατά κανόνα, το άτομο δεν μπορεί να χαρεί και συχνά υποφέρει από ένα χρόνιο αίσθημα αρνητικής διάθεσης. Επίσης, μία ακόμα συνέπεια είναι η διατάραξη των κοινωνικών σχέσεων και συναναστροφών. Το άτομο που έχει χαμηλή αυτοπεποίθηση ανησυχεί πολύ μήπως ντροπιαστεί στα μάτια των άλλων. Αυτή η ανησυχία ενδέχεται να είναι τόσο μεγάλη που να το δυσκολεύει ακόμη και στις καθημερινές δραστηριότητές του. Θεωρεί ότι οι άλλοι το παρατηρούν, περιμένοντας πότε θα κάνει κάποιο λάθος, και τείνει να νιώθει άσχημα όταν βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής ή απλώς σε καταστάσεις όπου η «απόδοσή» του θα αξιολογηθεί. Συχνά, προκειμένου να αποφύγει την ανησυχία, το άγχος ή τον φόβο που συνδέεται με την κριτική των άλλων, αποσύρεται. Ωστόσο, παρότι η εν λόγω στρατηγική το προστατεύει από αυτά τα αρνητικά συναισθήματα, έχει υψηλό κόστος για την προσωπική του ζωή: σε πολλές περιπτώσεις, δεν κάνει ή δεν λέει αυτά που επιθυμεί ή μπορεί, με αποτέλεσμα να μην ικανοποιούνται οι ανάγκες και οι επιθυμίες του.

Έτσι, και πάλι, δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: Η χαμηλή εμπιστοσύνη στον εαυτό το κάνει να μη συμπεριφέρεται όπως θέλει ή μπορεί. Το γεγονός ότι δεν συμπεριφέρεται με τον τρόπο που θέλει ή ότι δεν καταφέρνει όσα μπορεί, το κάνει να νιώθει ακόμη πιο άσχημα με τον εαυτό του. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την επόμενη φορά να είναι ακόμη πιο απίθανο να συμπεριφερθεί όπως θέλει ή μπορεί, κ.ο.κ.

Τέλος, η χαμηλή αυτοπεποίθηση κάνει το άτομο να δυσκολεύεται να προσαρμοστεί σε μεταβατικές φάσεις της ζωής του και, επιπλέον, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την προσωπική του ζωή, καθώς, συχνά, αμφιβάλλει για τα κίνητρα του ερωτικού συντρόφου, νιώθει ανασφαλές και χρειάζεται διαρκή καθησύχαση για τα αισθήματά του, νιώθει πολύ έντονη απειλή και ζήλια, με αποτέλεσμα να δημιουργεί αναίτια προβλήματα στη σχέση του.

Αντιπροσωπευτικά μηνύματα

Αντιμετωπίζω προβλήματα συναισθηματικής ανασφάλειας. Όσο θυμάμαι τον εαυτό μου, αναζητώ την αγάπη των γονιών μου. Δεν μπορώ να ξεπεράσω το ότι με άφησαν στη γιαγιά από τα 2 μέχρι τα 9 μου χρόνια. Από τότε και έπειτα εισπράττω απόρριψη της προσωπικότητάς μου. Ειδικά ο πατέρας μου επικοινωνεί μαζί μου μόνο για να πει ότι αυτό που είπα ή έκανα είναι λάθος. Η μητέρα μου είναι εξαιρετικά επιβλητική και θυμώνει όταν κάτι δεν γίνεται όπως το θέλει. Οι καβγάδες και η ένταση είναι πολλοί και μεγάλοι. Ακόμη και η απλή συνάντηση μαζί τους αισθάνομαι ότι μου κάνει κακό. Δεν έχω πίστη στον εαυτό μου, η κοινωνική ζωή μου είναι ανύπαρκτη και, το κυριότερο, καταστρέφω κάθε συντροφική σχέση που κάνω. Δεν μπορώ να πιστέψω ότι με αγαπάει ο σύντροφός μου, παρεξηγώ καταστάσεις, ζητάω πιο τρυφερή συμπεριφορά και καταλήγω ακόμη πιο μόνη και πικραμένη. Πώς μπορώ να το ξεπεράσω;

Έχω  τελειώσει  το  πανεπιστήμιο  και  πρόσφατα  έπιασα  δουλειά  σε  ένα φροντιστήριο. Είμαι πολύ αγχώδης και απαισιόδοξη και τα βλέπω όλα δύσκολα. Νιώθω πολύ πιεσμένη να ακολουθήσω τους ρυθμούς της δουλειάς και πάνω απ’ όλα δεν είμαι ευχαριστημένη με τον εαυτό μου. Νιώθω ότι δεν ξέρω καλά το αντικείμενό μου και ότι δεν έχω τρόπο να το μεταδώσω. Οι σχέσεις μου με τους άλλους είναι τυπικές γιατί συνεχώς έχω άγχος με το μάθημα. Εν τω μεταξύ στενοχωρώ και τους γύρω μου (γονείς, αδελφό και αγόρι) με τη συμπεριφορά μου. Δεν μπορώ να χαρώ με τίποτα. Από μικρή, πάντα στα δύσκολα με έπιανε απελπισία και ζητούσα βοήθεια από τους άλλους. Νομίζω ότι δεν ξέρω καλά τον εαυτό μου και δεν μπορώ να χειριστώ τις καταστάσεις δυναμικά. Πώς θα μπορούσατε να με βοηθήσετε; Ευχαριστώ πολύ.

Γεια σας! Το πρόβλημά μου είναι ότι δεν έχω καθόλου μα καθόλου αυτοπεποίθηση και οι άλλοι με κάνουν ό,τι θέλουν. Πάντα οι άλλοι έχουν το πάνω χέρι. Εγώ δεν μπορώ να επιβληθώ πουθενά και σε κανέναν! Ακόμη και η αδελφή μου που είναι μικρότερη με κάνει ό,τι θέλει, ξέρει πώς να με χειριστεί. Νομίζω πως δεν φταίνε μόνο οι άλλοι, αλλά εγώ που δεν τους βάζω όρια… Θέλω να πάρω τη ζωή στα χέρια μου, να έχω αυτοπεποίθηση… αλλά η ηττοπάθεια με χαρακτηρίζει! Πάντα έτσι ήμουν… τώρα είμαι 19,5 ετών και δεν έχει αλλάξει κάτι! Νομίζω ότι πρέπει να το πάρω απόφαση πως αυτό δεν θα αλλάξει ποτέ και θα είμαι πάντα έτσι…

Επίσης, έχω τρομερές ενοχές και τύψεις σε πολλά θέματα και ειδικά όταν κάνω κάποιο λάθος, ακόμη και ασήμαντο… Ενώ ξέρω ανθρώπους που κάνουν “τέρατα” και δεν έχουν ούτε ίχνος τύψεων! Άλλο που με ενοχλεί είναι ότι όταν δεν είμαι καλά, όταν είμαι αμήχανη, στενοχωρημένη κ.λπ. κ.λπ., φαίνεται πάντα! Από το πρόσωπό μου, από το ύφος μου, από τον τόνο της φωνής μου… Δεν μπορώ να κρατήσω πια τίποτα για τον εαυτό μου, όλα τα συναισθήματά μου αποτυπώνονται και έτσι ο οποιοσδήποτε μπορεί να καταλάβει πώς αισθάνομαι! Αυτό δεν με συμφέρει καθόλου και δεν είναι και ωραίο να μπορεί ο άλλος να καταλαβαίνει τι νιώθεις…

Το κυρίαρχο συναίσθημα που με χαρακτηρίζει είναι ο φόβος… ο φόβος και εγώ “πάμε πακέτο”. Φοβάμαι τι λένε οι άλλοι για μένα, φοβάμαι να πάρω πρωτοβουλίες, φοβάμαι να πω την άποψή μου, και γι’ αυτό τον λόγο αναγκάζομαι και συμφωνώ πάντα με τους άλλους. Φοβάμαι την αντίδρασή τους σε κάθε μου κίνηση, φοβάμαι την κριτική… Θέλω να είμαι ελεύθερη να ζω τη ζωή μου! Να κάνω ό,τι θέλω και ό,τι νιώθω, ό,τι ζητάει η ψυχή μου, αδιαφορώντας για τους άλλους! Άλλωστε δεν ζούμε για τους άλλους, αλλά για τον εαυτό μας… Όλα αυτά τα ξέρω και τα λέω, στην πράξη όμως δεν τα εφαρμόζω… Θα ‘θελα να μου πείτε κι εσείς την άποψή σας πάνω στο θέμα!

Γεια σας… Είμαι 22 χρονών και είμαι φοιτητής. Γενικά δεν είμαι καθόλου καλά ψυχολογικά… Πάντα ήμουν άριστος μαθητής στο σχολείο. …Πάρα πολύ καλός, με υψηλή βαθμολογία. Πάντα παραστάτης, απουσιολόγος. Στην Γ΄ Λυκείου, όμως, δεν τα πήγα καλά στις πανελλήνιες… Έγραψα 11 και κάτι… Γενικά τότε δεν τις πήρα σοβαρά τις πανελλήνιες, δεν διάβασα όσο έπρεπε… Και στο φροντιστήριο δεν με εξέταζαν ώστε να είμαι πάντα σε εγρήγορση, με αποτέλεσμα να είμαι χαλαρός.

Δεν έγραψα καλά και πέρασα σε άλλη σχολή από αυτή που ήθελα. Όμως, άλλα ήταν τα όνειρά μου από παιδάκι…

Τελικά, πήγα στη σχολή που έτυχε να περάσω, γράφτηκα, παρακολούθησα και έμεινα… Δεν είχα τη δύναμη να ξαναδώσω τον πρώτο χρόνο και πάλι εξετάσεις…Ενώ δεν το περίμενα, η σχολή αυτή μου άρεσε πάρα πολύ. Ήταν πολύ ενδιαφέρουσα… Ωστόσο, γενικά, νιώθω πολύ μειονεκτικά που δεν κατάφερα να περάσω εκεί που ήθελα και δεν έγραψα τον βαθμό που πραγματικά μου άξιζε… Οι γονείς μου με λένε “στουρνάρι”… Εμένα, που ήμουν πάντα καλός μαθητής! Έχω πτυχίο Αγγλικών, Γαλλικών, Γερμανικών, υπολογιστών και τελείωσα τη σχολή μου στα 4 χρόνια, παρότι είναι δύσκολη σχολή… Ορκίζομαι τον Νοέμβριο με άριστα… Παρ’ όλα αυτά νιώθω ένα τίποτα. Στενοχωριέμαι που δεν έγραψα καλά στις πανελλήνιες.

Οι γονείς μου, οι καθηγητές μου, το χωριό μου, όλοι πίστευαν σε μένα και εγώ τους απογοήτευσα… Δεν ξέρω τι να κάνω… Αυτό το πράγμα με ακολουθεί 4 χρόνια…

Δεν είμαι μαθητής του 11 και κάτι, το ξέρω πολύ καλά… Δεν ξέρω τι να κάνω… Νιώθω πολύ μειονεκτικά όποτε έρχομαι στο χωριό μου. Ξυπνάνε αναμνήσεις από τις πανελλήνιες και δεν είμαι καλά… Νιώθω μηδενικό και ότι δεν αξίζω… Τι να κάνω, βοηθήστε με… Τώρα πηγαίνω φαντάρος, έχω σκεφτεί μετά τον στρατό να δώσω πανελλήνιες, αλλά δεν ξέρω…, βοηθήστε με… Δεν αντέχω καθόλου…

Θέλω να σας μιλήσω γι’ αυτό που με προβληματίζει. Ας μπω στο θέμα μου, όμως, γιατί δεν θέλω να σας κουράσω. Πριν ξεκινήσω, θέλω να σας δώσω ορισμένα στοιχεία για μένα για να σας βοηθήσω περισσότερο. Είμαι 26 χρονών, εργάζομαι αρκετά χρόνια σε μία εταιρεία και σπουδάζω παράλληλα. Μεγάλωσα σε μία οικογένεια με πολλά προβλήματα: ο μπαμπάς έκανε τη ζωή του, η μαμά γκρίνιαζε και τον απειλούσε ότι θα φύγει (ποτέ όμως δεν το τόλμησε), οικονομικά προβλήματα κ.λπ. Δεν θυμάμαι τον εαυτό μου να πέρασε την περίοδο που λέγεται παιδική ηλικία. Έχω και μία μικρότερη αδελφή. Πάντοτε άκουγα τα παράπονα της μαμάς για τον μπαμπά και γέμιζα ενοχές για τη δυστυχία της. Τα μαθητικά μου χρόνια ήταν απαίσια στο δημοτικό (από θέμα συμπεριφοράς φίλων και δασκάλων προς εμένα), πολύ όμορφα στο γυμνάσιο και στο λύκειο (πολλές παρέες, φιλίες, διασκέδαση).

Ερωτεύθηκα σφοδρά στα 15 με έναν συμμαθητή μου, και μετά από φουρτούνες και μπονάτσες, ολοκλήρωσα σεξουαλικά μαζί του για πρώτη φορά στη ζωή μου σε ηλικία 18,5 χρονών (σημείωση: εργάζομαι απ’ όταν τελείωσα το λύκειο, γιατί ήθελα να είμαι ανεξάρτητη). Μετά από σχέση 2 χρόνων με αυτό το παιδί, τον χωρίζω γιατί αποφάσισα πως είμαι ερωτευμένη με τον καλύτερό μου φίλο (από 13 χρονών), o οποίος ήταν και αυτός ερωτευμένος μαζί μου πολλά χρόνια. Επειδή ήμασταν όλοι σε μία παρέα, η σχέση μου αυτή δίχασε την παρέα και χωριστήκαμε. Η σχέση μας κράτησε 3 χρόνια, αλλά δεν είχε το πάθος της προηγούμενης. Δεν ένιωθα σεξουαλική ικανοποίηση, παρόλο που περνούσα καλά μαζί του σε άλλα θέματα (έξοδοι, διακοπές, συζητήσεις). Χώρισα όταν άρχισα να νιώθω πως δεν ήμουν ειλικρινής μαζί του. Μετά από λίγο διάστημα ξαναβρεθήκαμε μαζί σεξουαλικά, με την προϋπόθεση ότι δεν θα το μάθει κανείς από την παρέα, και μου άρεσε πολύ (!) Όταν έφθασε στον πάτο αυτή η “κρυφή” ερωτική συνεύρεση, απομακρυνθήκαμε ο ένας από τον άλλο. Εκείνος συνέχισε τη ζωή του και ετοιμάζεται τώρα να παντρευτεί. Εγώ έκανα μία περιστασιακή σχέση με έναν κατά 10 χρόνια μεγαλύτερό μου και πρόσφατα χωρισμένο, η οποία δεν διήρκησε πάνω από 2 μήνες.

Έκτοτε είμαι μόνη μου και αρχίζει το δράμα μου. Σιγά σιγά άρχισα να ξεκόβω από τις παρέες μου και έχω καταλήξει τελείως μόνη. Ενώ έχω υπάρξει πολύ κοινωνικό άτομο που του αρέσει η διασκέδαση, ο χορός, το γλέντι, η παρέα, η κουβέντα, αντιμετωπίζω δυσκολία στο να δημιουργήσω καινούργιες γνωριμίες. Έχω γίνει πολύ επιθετική, ιδιαίτερα με τη μητέρα μου (νομίζω ότι για όλα φταίει αυτή), αλλά και στη δουλειά είμαι πολύ απότομη με τους συναδέλφους μου και φθάνω σε σημεία υστερίας όταν κάτι δεν γίνεται σωστά. Υποφέρω στη σκέψη ότι θα κάνω κάτι λάθος, θέλω όλα να είναι τέλεια, θέλω εγώ να είμαι τέλεια.

Είμαι τρομερά ανασφαλής, φοβάμαι να δείξω τα συναισθήματά μου και πάντα προσπαθώ να δείχνω προς τα έξω ότι είμαι σκληρή και δυνατή, ενώ μέσα μου υποφέρω. Τον τελευταίο μήνα έχω έναν κόμπο στον λαιμό συνέχεια και όταν βρίσκομαι μόνη μου κλαίω απαρηγόρητα. Οι σκέψεις μου είναι αρνητικές, νιώθω πως δεν αξίζω τίποτα. Ενώ έχω έντονες φιλοδοξίες για την καριέρα μου και τον τελευταίο καιρό ψάχνω να κάνω μία επαγγελματική αλλαγή, τρέμω στη σκέψη της συνέντευξης και γενικότερα με οτιδήποτε έχει σχέση με άλλους ανθρώπους που θα με κρίνουν (!).

Θέλω να μου πείτε αν όλα αυτά που μου συμβαίνουν είναι φυσιολογικά ή αν χρειάζομαι βοήθεια. Νιώθω ότι έχω μπλοκάρει και αντιμετωπίζω πρόβλημα επικοινωνίας με τους ανθρώπους. Παρακαλώ πείτε μου πώς μπορώ να βοηθήσω τον εαυτό μου. Μήπως έχω πάψει να επικοινωνώ με τον εαυτό μου εγώ η ίδια; Μήπως αν μάθω πώς να αγαπάω τον εαυτό μου, τότε ξεπεράσω τους φόβους μου και επικοινωνήσω με τους ανθρώπους γύρω μου; Άραγε θα ξαναποκτήσω μία φυσιολογική ζωή; Θα μπορέσω να κάνω μία σχέση, να κάνω καινούργιους φίλους, να απαλλαγώ από το αίσθημα της τελειομανίας, να χαίρομαι το σήμερα και να μη ζω για το αύριο; Ευχαριστώ για την υπομονή σας… θα περιμένω εναγωνίως την απάντησή σας!

Συνήθεις ερωτήσεις και απαντήσεις

Ποιος μηχανισμός συντηρεί τη συναισθηματική ανασφάλεια στις ερωτικές σχέσεις και πώς αντιμετωπίζεται;

Click to add your own text here

Πώς μπορώ να καταφέρω να μην επηρεάζεται η συμπεριφορά μου από το περιβάλλον μου ή από το παρελθόν μου;

Click to add your own text here

Υπάρχει πιθανότητα να βελτιώσω την αυτοεκτίμησή μου, δεδομένου ότι με μεγάλωσαν δύο επικριτικοί γονείς;

Click to add your own text here

Πώς μπορώ να αυξήσω την αυτοπεποίθησή μου;

Click to add your own text here

Πώς μπορώ να αρχίσω να στηρίζομαι λιγότερο στη βοήθεια των άλλων και να εμπιστεύομαι περισσότερο τον εαυτό μου;

Click to add your own text here

Προσπαθώ να μην απογοητεύσω τους άλλους, εκφράζοντας τις πραγματικές επιθυμίες μου, γιατί φοβάμαι την απόρριψη.

Click to add your own text here

Παρουσιάζω στους άλλους μία καλή εικόνα, αλλά μέσα μου βασανίζομαι από προβλήματα με τον εαυτό μου.

Click to add your own text here

Είμαι εξαρτημένος από τη γνώμη των άλλων, αλλά στην προσπάθειά μου να ανεξαρτητοποιηθώ τους συμπεριφέρομαι άσχημα.

Click to add your own text here

Θεωρώ ότι δεν μπορώ να ανταποκριθώ στις υποχρεώσεις μου και ανατρέχω στη βοήθεια των άλλων.

Click to add your own text here