Πόνος κατά τη σεξουαλική πράξη

Κεφάλαιο από το βιβλίο Μιλήστε με έναν ειδικό, των Γ. Ευσταθίου, Φ. Λέκκα, Χ. Βαρβέρη, & Ε. Κονσουλίδου.

Συνάδελφοι που βοήθησαν σε μία αρχική αποδελτίωση των απαντήσεων: Ε. Βεντίκος.

Μεταξύ των προβλημάτων που επηρεάζουν την ερωτική ζωή των γυναικών είναι και αυτό του πόνου ή του φόβου για τον πόνο κατά τη σεξουαλική πράξη, οδηγώντας, τελικά, σε φόβο διείσδυσης. Η δυσκολία αυτή μπορεί να είναι είτε ισόβια, δηλαδή συμβαίνει πάντα σε κάθε προσπάθεια για σεξουαλική δραστηριότητα, είτε επίκτητη, εμφανίζεται, δηλαδή, μετά από μία περίοδο φυσιολογικής σεξουαλικής λειτουργίας. Ο φόβος πολλών γυναικών για τη διείσδυση οφείλεται συχνά σε υπαρκτές οργανικές ενοχλήσεις που τους κάνουν να υποθέτουν ότι η αίσθηση της διείσδυσης θα είναι εξαιρετικά οδυνηρή. Γι’ αυτό τον λόγο, η εξέταση από κάποιον γυναικολόγο είναι απαραίτητη.

Αν η γυναικολογική εξέταση δεν δείξει κάποιο εύρημα, τότε το πρόβλημα είναι δυνατόν να οφείλεται και σε ψυχολογικά αίτια. Στην περίπτωση αυτή, γενεσιουργός αιτία του πόνου κατά τη σεξουαλική πράξη είναι η ακούσια σύσπαση των μυών της μήτρας, που συμβαίνει ως αποτέλεσμα ψυχολογικών παραγόντων, όπως, για παράδειγμα, προηγούμενες εμπειρίες σωματικής ή σεξουαλικής κακοποίησης, επώδυνες σεξουαλικές εμπειρίες κατά την έναρξη της σεξουαλικής ζωής, προβλήματα στη σχέση, φόβος εγκυμοσύνης, αυστηρή ανατροφή και αυστηρές θρησκευτικές αντιλήψεις για τις σεξουαλικές σχέσεις, έλλειψη σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης. Επιπλέον, σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζουν οι εσφαλμένες αντιλήψεις για την ανατομία των γεννητικών οργάνων των δύο φύλων.

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, πρόκειται για πόνο κατά τη διείσδυση ή ακόμη και στη σκέψη της διείσδυσης, δηλαδή κατά την προκαταρκτική φάση των σεξουαλικών παιχνιδιών και της διέγερσης. Ωστόσο, σε άλλες περιπτώσεις ο πόνος ενδέχεται να εμφανίζεται και κατά τον αυνανισμό.

Όπως είναι ευνόητο, αυτή η κατάσταση οδηγεί σε έναν φαύλο κύκλο φόβου και άγχους για τη σεξουαλική πράξη. Συγκεκριμένα, ο πόνος ή ο φόβος του πόνου οδηγεί σε προσπάθειες αποφυγής της σεξουαλικής πράξης γενικά, αλλά και κάθε στοιχείου που μπορεί να οδηγήσει σε αυτή, όπως τα ερωτικά παιχνίδια. Το γεγονός αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της σεξουαλικής διέγερσης και σε αποτυχία απόλαυσης και ευχαρίστησης, που με τη σειρά τους οδηγούν σε μείωση της σεξουαλικής επιθυμίας. Προοδευτικά, η σκέψη της γυναίκας κυριαρχείται από τη βεβαιότητα ότι η σεξουαλική επαφή πρόκειται να προκαλέσει πόνο, και έτσι ενδέχεται να επιδιώξει την πλήρη αποφυγή της και την αποχή από αυτή, γεγονός που διαιωνίζει τις συνθήκες που ευνοούν τον φόβο για τη διείσδυση.

Αυτή η κατάσταση προκαλεί στη γυναίκα πολλά προβλήματα:

  • Κατ’ αρχάς, πολλές αρνητικές σκέψεις και συναισθήματα για τον εαυτό της (π.χ. αίσθηση προσωπικής ανεπάρκειας και μειονεξίας, ντροπή κ.λπ.).
  • Έλλειψη ερωτικής ικανοποίησης και απόλαυσης που μπορεί να την κάνει να νιώθει εξαιρετικά προβληματική.
  • Φόβο για τους άντρες και τα αντρικά γεννητικά όργανα. Συχνά, στην προσπάθεια εξήγησης των αιτιών των δυσκολιών της, καταλήγει ότι ενδεχομένως κάτι φταίει στην ανατομία των γεννητικών οργάνων των δύο φύλων. Για παράδειγμα, το αντρικό γεννητικό όργανο είναι πολύ μεγάλο ή έχει μεγάλη κλίση, γεγονός που προκαλεί πόνο κατά την κολπική διείσδυση. Έτσι, δημιουργούνται εικόνες που ενισχύουν τον φόβο (π.χ. το αντρικό μόριο περιγράφεται ως «πράγμα» ή ως«αυτό που μπαίνει μέσα»).
  • Ενοχές, ειδικά αν ο φόβος διείσδυσης συμβαίνει στο πλαίσιο μιας συναισθηματικής σχέσης που είναι αμοιβαία ικανοποιητική. Στην περίπτωση αυτή, η γυναίκα μπορεί να νιώσει πολύ άσχημα που δεν ευχαριστείται, ή ακόμη και αποφεύγει την επαφή με έναν σύντροφο που είναι πολύ τρυφερός και καλός μαζί της.
Αντιπροσωπευτικά μηνύματα

Γεια σας! Έχω σχέση 1,5 χρόνο. Δεν έχουμε ολοκληρώσει ακόμη, έχουν γίνει βέβαια πολλά προκαταρκτικά και έχει κάνει ο ένας τον άλλον να τελειώσει. Το πρόβλημα είναι στη διείσδυση. Έχουμε προσπαθήσει πάρα πολλές φορές, προσπαθούμε συνέχεια, μπαίνει το πέος του μέχρι ένα σημείο και νιώθω πολύ ωραία! Όταν όμως επιχειρεί να προχωρήσει πιο βαθιά, με πιάνει ένας φόβος, δεν μπορώ να το περιγράψω, που με κάνει να θέλω να σταματήσω εκείνη τη στιγμή. Δεν ξέρω αν έχω κάποιο οργανικό πρόβλημα, δεν έχω κάνει εξετάσεις. Μπορεί να οφείλεται σε αυτό ο πόνος; Αν και πιστεύω ότι έχω ψυχολογικό πρόβλημα! Το αγόρι μου δείχνει απίστευτη κατανόηση, τόσο που κάποιες φορές απορώ! Θέλει να με βοηθήσει, θέλει να ολοκληρώσουμε, το ίδιο και εγώ! Κάνω κάποιες ασκήσεις με το μυαλό μου για να χαλαρώσω και να μη σκέφτομαι ότι θα πονέσω και βοηθάει. Σας παρακαλώ, πείτε μου τι κάνω λάθος! Ευχαριστώ εκ των προτέρων!

Το δικό μου πρόβλημα δεν ξέρω αν είναι συνηθισμένο. Είμαι 22 χρονών και κάθε φορά που έχω προσπαθήσει να ολοκληρώσω το αναιρώ για την επομένη…

Ο φίλος μου δεν έχει πρόβλημα. Περιμένει χρόνια, απλά τώρα το θέλουμε και οι δύο να ολοκληρώσουμε επιτέλους. Κάθε φορά που προσπαθεί να κάνει κίνηση και να γίνει αυτό που θέλουμε, με πιάνει πανικός και τον σταματάω. Αγχώνομαι τρελά και ξενερώνω. Θέλω να εξαφανιστώ και πάντα βρίσκω δικαιολογίες. Νομίζω ότι είμαι ανίκανη γυναίκα, επειδή φοβάμαι να το κάνω… Ενώ όλα πάνε καλά και μας αρέσουν όλα όσα κάνουμε… Τη στιγμή που αυτό το “πράγμα” πρέπει να μπει μέσα μου με πιάνει φοβία… Και το βάζω στα πόδια. Ξέρω ότι του αρέσω, όπως και αυτά που κάνουμε, αλλά δεν ξέρω γιατί το φοβάμαι τόσο. Προσπαθεί σιγά σιγά, αλλά πονάω πολύ και δεν ξέρω αν όλοι πονάνε το ίδιο. Όλες οι φίλες μου το έχουν κάνει και μου είπαν ότι πονάει λίγο… Όταν πήγε να μου βάλει το… (πειράζει αν το πω…) δάχτυλο, πάλι πονάει… Τι να κάνω; Δεν χαλαρώνω με τίποτα. Έχω γίνει ρεζίλι! Την πρώτη φορά, αλλά και γενικά, το πέος χωράει ολόκληρο μέσα στη γυναίκα; Τι να κάνω για να μην πονέσω; Υπάρχει κάποιο χάπι ή φάρμακο να πάρω και να μπει μέσα μου την πρώτη φορά και να μη νιώθω πόνο; Ισχύει αυτό που λένε ότι την πρώτη φορά δεν το ευχαριστιέται η γυναίκα; Πειράζει αν του πω να μπει απότομα μέσα μου και ας πονέσω. Ή είναι καλύτερα να μπει σιγά σιγά και ας πονάω, απλά να μην τον σταματήσω; Please… Πείτε μου τι να κάνω πρακτικά… Ίσως και κάποια κίνηση/στάση που πονάει λιγότερο… Τουλάχιστον για την πρώτη φορά… Δεν ξέρω τι να κάνω… Θέλω πολύ να το κάνω, αλλά ο φόβος του πόνου που έχω προσπαθήσει κάποιες φορές είναι μεγάλος… Νιώθω ότι κάτι πάει να μπει μέσα μου και είναι πολύ άβολο. Όλοι έτσι νιώθουν; Κάθε συμβουλή σας είναι χρήσιμη.

Εδώ και 3 χρόνια έχω σχέση. Είμαστε μία χαρά με το παιδί, με αγαπά και τον αγαπώ πολύ, περνάμε καλά… αλλά έχουμε πρόβλημα στη σεξουαλική μας ζωή. Δεν έχουμε ολοκληρώσει ακόμη, αν και μένουμε μαζί. Αυτός έχει γρήγορη εκσπερμάτιση και εγώ φοβάμαι να ολοκληρώσω γιατί θα πονέσω, και όταν φθάνουμε λίγο πριν γίνει το «μοιραίο» σταματάω κλαίγοντας. Αυτός δεν θέλει να με πιέσει. Επίσης, για να μου έλθει όρεξη, χρειάζομαι πολλά προκαταρκτικά, με αποτέλεσμα να τελειώνει ο σύντροφός μου χωρίς να γίνει τίποτα ουσιαστικό.

Δεν έχω ολοκληρώσει ακόμη όταν αυνανίζομαι. Αυνανίζομαι με δύο τρόπους. Ή έρχομαι σε οργασμό καθώς ερεθίζω την κλειτορίδα μου, ή όταν έχω όρεξη για να ψαχτώ ξεκινάω να βάζω τα δάχτυλά μου στον κόλπο μου. Όμως με αυτό τον τρόπο πονάω πολύ παρόλο που υπάρχει η κατάλληλη διέγερση και ο ερεθισμός. Είναι φυσιολογικό αυτό εφόσον δεν έχω ολοκληρώσει; Με αυτό τον τρόπο δεν νιώθω κάποια ικανοποίηση και ούτε απόλαυση. Αυτό που με ικανοποιεί είναι ο πρώτος τρόπος όπου και τελειώνω, πιστεύω. Μήπως αυνανίζομαι λάθος; Γιατί πονάω με τον άλλο τρόπο και πώς τελικά είναι ο σωστός τρόπος να αυνανιστείς; Θέλω να κάνω έρωτα με κάποιο παιδί, αλλά φοβάμαι τους άντρες, φοβάμαι να με πλησιάζουν και να με ακουμπούν. Δεν ξέρω γιατί. Κάποια τραυματική εμπειρία δεν είχα. Γιατί όμως νιώθω έτσι; Ευχαριστώ.

Συνήθεις ερωτήσεις και απαντήσεις

Πώς μπορεί να αντιμετωπίσει μία γυναίκα τον φόβο που έχει για τη διείσδυση;

Ο φόβος πολλών γυναικών για τη διείσδυση συχνά οφείλεται σε υπαρκτές οργανικές ενοχλήσεις που τους κάνουν να υποθέτουν ότι η αίσθηση της διείσδυσης θα είναι εξαιρετικά οδυνηρή. Γι’ αυτό τον λόγο, η εξέταση από κάποιο γυναικολόγο είναι απαραίτητη.

Αν η γυναικολογική εξέταση δεν δείξει κάποιο εύρημα, θα πρέπει να γνωρίζετε ότι το πρόβλημα είναι δυνατόν να οφείλεται και σε ψυχολογικά αίτια. Στην περίπτωση που ο φόβος σας δημιουργήθηκε μετά από μία ή περισσότερες αποτυχημένες προσπάθειες, το συχνότερο αίτιο είναι η σύσπαση των μυών της περιοχής, με αποτέλεσμα η διείσδυση να καθίσταται επίπονη. Αν, από την άλλη, ο φόβος σας εξαρχής ήταν τόσο έντονος που σας εμπόδισε ακόμη και από το να προσπαθήσετε, είναι πολύ πιθανό οι υποθέσεις σας για τις πιθανές συνέπειες της διείσδυσης να έχουν τον χαρακτήρα φοβίας.

Συχνοί παράγοντες που σχετίζονται με την εγκαθίδρυση των ψυχολογικών μορφών της συγκεκριμένης δυσκολίας είναι προηγούμενες αρνητικές εμπειρίες, υπερβολικά αυστηρή διαπαιδαγώγηση ως προς τη σεξουαλικότητα, φόβος για μία ενδεχόμενη εγκυμοσύνη, ή πολύ απλά παραπληροφόρηση για τη σεξουαλική πράξη και την πρώτη σεξουαλική επαφή που βασίζεται στους πολύ διαδεδομένους μύθους που κυκλοφορούν γύρω μας. Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ψυχολογικές μορφές του προβλήματος θα πρέπει να απευθυνθείτε σε μία εξειδικευμένη υπηρεσία.

Η αδυναμία διείσδυσης είναι δυνατόν να οφείλεται σε ανατομική ασυμφωνία;

Η υπόθεση της ανατομικής ασυμφωνίας δεν είναι εξαιρετικά πιθανή. Ο κόλπος μιας γυναίκας αποτελεί έναν «δυνητικό» χώρο υπό την έννοια ότι απουσία διέγερσης τα τοιχώματα του κόλπου ακουμπούν. Όταν υπάρξει η κατάλληλη διέγερση, τα τοιχώματα ανοίγουν και προσαρμόζονται στο εκάστοτε αντικείμενο που βρίσκεται μέσα στον κόλπο, το οποίο κυμαίνεται από ένα δάκτυλο έως το κεφάλι ενός μωρού. Κατά συνέπεια, ο κόλπος της γυναίκας θα μπορούσε να προσαρμοστεί στο μέγεθος του πέους του συντρόφου της.