Σεξουαλική επίδοση και Στύση

Κεφάλαιο από το βιβλίο Μιλήστε με έναν ειδικό, των Γ. Ευσταθίου, Φ. Λέκκα, Χ. Βαρβέρη, & Ε. Κονσουλίδου.

Συνάδελφοι που βοήθησαν σε μία αρχική αποδελτίωση των απαντήσεων: Ε. Βεντίκος.

Σεξουαλική επίδοση

Πολλοί νέοι άνθρωποι ανησυχούν για το κατά πόσο αποδίδουν ικανοποιητικά στο πλαίσιο των σεξουαλικών τους σχέσεων. Κάποιοι ανησυχούν ιδιαιτέρως, καθώς θεωρούν ότι η επίδοσή τους κατά την επαφή με τους ερωτικούς συντρόφους είναι μη ικανοποιητική, ή ακόμη και ανεπαρκής. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, πρόκειται για νεαρούς άντρες, οι οποίοι υποφέρουν από άγχος επίδοσης, ενώ επίσης υπάρχουν και κάποιες περιπτώσεις νεαρών γυναικών που φοβούνται τη σεξουαλική συνεύρεση λόγω της έκθεσης του σώματός τους στο βλέμμα του ερωτικού συντρόφου, δεδομένου ότι οι ίδιες το κρίνουν παχύ και αντιαισθητικό. Ως αποτέλεσμα, δημιουργείται άγχος για την επίδοση του ατόμου κατά τη σεξουαλική συνεύρεση, το οποίο μπορεί να εμποδίσει την τέλεση της σεξουαλικής πράξης ή αν συμβεί να μην είναι ικανοποιητική. Ειδικότερα στην περίπτωση των αντρών, το άγχος επίδοσης αφορά στην έντονη ανησυχία του ατόμου πριν ή και κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής σχετικά με την επίτευξη ικανοποιητικής στύσης, ολοκλήρωσης της σεξουαλικής πράξης και ικανοποίησης της ερωτικής συντρόφου.

Το άγχος επίδοσης οδηγεί το άτομο σε μία εκ των προτέρων ανησυχία για την έκβαση της σεξουαλικής συνεύρεσης, καθώς και σε διαρκή επαγρύπνηση και αρνητική αξιολόγηση της επίδοσής του κατά τη διάρκειά της. Η κατάσταση αυτή προκαλεί σημαντικού βαθμού ένταση και ανησυχία, επηρεάζοντάς το αρνητικά τόσο σε σωματικό όσο και σε ψυχολογικό επίπεδο, με αποτέλεσμα μειωμένη επίδοση ή αδυναμία ολοκλήρωσης της σεξουαλικής πράξης.

Ιδιαίτερα έντονο είναι το άγχος νεαρών αντρών που βρίσκονται στην αρχή της σεξουαλικής ζωής τους, οι οποίοι, λόγω έλλειψης εμπειρίας, είναι σύνηθες να ενημερώνονται από άλλους συνομηλίκους τους που ενδέχεται να αναπαράγουν μύθους σχετικά με τις σεξουαλικές επιδόσεις των αντρών. Αυτές οι συζητήσεις καταλήγουν να δημιουργούν πολύ υψηλά πρότυπα σεξουαλικών επιδόσεων, τα οποία ούτως ή άλλως δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Ωστόσο, λόγω της έλλειψης εμπειριών, οι νεαροί άντρες τα λαμβάνουν σοβαρά υπόψη, καταδικάζοντας τον εαυτό τους εκ των προτέρων στην αποτυχία.

Στην περίπτωση των νεαρών γυναικών, το άγχος επίδοσης δημιουργείται σε συνάρτηση με διάφορες πεποιθήσεις σχετικά με το γυναικείο σώμα και τη σημασία του σωματικού βάρους και των ιδανικών σωματικών αναλογιών, προκειμένου να είναι μία γυναίκα επιθυμητή σεξουαλικά. Το άγχος τους πυροδοτείται συνήθως από κοινωνικά στάνταρντ σχετικά με τις ιδανικές αναλογίες του γυναικείου σώματος, αλλά και από προσωπικές πεποιθήσεις οι οποίες υπαγορεύουν ότι για να κάνει ένα κορίτσι σεξ θα πρέπει να έχει πολύ ωραίο σώμα. Αυτός ο συνδυασμός δημιουργεί μία εσωτερική ένταση και ανασφάλεια κατά την προσέγγιση ενός υποψήφιου ερωτικού συντρόφου, η οποία καταλήγει στην αποφυγή της ερωτικής πράξης. Με τον τρόπο αυτό, η νεαρή γυναίκα από τη μία κατευνάζει το άγχος της, αλλά από την άλλη διαιωνίζει τις δυσλειτουργικές πεποιθήσεις της σχετικά με τη σημασία του ιδανικού σωματότυπου, προκειμένου να επιτρέψει στον εαυτό της να έχει ολοκληρωμένες σεξουαλικές επαφές και να ικανοποιείται σεξουαλικά.

Η κατάσταση αυτή, μακροπρόθεσμα, μπορεί να οδηγήσει σε:

  • ολοένα και αυξανόμενο άγχος κατά το φλερτ και την ερωτική προσέγγιση,
  • συστηματική αμφισβήτηση των προθέσεων των υποψήφιων ερωτικών συντρόφων και ως εκ τούτου μείωση της πιθανότητας σύναψης σχέσης,
  • τάση προσκόλλησης σε έναν σύντροφο μόνο και μόνο επειδή υποτίθεται ότι ανέχεται τα υποκειμενικώς αντιλαμβανόμενα σωματικά ελαττώματα.
Αντιπροσωπευτικά μηνύματα

Φοβάμαι μήπως δεν ικανοποιήσω την κοπέλα μου την πρώτη φορά που θα έρθουμε σε ερωτική επαφή… Τι να κάνω;

Γεια σας. Είμαι 21 χρονών και είμαι ακόμη παρθένος (δυστυχώς ή ευτυχώς). Ως τώρα μου έχουν παρουσιαστεί αρκετές ευκαιρίες θα έλεγα. Απλά εγώ λόγω φόβου δεν τις εκμεταλλεύτηκα. Ίσως ο κύριος λόγος είναι ότι δεν έχω πολλή αυτοπεποίθηση και είμαι κάπως άτολμος σε αυτό, αλλά και σε άλλα θέματα. Μάλλον κακώς με αγχώνει τόσο πολύ, απλά θέλω να ξεφύγω σύντομα από αυτή την “κατηγορία” (μιας και πιστεύω επίσης ότι μάλλον γι’ αυτό έχω αδικαιολόγητα νεύρα τελευταία). Θέλω να ρωτήσω ποιος θα ήταν ο καλύτερος τρόπος να το αντιμετωπίσω (στην οικογένειά μου και γενικά στο περιβάλλον μου δεν έχω αποκαλύψει κάτι εγώ ο ίδιος, αλλά βέβαια όλο και κάτι θα ’χουν καταλάβει).

Συνήθεις ερωτήσεις και απαντήσεις

Πώς μπορεί να αντιμετωπίσει ο άντρας το άγχος της πρώτης ερωτικής επαφής;

Είναι γεγονός ότι η πρώτη ερωτική συνεύρεση προκαλεί σε όλους τους ανθρώπους το έντονο άγχος της επαφής με κάτι πρωτόγνωρο. Υπάρχει όμως περίπτωση το «φυσιολογικό» άγχος της πρώτης φοράς να γίνει ακόμη πιο έντονο μέσα από δυσλειτουργικούς τρόπους σκέψης. Όσο αυτοί οι τρόποι σκέψης που τροφοδοτούν το άγχος είναι παρόντες, τόσο η σεξουαλική λειτουργικότητα δεν είναι καλή. Αν καταφέρουμε να δούμε τα πράγματα διαφορετικά, είμαστε σε θέση να αντιμετωπίσουμε το άγχος της πρώτης φοράς και να λειτουργήσουμε.

Για παράδειγμα, πολλοί άντρες νιώθουν άσχημα όταν θεωρούν ότι συγκρίνονται με τους προηγούμενους ερωτικούς συντρόφους της κοπέλας. Πιστεύουν ότι η επίδοσή τους, το μέγεθος του πέους τους ή κάποιο άλλο στοιχείο που κατά τη γνώμη τους επηρεάζει την ποιότητα της σεξουαλικής επαφής, θα υστερεί σε σχέση με τις προηγούμενες εμπειρίες της κοπέλας, και ουσιαστικά μετατρέπουν την ερωτική συνεύρεση σε μία διαδικασία αξιολόγησης. Μάλιστα, είναι βέβαιοι εκ των προτέρων ότι θα αποτύχουν σε αυτή τη διαδικασία αξιολόγησης και ως φυσικό επακόλουθο νιώθουν πολύ έντονο άγχος.

Οι σκέψεις αυτές είναι σε μεγάλο βαθμό ανυπόστατες. Για παράδειγμα, είναι γεγονός ότι η σεξουαλική συνεύρεση έχει και μία πρακτική πλευρά, στην οποία οι δύο σύντροφοι γίνονται καλύτεροι όσο αποκτούν εμπειρία. Όμως, η σεξουαλική επαφή με κάθε σύντροφο αποτελεί μία διαφορετική εμπειρία και ουσιαστικά απαιτείται κάποιος χρόνος για να «μάθουμε» τον συγκεκριμένο σύντροφο, ανεξάρτητα από το επίπεδο των γενικών σεξουαλικών μας γνώσεων. Πολλοί άντρες θεωρούν γενικά ότι η σύντροφός τους θα λειτουργήσει ερωτικά ως αξιολογητής τους. Όμως, η πραγματικότητα είναι ότι θέλει να συνευρεθεί ερωτικά μαζί τους επειδή νιώθει έλξη γι’ αυτούς και όχι για να τους βαθμολογήσει. Αν ήταν τόσο καλυμμένη από κάποιον από τους προηγούμενους συντρόφους της, δεν θα παρέμενε μαζί του;

Το κυριότερο ίσως επιχείρημα είναι ότι δεν μπορείτε να επιτύχετε καταπληκτικές επιδόσεις στο σεξ χωρίς να αποκτήσετε κάποια εμπειρία. Καλώς ή κακώς την εμπειρία αυτή δεν την έχετε και δεν θα την αποκτήσετε όσο η έλλειψη εμπειρίας σάς εμποδίζει να προσπαθήσετε. Στην παγίδα αυτή πέφτουν πολλοί άντρες και οφείλεται στις απαιτήσεις που έχουν από τον τρόπο που θα λειτουργήσουν σεξουαλικά. Σκοπός, όμως, της συνεύρεσης δεν είναι να εντυπωσιάσετε τη σύντροφό σας, αλλά να περάσετε και οι δύο καλά. Απαραίτητη προϋπόθεση γι’ αυτό είναι να αφεθείτε να λειτουργήσετε ελεύθερα. Για να το καταλάβετε καλύτερα σκεφτείτε πάλι αντίστροφα: Θα θέλατε η σύντροφός σας να είναι μαζί σας για να σας αποδείξει πόσο καταπληκτική είναι στο σεξ εφαρμόζοντας ειδικές τεχνικές, ή θα προτιμούσατε να είναι μαζί σας γιατί σας θέλει, και να είναι ελεύθερη από άγχος για να απολαύσει τις στιγμές που θα περάσετε μαζί;

Δεν έχω κάνει έρωτα με άντρα λόγω του σώματός μου. Πώς να το αντιμετωπίσω;

Πολλές φορές έχουμε στο μυαλό μας σκέψεις και πεποιθήσεις που μας εμποδίζουν να ζήσουμε όπως θα θέλαμε. Μάλιστα, όταν οι σκέψεις αυτές μας εμποδίζουν ακόμη και από το να προσπαθήσουμε να επιτύχουμε αυτό που θέλουμε, δημιουργείται μία κατάσταση όπου είναι πολύ δύσκολο να τις αμφισβητήσουμε. Στη δική σας περίπτωση, μία τέτοια σκέψη είναι: «Πρέπει να έχω πολύ ωραίο σώμα για να κάνω έρωτα με κάποιο αγόρι». Η σκέψη αυτή είναι δυσλειτουργική για πολλούς λόγους. Κατ’ αρχάς, υπάρχει πρόβλημα να ορίσουμε τι είναι το «πολύ ωραίο σώμα». Από ποιο επίπεδο σώματος και πάνω δικαιούται μία γυναίκα να κάνει έρωτα; Έχουν όλες οι γυναίκες με ενεργό σεξουαλική ζωή ένα τέτοιο «πολύ ωραίο σώμα»; Όλοι οι άντρες έχουν τα ίδια γούστα και υπάρχει ένα γενικώς αποδεκτό «πολύ ωραίο σώμα»;

Ακόμη, όμως, και αν καταφέρουμε να δώσουμε έναν ορισμό, το δεύτερο ερώτημα έχει να κάνει με το γιατί μία γυναίκα πρέπει να έχει «πολύ ωραίο σώμα» για να κάνει έρωτα. Αν αυτό σχετίζεται με την πιθανή αντίδραση του σεξουαλικού της συντρόφου, τότε το πρόβλημα είναι ότι δεν μπορούμε να ελέγξουμε την ορθότητα αυτής της υπόθεσης. Από τη στιγμή που μία γυναίκα πιστεύει ότι δεν έχει «πολύ ωραίο σώμα» και κατά συνέπεια δεν συνάπτει σχέσεις με άντρες, δεν έχει ποτέ την ευκαιρία να διαψεύσει την πεποίθησή της στην πράξη, δηλαδή μέσα από την αντίδραση του συντρόφου της να νιώσει επιθυμητή έτσι όπως είναι.

Το κλειδί στην αντιμετώπιση πεποιθήσεων αυτού του είδους είναι η λογική προετοιμασία, ώστε να βρούμε το κουράγιο να δοκιμάσουμε στην πράξη αυτό που φοβόμαστε. Σκοπός δεν είναι να «πειστούμε» λογικά εκατό τοις εκατό. Αρκεί να φθάσουμε σε τέτοιο σημείο αμφισβήτησης του αρχικού τρόπου που βλέπαμε τα πράγματα, ώστε να μπορέσουμε να προσπαθήσουμε. Η πλήρης αποδοχή μιας εναλλακτικής ερμηνείας των πραγμάτων και η αναδόμηση των παλαιών πεποιθήσεων γίνεται μόνο μέσα από την εμπειρία μας, δηλαδή μέσα από την έμπρακτη διάψευσή τους. Στη δική σας περίπτωση, η έμπρακτη αυτή διάψευση θα ερχόταν μέσα από τις αντιδράσεις των συντρόφων σας. Αρχικά μπορεί να θεωρούσατε παράδοξη την προτίμηση που σας έδειχναν, να αμφισβητούσατε την ειλικρίνειά τους, ή να πιστεύατε ότι βρίσκεστε μπροστά σε μία μεμονωμένη περίπτωση (και εδώ υπάρχει ο κίνδυνος να «κολλήσετε» στον πρώτο άντρα που θα σας αποδεχθεί). Σταδιακά, όμως, και όσο θα ενθαρρύνατε τον εαυτό σας να συμπεριφέρεται διερευνητικά, θεωρώντας ότι οι πεποιθήσεις σας αποτελούν περισσότερο υποθέσεις προς επιβεβαίωση και λιγότερο απόλυτες αλήθειες, θα συσσωρευόταν ένας όγκος εμπειριών που δεν θα μπορούσατε να αγνοήσετε και οι οποίες θα αποδείκνυαν το αντίθετο.

Πώς μπορώ να φέρω σε οργασμό τη σύντροφό μου;

Το σημαντικό είναι να σκέφτεστε το σεξ ως μία ευχάριστη δραστηριότητα και όχι ως ένα «αγώνισμα» στο οποίο πρέπει να έχετε ικανοποιητική επίδοση. Όταν απασχολούμαστε με την επίδοσή μας, το σεξ παύει να αποτελεί πηγή ευχαρίστησης και μετατρέπεται σε πηγή στρες, το οποίο είναι και ο μεγαλύτερος εχθρός της σεξουαλικότητας. Προσπαθήστε να αφεθείτε και να απολαύσετε τις στιγμές, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι σας συμβουλεύουμε να πάψετε να ενδιαφέρεστε για την ικανοποίηση της συντρόφου σας. Για να το καταλάβετε αυτό καλύτερα, σκεφτείτε τι θα προτιμούσατε ο ίδιος: Η σύντροφός σας να προσπαθεί με κάθε τίμημα να σας ικανοποιήσει, ή να απολαμβάνει το γεγονός ότι βρίσκεται σεξουαλικά μαζί σας;

Από τη στιγμή που έχετε όλη την καλή διάθεση να ασχοληθείτε με τη σύντροφό σας, αυτό που μένει να κάνετε είναι να προσεγγίσετε χαλαρά την όλη διαδικασία και να την αφήσετε να σας καθοδηγήσει με τις αντιδράσεις της στις πρακτικές που βρίσκει πιο ευχάριστες. Μάλιστα, δεν υπάρχει κανένας λόγος να θεωρείτε υποχρεωτικό να φθάσει η σύντροφός σας σε οργασμό πριν από εσάς. Αν αυτό που σας δυσκολεύει είναι ότι δεν μπορείτε να έχετε άμεσα στύση μετά τον δικό σας οργασμό (όπως είναι αναμενόμενο), μπορείτε πάντοτε να συνεχίσετε να ασχολείστε μαζί της με οποιονδήποτε άλλο τρόπο βρίσκει ευχάριστο μέχρι να ολοκληρώσει και εκείνη.

Στύση

Το θέμα της απώλειας της στύσης –της παροδικής, δηλαδή, αύξησης των διαστάσεων του πέους, της σκλήρυνσης και ανόρθωσής του, ύστερα από φυσική ή ψυχική διέγερση– φαίνεται να απασχολεί αρκετούς άντρες. Στο πλαίσιο αυτών των δυσκολιών, πιο σπάνια παρουσιάζεται το πρόβλημα των ανεπιθύμητων στύσεων.

Η απώλεια της στύσης πριν από τη διείσδυση είναι ένα πρόβλημα διέγερσης και αφορά στην επίμονη ή επαναλαμβανόμενη αδυναμία απόκτησης ή διατήρησης ικανοποιητικής στύσης έως την ολοκλήρωση της σεξουαλικής επαφής. Σε (σπάνιες) περιπτώσεις που ένας άντρας δεν είχε ποτέ στύση σε βαθμό που να του επιτρέπει να διεισδύσει στον κόλπο της ερωτικής συντρόφου του, πρόκειται για ισόβια διαταραχή στύσης. Πιο συνηθισμένη είναι η επίκτητη διαταραχή της στύσης, κατά την οποία ένας άντρας που λειτουργούσε καλά για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα, στη συνέχεια δεν μπορεί να αποκτήσει ή να διατηρήσει μία ικανοποιητική στύση ώστε να επιτύχει την κολπική διείσδυση. Σε κάποιες περιπτώσεις υπάρχει η καταστασιακή διαταραχή στύσης που συμβαίνει όταν ένας άντρας μπορεί να επιτύχει ικανοποιητική στύση μόνο υπό ορισμένες συνθήκες (π.χ. με μία ιερόδουλη).

Σε μεγάλο μέρος των περιπτώσεων η απώλεια της στύσης προκαλείται ή επηρεάζεται από το άγχος επίδοσης, δηλαδή την εκ των προτέρων ανησυχία του άντρα για την έκβαση της σεξουαλικής επαφής, λόγω της οποίας νιώθει σωματική και ψυχολογική πίεση, η οποία επηρεάζει την ποιότητα της στυτικής λειτουργίας. Όπως είναι ευνόητο, κάτω από συνθήκες έντονου άγχους, είναι σχεδόν αδύνατον για έναν άντρα να λειτουργήσει ικανοποιητικά. Ως αποτέλεσμα, μία εμπειρία αποτυχίας αυξάνει το άγχος και ως εκ τούτου αυξάνει και την πιθανότητα απώλειας της στύσης σε επόμενες επαφές, κ.ο.κ. Όπως είναι ευνόητο, η διαταραχή στύσης είναι ένα πρόβλημα που δημιουργεί στο άτομο έντονα αρνητικά συναισθήματα για τον εαυτό και κυρίως μία αίσθηση προσωπικής ανεπάρκειας, μειονεξίας και προβληματικότητας. Επιπλέον, δημιουργεί σε σημαντικό βαθμό άγχος σχετικά με το ενδεχόμενο να υποκρύπτεται ένας ομοφυλόφιλος σεξουαλικός προσανατολισμός. Τέλος, επηρεάζει το κλίμα της ερωτικής σχέσης και δημιουργεί προβληματισμό και στις ερωτικές συντρόφους.

Αντιπροσωπευτικά μηνύματα

Το πρόβλημά μου είναι ότι, όταν βρίσκομαι σε σεξουαλική επαφή με τη φίλη μου, δεν έχω τη στύση που θέλω και καμιά φορά και καθόλου. Νιώθω πολύ αγχωμένος και ενώ θέλω πολύ να κάνω σεξ μαζί της δεν μπορώ και δεν είναι ότι ντρέπομαι, απλά δεν μπορώ από το άγχος. Και ενώ θέλω να είμαι χαλαρός, έτσι ώστε να μπορώ να κάνω σεξ μαζί της, τελικά δεν μπορώ. Αυτό το πρόβλημα το έχω καιρό και δεν ξέρω τι να κάνω. Αν μπορείτε βοηθήστε με, είναι κρίσιμη η κατάστασή μου, σοβαρά μιλάω, δεν ξέρω τι να κάνω…

Γεια σας… Είμαι 22 ετών και μέχρι τώρα δεν έχω έλθει σε σεξουαλική επαφή με γυναίκα… Πήγα σε έναν οίκο ανοχής, αλλά δυστυχώς δεν είχα στύση…

Γενικότερα οι ερωτικές μου φαντασιώσεις είναι και με άντρες και με γυναίκες… Αλλά όταν πήγα στον οίκο ανοχής δεν είχα στύση… είμαι ομοφυλόφιλος; Βασικά είχα και πολύ άγχος γενικότερα…

Είμαι φοιτητής σε μεταπτυχιακό και έχω πρόβλημα που θα μπορούσα να το χαρακτηρίσω ερωτικό, αλλά διατρέχει ολόκληρη τη ζωή μου και την επηρεάζει καταλυτικά. Από τα 19 ως τα 23 είχα σχέση με μία κοπέλα η οποία τελείωσε πριν 2 χρόνια. Τα τελευταία 2 χρόνια έχω γνωρίσει μία άλλη κοπέλα η οποία θα έλεγα ότι είναι ακόμη πιο ενδιαφέρουσα από την πρώτη και γεμάτη συγκινήσεις.

Το πρόβλημά μου είναι ότι νιώθω μειονεκτικά όσον αφορά τις επιδόσεις μου στο σεξ. Με την κοπέλα μένουμε μαζί κάποια χρονικά διαστήματα και υπάρχουν ημέρες που έχω πολύ μικρή στύση και δεν μπορώ να κάνω έρωτα μαζί της, ενώ άλλες φορές μπορώ να εκσπερματώσω 1 έως 2 φορές το μέγιστο (πάντα με προφυλακτικό), αλλά και τότε η στύση μου είναι χαλαρή. Η κοπέλα αυτή προσπαθεί να με συγκινεί ερωτικά, σε αντίθεση με την προηγούμενη σχέση μου, όποτε στεναχωριέμαι πολύ που δεν μπορώ να έρθω σε κανονική επαφή μαζί της. Νιώθω δυστυχισμένος, ανίκανος και φοβάμαι πολύ για τη σεξουαλικότητά μου, ειδικά όταν σε συζητήσεις με γνωστούς συμπεραίνω ότι μπορούν και κάνουν έρωτα με μεγαλύτερη συχνότητα και ευχαρίστηση. Δεν μπορώ να διανοηθώ ότι αυτή μου η ανικανότητα θα με στιγματίσει για όλη μου τη ζωή, θέλω να κάνω έρωτα χωρίς άγχος, να είμαι ευτυχισμένος και να αποδίδω.

Ένα επιπλέον πρόβλημα που αντιμετωπίζω είναι ότι όταν έκανα με την πρώτη μου σχέση έρωτα η επαφή και μόνο αρκούσε ώστε να ολοκληρώνω, ενώ τώρα που η κοπέλα μου κι εγώ συνήθως επινοούμε ερωτικά παιχνίδια, δοκιμάζουμε νέες στάσεις και φαντασιώσεις, συνειδητοποιώ ότι οι επιδόσεις μου είναι πεσμένες. Σημαίνει αυτό ότι σταδιακά χάνω τον ανδρισμό μου, ότι δεν μπορώ πια να λειτουργώ ερωτικά; Σημαντική λεπτομέρεια του ιστορικού μου είναι ότι είχα στο παρελθόν κρίσεις πανικού που σχετίζονταν με τον φόβο του θανάτου και τις ξεπέρασα χάρη στη βοήθεια ψυχολόγων από μία μονάδα θεραπείας συμπεριφοράς, με συνεδρίες που κράτησαν λίγο περισσότερο από έναν χρόνο. Είμαι δυστυχισμένος και θέλω πάνω απ’ όλα να μου απαντήσετε: γιατί δεν μπορώ να είμαι και εγώ ένας φυσιολογικός άνθρωπος; Γιατί να έχω χαθεί σε αυτό τον λαβύρινθο;

Είμαι 21 χρονών και δεν είχα ποτέ σεξουαλική σχέση. Γνώρισα μία κοπέλα η οποία είχε πολλές εμπειρίες πριν από μένα. Ενώ στα προκαταρκτικά μαζί της είχα κανονικά στύση, την ώρα της διείσδυσης την έχασα, λόγω του άγχους της πρώτης φοράς. Αυτό με γέμισε με πρόσθετο άγχος και τώρα μου έχει γίνει σχεδόν εμμονή: αποφεύγω το σεξ μαζί της επειδή φοβάμαι ότι πρόκειται να μου ξανασυμβεί και ντρέπομαι πολύ. Έχω χάσει την αυτοπεποίθησή μου. Σας φαίνεται φυσιολογικό; Έχετε κάποιες πρακτικές συμβουλές να μου δώσετε για να το ξεπεράσω;

Συνήθεις ερωτήσεις και απαντήσεις

Το πρόβλημα στύσης οφείλεται σε ψυχολογικά ή παθολογικά αίτια;

Αν η δυσκολία στύσης εμφανίζεται μόνο όταν βρίσκεστε με μία νέα σύντροφο και μειώνεται με την πάροδο του χρόνου, συνοδεύεται από έντονο άγχος και δεν παρατηρείται σε άλλες περιπτώσεις, σπάνια θα υποπτευόταν κανείς κάποιου είδους πρόβλημα οργανικής αιτιολογίας. Όμως, για μία πιο ασφαλή διάγνωση, ειδικά στις περιπτώσεις που το πρόβλημα γενικεύεται και εμμένει στον χρόνο, κρίνεται απαραίτητη η κλινική εξέταση από ουρολόγο.

Ποια είναι τα βασικά ψυχολογικά αίτια στο πρόβλημα της στύσης;

Το άγχος επίδοσης είναι ίσως ο μεγαλύτερος εχθρός της αντρικής σεξουαλικότητας. Η συνεχής αξιολόγηση της επίδοσης κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής, ή η εκ των προτέρων ανησυχία για την έκβαση της σεξουαλικής συνεύρεσης, μας φέρνουν σε κατάσταση (σωματικά και ψυχολογικά) που ουσιαστικά είναι ασύμβατη με τη σεξουαλική λειτουργικότητα. Με άλλα λόγια, όσο πιο πολύ ένας άντρας ασχολείται με τις σεξουαλικές επιδόσεις του τόσο μεγαλύτερο εμπόδιο βάζει στον εαυτό του στον τομέα αυτό.

Το άγχος επίδοσης τροφοδοτείται από διάφορους παράγοντες. Ο πρώτος αφορά στις πληροφορίες που ανταλλάσσονται πάνω στο θέμα μεταξύ των αντρών. Η πλειοψηφία των αντρών δηλώνει εξαιρετικά υψηλή συχνότητα και ποιότητα σεξουαλικών επαφών, η οποία σύμφωνα με έρευνες στις οποίες λαμβάνονται πληροφορίες και από τους δύο συντρόφους είναι μάλλον υπερβολικά αισιόδοξη. Ενώ φαινομενικά αυτό αποτελεί μία άκακη πρακτική, στην ουσία συμβάλλει στη δημιουργία πολύ υψηλών προτύπων επίδοσης τα οποία δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Ένα από τα σημεία που συνήθως δεν λαμβάνεται υπόψη είναι η επίδραση της ηλικίας, με την πάροδο της οποίας η σεξουαλικότητα των αντρών αλλάζει. Με άλλα λόγια, η σεξουαλικότητα ενός άντρα 19 ετών είναι διαφορετική από τη σεξουαλικότητα ενός άντρα 35 ετών.

Ο άλλος παράγοντας και ίσως ο πιο σημαντικός αφορά στο άγχος. Ορισμένοι άνθρωποι αναπτύσσουν μέσα από τις εμπειρίες τους την προδιάθεση να αγχώνονται. Ο κόσμος γύρω τους μοιάζει γεμάτος απαιτήσεις, οι ίδιοι θεωρούν ότι λόγω κάποιας προσωπικής μειονεξίας δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε αυτές τις απαιτήσεις τόσο καλά όσο οι άλλοι και, τέλος, πιστεύουν ότι η αδυναμία τους αυτή να ανταποκριθούν θα τους οδηγήσει στο χειρότερο δυνατό αποτέλεσμα. Η προδιάθεση αυτή έχει τον χαρακτήρα μιας συνήθειας της σκέψης, ενός τρόπου με τον οποίο έχουν την τάση να βλέπουν τα πράγματα. Όλοι οι άνθρωποι αν σκέπτονταν με ανάλογο τρόπο θα εμφάνιζαν έντονο άγχος.

Βάσει ποίων κριτηρίων ορίζεται το πρόβλημα της στυτικής λειτουργίας;

Στη σεξουαλική ζωή του άντρα η ποιότητα της στύσης δεν αποτελεί μία σταθερή μεταβλητή, αλλά αντίθετα παρουσιάζονται διακυμάνσεις στον χρόνο. Κατά συνέπεια, εμφανίζονται κάποιες περίοδοι μειωμένης στύσης ή έλλειψης όρεξης για σεξ, οι οποίες σε καμία περίπτωση δεν συνιστούν πρόβλημα. Το βασικό στοιχείο που ορίζει την ποιότητα της στύσης, και κατ’ επέκταση την ύπαρξη πιθανού προβλήματος, καθορίζεται βάσει της λειτουργικότητας του πέους, από το αν, δηλαδή, ένας άντρας μπορεί να διατηρήσει τη στύση του μέχρι να μπορέσει να ολοκληρώσει.

Πώς αντιμετωπίζονται τα ψυχολογικά αίτια στο πρόβλημα της στύσης;

Είναι γεγονός ότι το άγχος για επίδοση είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της αντρικής σεξουαλικής λειτουργικότητας και από μόνο του είναι απολύτως αρκετό για να δικαιολογήσει το συγκεκριμένο πρόβλημα.

Το γεγονός ότι το πρόβλημα είναι «ψυχολογικό» και ότι «όλα βρίσκονται στο κεφάλι μας» δεν σημαίνει ότι είναι λιγότερο υπαρκτό, ή ότι τα έντονα αρνητικά συναισθήματα που προκαλεί είναι λιγότερο γνήσια. Κατανοούμε την πιθανή «απόγνωσή» σας, αλλά θα πρέπει να θυμάστε ότι αυτός είναι και ο κύριος λόγος διαιώνισης του προβλήματος. Ως νέος άντρας, είναι απολύτως λογικό να έχετε άγχος κατά τις πρώτες επαφές, όπως είναι λογικό και να έχουμε άγχος μπροστά σε κάθε νέα εμπειρία. Αν κανείς σκέφτεται ότι τα πράγματα δεν θα πάνε καλά, μπορεί να αγχωθεί και για τις επόμενες συνευρέσεις του, με αποτέλεσμα να βιώνει περισσότερο άγχος κατά τη διάρκειά τους και να καθίσταται λιγότερο πιθανή η επιτυχής έκβασή τους. Όπως καταλαβαίνετε, πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο άγχους, αδυναμίας επίδοσης, περισσότερου άγχους κ.ο.κ.

Πιστεύουμε ότι θα σας κάνει να νιώσετε καλύτερα το γεγονός ότι η δυσκολία αυτή αντιμετωπίζεται με πολύ μεγάλο ποσοστό επιτυχίας με κάποιες μεθόδους ψυχοθεραπευτικής παρέμβασης, χωρίς να απαιτείται υποχρεωτικά φαρμακευτική αγωγή (π.χ. χάπια, ενέσεις κ.λπ.). Καταλαβαίνουμε ότι ίσως νιώθετε αμηχανία στο ενδεχόμενο να απευθυνθείτε σε έναν ειδικό για ένα ζήτημα τέτοιας φύσης, αλλά είναι πολύ σημαντικό να μη συνεχίσετε να υποφέρετε χωρίς βοήθεια. Η δυσκολία που αναφέρετε είναι πολύ συχνή και ο ειδικός που θα απευθυνθείτε θα σας αντιμετωπίσει με τη δέουσα διακριτικότητα.

Πώς μπορώ να βοηθήσω τον φίλο μου που έχει πρόβλημα στύσης;

Η στυτική δυσλειτουργία στους άντρες είναι ένα φαινόμενο που μπορεί να σχετίζεται με ψυχολογικούς αλλά και με βιολογικούς παράγοντες. Το πρώτο που πρέπει να αποκλειστεί είναι η περίπτωση ο σύντροφός σας να αντιμετωπίζει κάποιο οργανικό πρόβλημα. Σε περίπτωση που αποκλειστεί το ενδεχόμενο οργανικού προβλήματος, η διερεύνηση θα στραφεί σε θέματα άγχους επίδοσης, καθώς πολλοί άντρες έχουν έντονο άγχος στην πρώτη τους συνεύρεση με μία νέα κοπέλα και το άγχος αυτό αυξάνεται όταν πιστεύουν ότι η παρτενέρ τους είναι πιο έμπειρη από αυτούς και θα τους συγκρίνει με τους προηγούμενους συντρόφους της.

Το πρώτο και κύριο είναι να του δώσετε αρκετό χρόνο χωρίς να τον πιέσετε, καθώς ένα διάστημα κάποιων ημερών ή και μερικών εβδομάδων είναι σχετικά σύντομο και είναι πολύ πιθανό τα πράγματα να βελτιώνονται καθώς ο σύντροφός σας θα αποκτά μεγαλύτερη άνεση μαζί σας. Από εκεί και πέρα, είναι σημαντικό να του αφήσετε την πρωτοβουλία των κινήσεων, ώστε να μην μπει σε έναν φαύλο κύκλο δυσλειτουργικών σκέψεων ότι δεν ικανοποιεί τις επιθυμίες σας, και δεν καλύπτει τις ανάγκες σας με αποτέλεσμα να αγχώνεται ακόμη περισσότερο.

Σε πρακτικό επίπεδο, θα μπορούσατε να προχωρήσετε σε ερωτικές περιπτύξεις έχοντας ξεκαθαρίσει ευθύς εξαρχής ότι δεν πρόκειται να προχωρήσετε σε ολοκληρωμένη πράξη. Για παράδειγμα, μπορείτε να του πείτε: «Σήμερα το μόνο πράγμα που θέλω να κάνουμε είναι να ξαπλώσουμε μαζί αγκαλιά και να φιλιόμαστε, δεν έχω όρεξη για σεξ». Με τον τρόπο αυτό, θα αφαιρέσετε από τη συνεύρεσή σας τους παράγοντες που τον αγχώνουν και θα του επιτρέψετε σταδιακά να εξοικειωθεί μαζί σας. Στη συνέχεια, μπορείτε να περάσετε σε πιο έντονα ερωτικά παιχνίδια, εξαιρώντας πάντοτε ευθύς εξαρχής την ολοκληρωμένη συνουσία, η οποία συνήθως προκαλεί και το περισσότερο άγχος, αλλά και κάθε άλλη πρακτική που υποπτεύεστε ότι θα «εξέθετε» την απειρία του συντρόφου σας. Κατά τη διάρκεια αυτών των παιχνιδιών, ενθαρρύνετέ τον να εξερευνήσει το σώμα σας και δείξτε την ικανοποίησή σας από τα χάδια του, ώστε να αρχίσει να αποκτά αυτοπεποίθηση.

Πολύ σημαντικό είναι, επίσης, να μην οδηγηθείτε σε πρόωρα συμπεράσματα και κυρίως μην αναλάβετε τις ευθύνες για την εξέλιξη των πραγμάτων. Αν το πρόβλημα δεν παρουσιάζει βελτίωση, είναι χρήσιμο να προτρέψετε τον φίλο σας να απευθυνθεί σε κάποιον ειδικό και να είστε έτοιμη να συνεισφέρετε σε αυτή την προσπάθεια αν σας ζητηθεί.

Χάνω τη στύση μου λίγο πριν από τη διείσδυση.

Το φαινόμενο αυτό σχετίζεται με το άγχος επίδοσης, καθώς στο μυαλό πολλών αντρών η διείσδυση αποτελεί το πραγματικό τεστ για την επίδοσή τους. Έτσι, ενώ έχουν κανονική στύση κατά τα προκαταρκτικά, τη χάνουν ακριβώς τη στιγμή της διείσδυσης οπότε και κορυφώνεται το άγχος τους.

Αντιμετωπίζεται το πρόβλημα της ανεπιθύμητης στύσης;

Το πρόβλημα αυτό είναι συνηθισμένο φαινόμενο σε αγόρια μικρότερης ηλικίας και σπάνια ανησυχεί άντρες μεγαλύτερης ηλικίας. Η δυσκολία δεν διαφοροποιείται από τη δυσκολία ενός ανθρώπου που φοβάται ότι δεν θα έχει στύση την κατάλληλη στιγμή, με αποτέλεσμα όντως να δυσκολεύεται να έχει στύση. Ουσιαστικά και στις δύο περιπτώσεις μιλάμε για φόβο απώλειας του ελέγχου της στύσης. Συνήθως ένας ενήλικας άντρας είναι σε θέση να ελέγξει σε σημαντικό βαθμό το πότε έχει στύση. Σε περίπτωση που υπάρχει κάποια δυσκολία ως προς το θέμα αυτό, ο άντρας μπορεί να βοηθηθεί από ειδικές ασκήσεις ελέγχου της αισθητηριακής του ενημερότητας, τις οποίες μπορεί να κάνει σε συνεργασία με έναν ειδικό.

Μία επίσκεψη σε οίκο ανοχής θα βοηθούσε στην επίλυση του προβλήματος της στύσης;

Θεωρούμε ότι το τυπικό περιβάλλον ενός οίκου ανοχής δεν είναι τέτοιο που να χαλαρώσει έναν νέο άντρα στην εποχή μας και να του επιτρέψει να λειτουργήσει. Ειδικά, μάλιστα, όταν η επίσκεψή μας σε αυτόν γίνεται προκειμένου να τεστάρουμε τον εαυτό μας και να αποκτήσουμε εμπειρίες ώστε να μην εκτεθούμε στην κοπέλα μας, τότε η όλη εμπειρία μάλλον γεννά άγχος παρά το καταπολεμά. Η επαφή που θα έχετε με την κοπέλα σας θα σας προσφέρει ένα ευνοϊκότερο περιβάλλον προκειμένου να λειτουργήσετε. Βέβαια, προϋπόθεση γι’ αυτό είναι να μην έχετε υπερβολικές απαιτήσεις από τον εαυτό σας και από τη σεξουαλική σας επίδοση κατά την πρώτη φορά.