Φάρμακα

Κεφάλαιο από το βιβλίο Μιλήστε με έναν ειδικό, των Γ. Ευσταθίου, Φ. Λέκκα, Χ. Βαρβέρη, & Ε. Κονσουλίδου.

Συνάδελφοι που βοήθησαν σε μία αρχική αποδελτίωση των απαντήσεων: Χ. Μήτση .

Για πολλούς ανθρώπους, η ανάγκη λήψης φαρμακευτικής αγωγής για την αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων είναι ένα ζήτημα που πυροδοτεί πολλά και αντικρουόμενα συναισθήματα. Από τη μία, επικρατούν η ανακούφιση από την ελάφρυνση των συμπτωμάτων και η ελπίδα για πλήρη ίαση. Από την άλλη, δεν λείπουν το άγχος και ο φόβος για τυχόν ανεπιθύμητες ενέργειες, αλλά και για την έκβαση του προτεινόμενου σχήματος. Τα ερωτήματα και οι απορίες επικεντρώνονται σε θέματα όπως:

  • η αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής αγωγής για διάφορες διαταραχές,
  • η ρύθμιση ή η αλλαγή φαρμακευτικής αγωγής χωρίς τη συνεργασία γιατρού,
  • τα κριτήρια αποτελεσματικότητας μιας φαρμακευτικής αγωγής,
  • οι τρόποι αντιμετώπισης σε περίπτωση που η φαρμακευτική αγωγή δεν οδηγεί στην προσδοκώμενη βελτίωση των συμπτωμάτων,
  • η επικινδυνότητα της φαρμακευτική αγωγής.

Οι αντιδράσεις των ανθρώπων απέναντι στο ενδεχόμενο λήψης φαρμακευτικής αγωγής ποικίλλουν: κάποιοι το αντιλαμβάνονται ως ανάγκη, ενώ άλλοι ως εξαναγκασμό από τρίτους (π.χ. πίεση οικογενειακού περιβάλλοντος). Επίσης, υπάρχουν και οι περισσότερο δεκτικοί και ανοικτοί, αλλά και οι αναποφάσιστοι, ή και εντελώς αρνητικοί.

Στο πλαίσιο αυτό, πολύ συνηθισμένη είναι η απορία και ο προβληματισμός για το μέλλον. Αν, δηλαδή, το ξεκίνημα της φαρμακευτικής αγωγής είναι απόδειξη ότι από εδώ και στο εξής ένας άνθρωπος δεν θα μπορέσει να ζήσει χωρίς αυτή. Σε μία τέτοια περίπτωση επικρατούν πολύ αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό (μη φυσιολογικός) και για το μέλλον («Δεν θα μπορέσω ποτέ να ζήσω χωρίς φάρμακα», «Αυτό είναι, λοιπόν, το μέλλον μου;»). Ως αποτέλεσμα, κάποιοι μπορεί να πάρουν την πρωτοβουλία να αλλάξουν ή να διακόψουν τη φαρμακευτική αγωγή τους, χωρίς τη συμβουλή γιατρού.

Σημαντικού βαθμού αναστάτωση προκαλεί, επίσης, το θέμα της αλλαγής της αρχικής φαρμακευτικής αγωγής, σε περίπτωση που είχε αρκετές ανεπιθύμητες ενέργειες ή δεν απέφερε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο γίνεται αντιληπτό ως αποτυχία της πρώτης προσπάθειας, η οποία κατά κάποιον τρόπο προδικάζει τη μελλοντική πορεία του ατόμου. Συχνά, επικρατεί η αίσθηση ότι σταδιακά μετατρέπεται σε πειραματόζωο και ενδέχεται να χάσει την εμπιστοσύνη του στον ειδικό.

Τέλος, φαίνεται να υπάρχει μεγάλη ανάγκη αναζήτησης πληροφόρησης σχετικά με τη φαρμακευτική αγωγή για διάφορες παθολογικές καταστάσεις, όπως οι ψυχώσεις, οι διαταραχές προσωπικότητας κ.λπ., γεγονός που μπορεί να οφείλεται στη διστακτικότητα κάποιων ανθρώπων να θέσουν απευθείας ερωτήματα στους γιατρούς με τους οποίους έχουν άμεση συνεργασία.

Αντιπροσωπευτικά μηνύματα

Καλησπέρα. Έχω κόψει τα φάρμακα που μου έγραψε ο ψυχίατρός μου γιατί νιώθω πως έχω χάσει τον εαυτό μου, την ενεργητικότητά μου, την όρεξή μου, κοιμάμαι πολλές ώρες και νιώθω κουρασμένη και πεσμένη συνέχεια. Δεν είμαι όπως ήμουν. Με έχουν κάνει πολύ υποτονική και δεν θέλω να είμαι έτσι. Από την άλλη, έχω μία εβδομάδα που τα έχω κόψει και νιώθω χάλια. Είμαι σε υπερένταση και με κυριεύουν κακές σκέψεις και δεν είμαι καλά. Τα έχω κόψει κρυφά (υποτίθεται πως τα παίρνω, αλλά τα πετάω). Δεν είναι καλό αυτό, ε; Αν δεν τα ξαναρχίσω, θα πάθω τίποτα; Δεν θέλω να είμαι ούτε όπως όταν τα παίρνω ούτε όπως τώρα που δεν είμαι καλά. Ούτε έτσι, ούτε αλλιώς. Γιατί; Πάντα έτσι θα είμαι; Δεν μπορώ να είμαι έτσι για μία ζωή.

Το φάρμακο το παίρνω ενάμιση χρόνο. Η μαμά μου τα μετράει κάθε ημέρα για να δει αν τα παίρνω (για να τα μετράει, σημαίνει ότι πρέπει να τα παίρνω μάλλον;) από τότε που έγινε ό,τι έγινε και αναγκάστηκα να παίρνω φάρμακα (ήμουν χάλια, δεν ξέρω πώς συνήλθα). Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες, αλλά σας λέω πως αναγκάστηκα να τα πάρω γιατί είχα μία τραυματική εμπειρία. Η μαμά μου και ο μπαμπάς μου έχουν πέσει πάνω μου και ασχολούνται πάντα με εμένα. Με έχουν κάνει να νιώθω άχρηστη, ανήμπορη, προβληματική, ή πάντα τρέχουν από πίσω μου λες και είμαι κανένα νήπιο. Δεν με αφήνουν να πάρω πρωτοβουλίες και να ζήσω τη φοιτητική ζωή μου όπως θέλω. Πάντα ανησυχούν, τηλεφωνούν και δεν με αφήνουν στην ησυχία μου (για το καλό μου, βέβαια), αλλά με πνίγουν όλα αυτά. Δεν μπορώ να είμαι άλλο έτσι και θεώρησα πως το καλύτερο που είχα να κάνω ήταν να κόψω τα φάρμακα, αλλά δεν νιώθω καλά. Γιατί; Μετά από τόσο καιρό, γιατί δεν νιώθω καλά; Πρέπει να τα ξαναρχίσω; Να πω την αλήθεια στους γονείς μου; Αν τα συνεχίσω και δεν πω τίποτα; Αν δεν τα συνεχίσω πειράζει; Τι λέτε να κάνω; Δεν είμαι καλά, γιατί; Μπορείτε να με βοηθήσετε; Σας ευχαριστώ.

Πριν δύο χρόνια είχα συμπτώματα κατάθλιψης και επισκέφτηκα ψυχίατρο που μου πρότεινε θεραπεία με φαρμακευτική αγωγή. Το ξεπέρασα, τα συμπτώματα υποχώρησαν και άρχισα να νιώθω καλύτερα. Την αγωγή την έπαιρνα για έναν χρόνο και τη σταμάτησα με τη συμβουλή του γιατρού μου. Μετά από έναν χρόνο χωρίς τα φάρμακα, δυστυχώς τώρα έχω πάλι τα ίδια συμπτώματα και όταν τον ξανασυμβουλεύτηκα μου πρότεινε μια αλλαγή στο αρχικό θεραπευτικό σχήμα. Αλλά, δυστυχώς, πέρασε ένας μήνας με μεταπτώσεις στη διάθεσή μου χωρίς να έχω νιώσει καλά, και τώρα μου πρότεινε αύξηση της αρχικής δόσης. Θα ήθελα να σας ρωτήσω πότε θα δω καλυτέρευση από την καινούργια αγωγή γιατί έχω απογοητευθεί. Και τελικά, θα χρειάζεται για μία ζωή να παίρνω αντικαταθλιπτικά;

Αντιμετωπίζω χρόνια προβλήματα άγχους και ψυχολογικών κρίσεων… Δεν μπορώ να αποχωριστώ τους δικούς μου… Όταν συμβαίνει αυτό με κυριεύουν άγχος, ανορεξία και κρίσεις πανικού. Αρχικά επιχείρησα να το αντιμετωπίσω μόνος χωρίς τη βοήθεια κανενός. ΜΑΤΑΙΑ!

Εν συνεχεία, επισκέφτηκα ειδικό ο οποίος μου χορήγησε φαρμακευτική αγωγή. Παράλληλα, έκανα χρήση κάνναβης η οποία με βοηθούσε ψυχολογικά, με αποτέλεσμα να φθάσω σε σημείο να μπορώ να πάω διακοπές μόνος μου και να περάσω τέλεια. Όταν μετά από περίπου 4-5 μήνες σταμάτησα τα φάρμακα επειδή δεν ένιωθα πλέον την ανάγκη να τα παίρνω, τα συμπτώματα άρχισαν να εμφανίζονται ξανά και σε μεγαλύτερο βαθμό. Έτσι, οδηγήθηκα ξανά στη φαρμακευτική αγωγή…, την οποία ξανασταμάτησα γιατί άρχισα να σκέφτομαι τις σεξουαλικές παρενέργειες που είχε. Βλέποντας πως δεν μπορώ να το αντιμετωπίσω χωρίς φάρμακα επισκέφτηκα και πάλι ειδικό, ο οποίος μου χορήγησε και πάλι την ίδια αγωγή ενώ μου πρότεινε παράλληλα ψυχοθεραπεία. Δεν μπορώ να πω πως άλλαξε κάτι… το πρόβλημα παρέμενε έστω και σε μικρότερο βαθμό.

Τον τελευταίο καιρό (έχοντας ξαναρχίσει τα φάρμακα) ηρεμώ και κοιμάμαι μόνο με αγχολυτικό (ένα την ημέρα όχι κάθε ημέρα) χωρίς όμως συνταγή γιατρού!

Καλησπέρα σας και ευχαριστώ εκ των προτέρων. Παίρνω χρόνια φαρμακευτική αγωγή και αποφάσισα να τη διακόψω πριν 1,5 με 2 μήνες. Πάσχω από κατάθλιψη και κρίσεις πανικού. Εδώ και δύο εβδομάδες είμαι καθηλωμένη στο κρεβάτι, δεν μπορώ να σταθώ από τις ζαλάδες, νιώθω να βγαίνω έξω από το σώμα μου μόλις περπατάω και έχω απίστευτη αστάθεια. Δεν νομίζω να ’ναι παθολογικό, το ’χω ψάξει. Είναι όμως μαρτυρικό… Μήπως είναι επειδή διέκοψα τα φάρμακα; Να κάνω μία αξονική γιατί έχω και έντονους πονοκεφάλους; Είμαι σε απόγνωση! Δεν θέλω να πάρω πάλι φάρμακα, κουράστηκα τόσα χρόνια… Τι με συμβουλεύετε; Χίλια ευχαριστώ για τον χρόνο σας.

Αγαπητέ ειδικέ, θα σας ήμουν πολύ ευγνώμων αν μπορούσατε να μου απαντήσετε συγκεκριμένα στην εξής ερώτηση: Αν κάποιο άτομο πάσχει από διαταραχή προσωπικότητας και παρουσιάζει άγχος ή κατάθλιψη μπορεί να βοηθηθεί από τα φάρμακα; Έχω πάρει αρκετά αντικαταθλιπτικά με μέτρια ή καθόλου αποτελέσματα. Ευχαριστώ πολύ.

Συνήθεις ερωτήσεις και απαντήσεις

Πώς μπορώ να ξέρω ότι τα φάρμακα που παίρνω είναι τα κατάλληλα;

Click to add your own text here

Μπορώ να αλλάζω τη λήψη της φαρμακευτικής αγωγής μόνος μου;

Click to add your own text here

Μπορεί η χρήση ψυχοδραστικών φαρμάκων χωρίς ιατρική παρακολούθηση να είναι επικίνδυνη;

Click to add your own text here

Τι πρέπει να κάνω αν τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα που παίρνω δεν με καλύπτουν;

Click to add your own text here

Η χρήση των αντιψυχωσικών φαρμάκων είναι ασφαλής;

Click to add your own text here