Οργασμός

Κεφάλαιο από το βιβλίο Μιλήστε με έναν ειδικό, των Γ. Ευσταθίου, Φ. Λέκκα, Χ. Βαρβέρη, & Ε. Κονσουλίδου.

Συνάδελφοι που βοήθησαν σε μία αρχική αποδελτίωση των απαντήσεων: Ε. Βεντίκος.

Η κορύφωση της σεξουαλικής διέγερσης και επαφής, τόσο στον άντρα όσο και στη γυναίκα, εκδηλώνεται με συσπάσεις των μυών της γενετήσιας περιοχής, προκαλώντας αίσθημα ευχαρίστησης και απελευθέρωσης της έντασης. Οι διάφορες διαταραχές του οργασμού συνίστανται στη μη ολοκλήρωση της σεξουαλικής επαφής και μπορεί να εκδηλωθούν σε άτομα και των δύο φύλων.

Στην περίπτωση των γυναικών, το κύριο πρόβλημα ονομάζεται οργασμική διαταραχή και αφορά στη σημαντική καθυστέρηση, σπανιότητα ή απουσία οργασμού. Πρόκειται για την επίμονη ή επαναλαμβανόμενη αδυναμία βίωσης οργασμού μετά από μία κανονική φάση σεξουαλικής διέγερσης. Η συγκεκριμένη δυσκολία μπορεί να απασχολεί μία γυναίκα από την έναρξη της σεξουαλικής ζωής της (ισόβια) ή να εμφανίζεται μετά από μια περίοδο σχετικά φυσιολογικής σεξουαλικής λειτουργίας (επίκτητη).

Πολλές γυναίκες ανησυχούν μήπως αντιμετωπίζουν πρόβλημα, δεδομένου ότι φτάνουν σε οργασμό μόνο με ταυτόχρονο ερεθισμό της κλειτορίδας κατά τη σεξουαλική επαφή ή μόνο μέσω συγκεκριμένων πρακτικών, όπως ο στοματικός έρωτας. Ωστόσο, πρόκειται για φυσιολογικές παραλλαγές της γυναικείας σεξουαλικής αντίδρασης και δεν συνιστούν πρόβλημα.

Στην περίπτωση των αντρών, οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν αφορούν στην καθυστερημένη εκσπερμάτιση και την πρόωρη εκσπερμάτιση. Η καθυστερημένη εκσπερμάτιση αφορά τη σημαντική καθυστέρηση, σπανιότητα ή και απουσία εκσπερμάτισης. Η πρόωρη εκσπερμάτιση αφορά στην εκσπερμάτιση που συμβαίνει επίμονα και επανειλημμένα ένα περίπου λεπτό μετά την κολπική διείσδυση και πριν ο άντρας το επιθυμήσει. Και οι δύο δυσκολίες μπορεί να συμβαίνουν είτε από τότε που το άτομο ξεκίνησε να είναι σεξουαλικά ενεργό είτε μετά από μια περίοδο σχετικά φυσιολογικής σεξουαλικής λειτουργίας. Τέλος, και οι δύο δυσκολίες μπορεί να εμφανίζονται με γενικευμένη μορφή, δηλαδή ανεξάρτητα από το είδος διέγερσης, την κατάσταση και τη σύντροφο ή να εμφανίζονται μόνο με ορισμένες μορφές διέγερσης, σε συγκεκριμένες καταστάσεις και με μία σύντροφο.

Ανεξαρτήτως φύλου, αυτές οι δυσκολίες προκαλούν στο άτομο έντονο άγχος, απογοήτευση και ντροπή. Επίσης, συνδέονται με προβλήματα στην ερωτική σχέση ή καταλήγουν να δημιουργούν προβλήματα στη σχέση, αν ο/η σύντροφος δεν αντιμετωπίσει με ενδιαφέρον και κατανόηση τη δυσκολία.

Αντιπροσωπευτικά μηνύματα

Είμαι 25 χρονών και στη σεξουαλική μου ζωή έχει υπάρξει μόνο ο άνθρωπος με τον οποίο είμαστε εδώ και 6 μήνες μαζί. Συναισθηματικά, η κάλυψη είναι αμοιβαία, ερωτικά όμως και παρά τη συχνή επαφή έχω αδυναμία να ολοκληρώσω. Στην αρχή, το άγχος μου να ικανοποιήσω τον σύντροφό μου κάλυπτε την ανάγκη αυτήν. Έπειτα, όταν αυτό υποχώρησε, εξακολούθησε να υπάρχει ένας ανασταλτικός παράγοντας, χωρίς να μπορώ να δώσω κάποια εξήγηση. Πολλές φορές νιώθω μεγαλύτερο πόθο γι’ αυτόν όταν τον σκέφτομαι παρά όταν τον έχω στην αγκαλιά μου. Ο σύντροφός μου ασχολείται και δίνεται κατά την επαφή, κάτι που δεν μπορώ πάντα να απολαύσω. Αυτό με θλίβει, τον αδικεί και γενικά φοβάμαι για το πώς μπορεί να επηρεάσει τη σχέση μας.

Έχω σοβαρή σχέση με τον φίλο μου εδώ και πεντέμισι χρόνια. Η σεξουαλική μας σχέση είναι μία χαρά, απλώς έχω μία απορία. Είναι φυσιολογικό που δεν μπορώ να έλθω σε οργασμό την ώρα που είναι μέσα μου; Ο μόνος τρόπος να μου έλθει είναι όταν μου κάνει στοματικό έρωτα. Είναι φυσιολογικό; Και τι θα μπορούσα να κάνω για να αλλάξει αυτό;

Η ερώτησή μου είναι απλή. Θέλω να μάθω εάν ο συχνός αυνανισμός μου και ότι εκσπερματώνω γρήγορα (με μία κοπέλα έχω πάει μόνο) έχουν σχέση, και εάν μειώσω ή κόψω τον αυνανισμό για λίγο καιρό με βοηθήσει, γιατί έχω ακούσει ότι ο αυνανισμός χειροτερεύει την κατάσταση (ψυχολογικά είναι όλα τέλεια, έχουμε καλή επικοινωνία και έχω αυτοπεποίθηση).

O σύντροφός μου αργεί πολύ να τελειώσει και κάποιες φορές κατόπιν μεγάλης προσπάθειας δεν τελειώνει. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Γεια σας… είμαι μπερδεμένη… Αφού, λοιπόν, όταν τελειώνει μία γυναίκα δεν βγάζει απαραίτητα υγρά, τότε τι είναι αυτό που σηματοδοτεί ότι μία γυναίκα τελειώνει; Μπορεί να ακούγεται χαζό, αλλά πώς το καταλαβαίνεις ότι τελείωσες; Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις;

Συνήθεις ερωτήσεις και απαντήσεις

Τι είναι και τι μορφές έχει η γυναικεία οργασμική διαταραχή;

Η γυναικεία οργασμική διαταραχή αφορά στη σημαντική καθυστέρηση, σπανιότητα ή απουσία οργασμού, καθώς και στη σημαντικά μειωμένη ένταση της αίσθησης οργασμού σε όλες ή σε σχεδόν όλες τις σεξουαλικές δραστηριότητες της γυναίκας. Μπορεί να εμφανίζεται ως γενικευμένη, υπό την έννοια όταν δεν περιορίζεται μόνο σε ορισμένους τύπους διέγερσης, καταστάσεις ή συντρόφους, ή ως καταστασιακή, δηλαδή να συμβαίνει μόνο με ορισμένους τύπους διέγερσης, καταστάσεις ή συντρόφους.

Ποια είναι τα πιθανά αίτια της γυναικείας οργασμικής διαταραχής και πώς αντιμετωπίζεται;

Η δυσκολία αυτή είναι δυνατόν να οφείλεται αποκλειστικά σε ψυχολογικούς παράγοντες, αποκλειστικά σε οργανικούς παράγοντες, ή σε συνδυασμό αυτών, αν και τις περισσότερες φορές οι οργανικοί παράγοντες επηρεάζουν κυρίως τη δυνατότητα διέγερσης και όχι της ολοκλήρωσης.

Υπάρχει σύνολο παραγόντων που μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση του προβλήματος, όπως η μη ύπαρξη ενός κατάλληλου τόπου και του απαραίτητου χρόνου για τη σεξουαλική συνεύρεση. Επίσης, σημαντικό ρόλο παίζει το γενικό συναισθηματικό κλίμα και η ποιότητα της σχέσης, αλλά και το κατά πόσο οι πρακτικές που ακολουθούνται επιτρέπουν την επίτευξη οργασμού (ικανοποιητικός χρόνος προκαταρκτικών, συνέχιση του ερωτικού παιγνιδιού μετά την ολοκλήρωση ενός από τους δύο συντρόφους προκειμένου να φθάσει σε οργασμό και ο άλλος, κ.λπ.). Βέβαια, είναι γεγονός ότι κατά τις πρώτες σεξουαλικές εμπειρίες συνήθως εμπλέκονται διάφοροι ψυχολογικοί παράγοντες, όπως η επιθυμία να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις, ο φόβος εγκυμοσύνης, το ηθικό σύστημα αξιών, η απώλεια ελέγχου κ.λπ.

Γενικά, οι περισσότερες γυναίκες είναι σε θέση να φθάσουν ευκολότερα σε οργασμό καθώς αποκτούν εμπειρίες από ένα μεγαλύτερο εύρος ερωτικών παιχνιδιών και μαθαίνουν καλύτερα το σώμα τους. Επιπλέον, η δυνατότητα επίτευξης οργασμού αυξάνεται με την ηλικία, ενώ είναι μάλλον δύσκολο μία γυναίκα που κατορθώνει να φθάσει σε οργασμό να χάσει την ικανότητα αυτή αν δεν υπάρξει κάποιος σημαντικός λόγος.

Ως προς την αντιμετώπιση, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη μορφή που έχει το πρόβλημα. Αν δεν μπορεί η γυναίκα να ολοκληρώσει ούτε μόνη της, θα πρέπει να αναζητήσει τη συνεργασία ενός ειδικού και αν κριθεί απαραίτητο να κάνει όλες τις απαραίτητες οργανικές εξετάσεις. Αν αυτό δεν ισχύει, θα πρέπει να εξετάσει τις σεξουαλικές της εμπειρίες σχετικά με τους άλλους παράγοντες που περιγράφουμε και να εντοπίσει όσο καλύτερα μπορεί τι είναι αυτό που τη δυσκολεύει ώστε να βεβαιωθεί ότι στο μέλλον θα εξασφαλίσει καλύτερες συνθήκες για τον εαυτό της. Και σε αυτή την περίπτωση, όμως, η συνεργασία με έναν ειδικό θα μπορούσε να βοηθήσει σε μία πιο άμεση επίλυση του προβλήματος.

Υπάρχει κάποιο πρόβλημα που δεν φθάνω σε «κολπικό οργασμό»;

Παρά την κοινή πεποίθηση ότι υπάρχουν δύο είδη γυναικείου οργασμού, ο κλειτοριδικός και ο κολπικός, ήδη από το 1966 αποδείχθηκε ότι ο γυναικείος οργασμός είναι ενιαίος. Μάλιστα, σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, το 60% των γυναικών μπορούν να φθάσουν σε οργασμό μόνο με άμεσο ερεθισμό της κλειτορίδας και συνεπώς δεν αντιμετωπίζετε κάποιο πρόβλημα. Ως διαταραχή ορίζεται μόνο η ολική απουσία οργασμού.

Μπορεί να έχετε ακούσει ή να έχετε διαβάσει ότι ο κολπικός οργασμός είναι βαθύτερος, αλλά η πεποίθηση αυτή αποτελεί έναν διαδεδομένο μύθο που βασίζεται περισσότερο σε ψυχολογικούς και όχι σε οργανικούς παράγοντες. Είναι άλλωστε λογικό, όταν μία γυναίκα είναι τόσο ερεθισμένη που καταφέρνει να ολοκληρώσει χωρίς άμεσο κλειτοριδικό ερεθισμό, να έχει έναν βαθύτερο και πιο ποιοτικό οργασμό, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ο οργασμός αυτός διαφοροποιείται σε οργανικό επίπεδο.

Αυτό που σας προτείνουμε εμείς είναι να σταματήσετε να περιμένετε να σας συμβεί μία τέτοια εμπειρία. Με τον καιρό είναι δυνατόν να βιώσετε οργασμό και χωρίς άμεσο κλειτοριδικό ερεθισμό, καθώς θα γνωρίσετε σταδιακά καλύτερα το σώμα σας, θα αυξηθεί η σεξουαλική σας εμπειρία κ.λπ. Το να πιέζετε τον εαυτό σας ή να αγχώνεστε για το θέμα αυτό σίγουρα δεν πρόκειται να σας διευκολύνει, ενώ δεν θα πρέπει να ξεχνάτε ότι ο τρόπος που ολοκληρώνετε αυτή τη στιγμή είναι απόλυτα φυσιολογικός.

Υπάρχουν ανοργασμικές γυναίκες;

Δεν είναι γενικά σπάνιο νέες γυναίκες να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην ολοκλήρωση. Σε περίπτωση που η αδυναμία ολοκλήρωσης είναι γενικευμένη, δηλαδή υπάρχει και κατά τον αυνανισμό, υπάρχει περίπτωση πράγματι να εμπλέκονται οργανικοί παράγοντες και η επίσκεψη σε έναν γυναικολόγο να είναι αναγκαία. Εάν η γυναίκα ολοκληρώνει κατά τον αυνανισμό, υπάρχει περίπτωση στην αδυναμία να ολοκληρώσει με τον σύντροφό της να παίζουν ρόλο άλλοι παράγοντες, όπως το γενικό κλίμα της σχέσης, η καταλληλότητα και η επάρκεια των προκαταρκτικών, αλλά και η γνώση του σώματος και των λειτουργιών του, ενώ η δυνατότητα ολοκλήρωσης συνήθως αυξάνεται με την ηλικία και την εμπειρία. Επιπλέον, το μεγαλύτερο ποσοστό των γυναικών μπορούν να φθάσουν σε οργασμό μόνο με άμεσο ερεθισμό της κλειτορίδας. Στην περίπτωση, λοιπόν, που δεν εμπλέκονται οργανικοί παράγοντες, αυτό που μία γυναίκα μπορεί να κάνει, σε ένα πρώτο επίπεδο, είναι να σταματήσει να έχει αγωνία σχετικά με το αν θα κατορθώσει να έλθει σε οργασμό ή όχι και να προσπαθήσει να ανακαλύψει περισσότερο τι της αρέσει και τι όχι, καθώς και να ενσωματώσει τις όποιες πρακτικές χρησιμοποιεί στον αυνανισμό αλλά και τις φαντασιώσεις της στην ερωτική της ζωή με τον σύντροφό της. Σε κάθε περίπτωση και εάν το πρόβλημα παραμένει, μπορεί να απευθυνθεί σε μία από τις εξειδικευμένες υπηρεσίες για την αντιμετώπιση των σεξουαλικών δυσκολιών.

Μπορούμε να θεωρήσουμε οργασμό το μούδιασμα και τρέμουλο σε όλο το σώμα;

Η κάθε γυναίκα βιώνει και περιγράφει τον οργασμό με διαφορετικό τρόπο. Συνεπώς, αυτό που έχει σημασία στην ερωτική επαφή είναι και οι δύο σύντροφοι να νιώθουν ευχαρίστηση και ικανοποίηση, χωρίς να χρειάζεται να βάζουν «ταμπέλες» σε αυτό που νιώθουν εκείνη τη στιγμή.

Τι μορφές έχει το πρόβλημα της καθυστερημένης εκσπερμάτισης στους άντρες;

Σε γενικές γραμμές, η δυσκολία της καθυστερημένης εκσπερμάτισης αφορά στην αξιοσημείωτη καθυστέρηση εκσπερμάτισης, τη σπανιότητα ή και την απουσία της.

Οι άντρες που αντιμετωπίζουν την πιο συχνή μορφή αυτού του προβλήματος δεν μπορούν να φθάσουν σε οργασμό (εκσπερμάτιση) κατά τη διάρκεια της συνουσίας, αλλά μπορούν να εκσπερματίσουν με στοματικό έρωτα ή με χάδια στα γεννητικά όργανα (καταστασιακός τύπος). Σε άλλες περιπτώσεις, μπορούν να εκσπερματίσουν κατά τη συνουσία μόνο αν έχει προηγηθεί παρατεταμένη και έντονη διέγερση που δεν προέρχεται από συνουσία, ή μπορούν να εκσπερματίσουν μόνο αυτοϊκανοποιούμενοι. Λιγότερο συνηθισμένη είναι η περίπτωση που ο άντρας δεν μπορεί να φθάσει σε οργασμό με κανέναν από τους παραπάνω τρόπους (γενικευμένος τύπος).

Ποια είναι τα πιθανά αίτια και πώς αντιμετωπίζεται η καθυστερημένη εκσπερμάτιση στους άντρες;

Λόγω του γεγονότος ότι αναμένεται από τον άντρα να ολοκληρώσει κατά την ερωτική επαφή, τυχόν δυσκολία προκαλεί μεγάλη αναστάτωση και άγχος τα οποία είναι ο χειρότερος εχθρός του σεξ. Με άλλα λόγια, το άγχος της επίδοσης και η προσδοκία για μία ολοκληρωμένη ερωτική επαφή είναι ίσως ο σημαντικότερος παράγοντας για τη συγκεκριμένη διαταραχή. Μαθημένες συμπεριφορές, όπως να έχει συνδεθεί η εκσπερμάτιση με συγκεκριμένες συμπεριφορές και ερωτικές φαντασιώσεις οι οποίες είτε δεν εκφράζονται είτε καταπιέζονται, μπορούν επίσης να εμποδίσουν τον άντρα να φθάσει σε οργασμό. Συνηθισμένοι λόγοι είναι ακόμη ο φόβος εγκυμοσύνης ή της δέσμευσης. Οι ιατρικοί παράγοντες, αν και είναι λιγότερο συχνοί, θα πρέπει να ελεγχθούν. Επίσης, έχει βρεθεί πως το πρόβλημα μπορεί να σχετίζεται με τη λήψη κάποιων φαρμάκων.

Σε περίπτωση που το πρόβλημα εμμένει στον χρόνο ή είναι γενικευμένου τύπου και δεν εντοπιστεί οργανική αιτιολογία, η ψυχοθεραπευτική προσέγγιση κρίνεται απαραίτητη για τη διερεύνηση των παραπάνω παραγόντων.

Ποια είναι τα ψυχολογικά αίτια του προβλήματος της πρόωρης εκσπερμάτισης;

Η δυσκολία αυτή είναι αρκετά συνηθισμένη, ιδίως σε άντρες που έχουν τις πρώτες ολοκληρωμένες σεξουαλικές εμπειρίες τους. Συχνά, οι πρώτες αυτές εμπειρίες συνοδεύονται από έντονο ενθουσιασμό για την εκπλήρωση μιας χρόνιας επιθυμίας, αλλά και από άγχος σχετικά με την επίδοση. Σε αυτές ακριβώς τις προσδοκίες σχετικά με την επίδοση και την απόδοση κατά τη σεξουαλική συνεύρεση οφείλονται οι δυσκολίες αυτού του τύπου, καθώς το άγχος είναι ο χειρότερος εχθρός της σεξουαλικής λειτουργικότητας.

Πιο ειδικά, το θέμα της διάρκειας της ερωτικής επαφής είναι περισσότερο θέμα επίγνωσης και ελέγχου των διαδικασιών που σχετίζονται με την εκσπερμάτιση και λιγότερο θέμα σεξουαλικού ερεθισμού, αν δηλαδή κάποιος άντρας ερεθίζεται εύκολα ή έντονα. Προκειμένου να υπάρξει μεγαλύτερη διάρκεια από μέρους σας, πρέπει να μπορέσετε να αποκτήσετε καλύτερο έλεγχο, ώστε να παραμείνετε σε ένα υψηλό επίπεδο διέγερσης μέχρι να αποφασίσετε να «αφεθείτε» και να ολοκληρώσετε.

Πώς αντιμετωπίζεται το πρόβλημα της πρόωρης εκσπερμάτισης;

Η συνήθης αντιμετώπιση της πρόωρης εκσπερμάτισης περιλαμβάνει μία σειρά ασκήσεων που ονομάζονται ασκήσεις αισθητικής ενημερότητας. Αυτές έχουν να κάνουν με την αύξηση του ελέγχου και της επίγνωσης της λειτουργίας της εκσπερμάτισης. Είναι εξαιρετικά αποτελεσματικές και η εφαρμογή τους είναι σχετικά εύκολη, ιδίως αν υπάρχει μία σταθερή σύντροφος. Αυτό συνεπάγεται ότι στη σχέση θα πρέπει να έχουν αναπτυχθεί οι κατάλληλες συνθήκες για να συζητήσετε με άνεση το όλο θέμα με τη σύντροφό σας, ώστε να της ζητήσετε να συμμετέχει σε μία τέτοια προσπάθεια.

Κεντρικό σημείο της συγκεκριμένης προσέγγισης για την αντιμετώπιση του προβλήματος είναι μία περίοδος «γνωριμίας» του ζευγαριού, κατά την οποία επιτρέπονται οι ερωτικές περιπτύξεις αλλά όχι η διείσδυση, προκειμένου να εξοικειωθείτε με τις αισθήσεις του σώματός σας.

Στην περίπτωση που αποφασίσετε να αντιμετωπίσετε το πρόβλημα χωρίς τη συνεργασία κάποιου ειδικού, θα πρέπει να εξασφαλίσετε τις κατάλληλες συνθήκες για την ερωτική πράξη (απομονωμένο περιβάλλον, διαθέσιμος χρόνος κ.λπ.). Επιπλέον, σας υπενθυμίζουμε πως η άποψη ότι σεξ είναι μόνο η διείσδυση και ότι αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο θα πρέπει να φέρετε σε οργασμό τη σύντροφό σας, αποτελεί μύθο. Μπορείτε να παρατείνετε τα προκαταρκτικά παιχνίδια ώστε να προετοιμάσετε καλύτερα τη σύντροφό σας, αλλά και να αναζητήσετε εναλλακτικούς τρόπους να της προσφέρετε ικανοποίηση (π.χ. στοματικό σεξ) μετά τη δική σας εκσπερμάτιση.

Είναι πιθανό το πρόβλημα να ξεπεραστεί σταδιακά με τον καιρό, αλλά στην περίπτωση που οι προσπάθειές σας δεν έχουν τα ανάλογα αποτελέσματα, ίσως θα πρέπει να συνεργαστείτε με κάποιον ειδικό προκειμένου να αποφύγετε έναν μεγάλο αριθμό αποτυχημένων προσπαθειών που λειτουργούν ψυχοτραυματικά για τον νέο άντρα.

Διευκρίνιση: Παρότι τα κείμενα αυτοβοήθειας του Ινστιτούτου Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς γράφονται από ειδικούς ψυχικής υγείας, σε καμία περίπτωση οι πληροφορίες που δημοσιεύονται δεν αποτελούν επίσημη διάγνωση ή γνωμάτευση, σε καμία περίπτωση δεν αποσκοπούν στην παροχή ολοκληρωμένων συμβουλευτικών ή ψυχοθεραπευτικών υπηρεσιών και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστούν την προσωπική επαφή με έναν ειδικό ψυχικής υγείας.