Ενσυνειδητότητα και ψυχική υγεία: αλλαγή δυσλειτουργικών συνηθειών και προαγωγή του δυναμικού για προσωπική εξέλιξη

Στην καθημερινή ζωή είναι πολύ συνηθισμένο να συμπεριφερόμαστε και να αντιδρούμε με τρόπους, που ενώ θέλουμε να αλλάξουμε, έχουμε την τάση να επαναλαμβάνουμε σαν από συνήθεια. Αυτές οι συνήθειες δημιουργούνται από παρελθούσες εμπειρίες, επίκτητα μοτίβα σκέψης και συμπεριφοράς και μας κρατούν δέσμιους, καθώς περιορίζουν την ευελιξία μας, κάνοντάς μας να αντιδρούμε αυτόματα στα διάφορα εσωτερικά και εξωτερικά γεγονότα της ζωής.

Έτσι, οι φαύλοι κύκλοι διαιωνίζονται, ενώ εμείς καταλήγουμε συχνά να νιώθουμε δυσαρέσκεια, θλίψη, ενοχές και θυμό και απομακρυνόμαστε από όσα ονειρευόμαστε ότι θέλουμε να πετύχουμε στη ζωή μας.

Έχει αποδειχτεί ότι ο εγκλωβισμός μας στα δυσλειτουργικά μοτίβα των αυτόματων αντιδράσεων συμβαίνει κυρίως σε στιγμής μειωμένης επίγνωσης. Σπάνια μέσα στη μέρα, σταματούμε για να στραφούμε στον εαυτό μας, διερευνώντας τι πραγματικά συμβαίνει μέσα μας:

• Τι σκεφτόμαστε,
• πώς αισθανόμαστε και
• τι έχουμε την παρόρμηση να κάνουμε.

Οι συνήθειές μας, ακόμα και οι πλέον αυτοκαταστροφικές, μοιάζουν γνωστές και οικείες και τις επαναλαμβάνουμε, αντιλαμβανόμενοι τι έχει συμβεί όταν πια είναι αργά να τις σταματήσουμε.

Ενσυνειδητότητα είναι μια θεραπευτική τεχνική εστιασμένης προσοχής που μας διδάσκει πώς να καλλιεργούμε επίγνωση των σκέψεων, των διαθέσεων και των συναισθημάτων μας, των σωματικών αισθήσεων και των παρορμήσεών μας για δράση, όπως ακριβώς είναι και όπως ακριβώς εκδηλώνονται σε μια δεδομένη χρονική στιγμή. Έτσι, ερχόμαστε σε επαφή με την εμπειρία μας, όπως είναι και όχι όπως υποθέτουμε, φοβόμαστε ή ευχόμαστε να είναι.

Όταν μπορούμε να παρακολουθήσουμε καλύτερα πώς σκεφτόμαστε και αισθανόμαστε μια δεδομένη χρονική στιγμή, αποκτούμε την ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε την αλυσιδωτή αλληλουχία που κλιμακώνει τις δύσκολες σκέψεις και τα αρνητικά συναισθήματα. Έτσι, μπορούμε να τα διαχειριστούμε πιο αποτελεσματικά, αντί απλώς να παρασυρόμαστε από αυτά και να αντιδρούμε με αναποτελεσματικούς τρόπους. Μαθαίνουμε ότι οι σκέψεις μας είναι απλώς σκέψεις, δεν είναι γεγονότα, επομένως δεν χρειάζεται να ελέγχουν την καρδιά και το νου.

Όπως κάθε δεξιότητα, έτσι και η ενσυνειδητότητα καλλιεργείται μέσα από τη συστηματική πρακτική. Η ομάδα περιλαμβάνει 8 συναντήσεις στις οποίες συνδυάζονται η εξάσκηση στην ενσυνειδητότητα με γνωσιακές συμπεριφοριστικές τεχνικές με στόχο:

• την επεξεργασία δυσλειτουργικών μοτίβων σκέψης και συμπεριφοράς που μειώνουν την ικανοποίηση από τον εαυτό και τη ζωή και βλάπτουν την προσωπική εξέλιξη και τις διαπροσωπικές σχέσεις. Μεταξύ αυτών τα κυριότερα είναι: η υπερβολική νοητική ανάλυση (μηρυκασμός), η αποφυγή, η αυτομομφή, οι συναισθηματικές αντιδράσεις και παρορμήσεις.
• Τον έγκαιρο εντοπισμό αυτόματων δυσλειτουργικών παρορμήσεων και συνηθειών μας. Έτσι, μπορούμε να καλλιεργήσουμε ένα χώρο συνειδητής σκέψης και αναστοχασμού σχετικά με το πώς να προχωρήσουμε πιο εποικοδομητικά και να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά τις προκλήσεις της ζωής μας.
• Την ψυχολογική ευελιξία έτσι ώστε να διευρύνουμε τις επιλογές μας για το πώς να αποκριθούμε σε διάφορες δύσκολες καταστάσεις: αντί να αντιδρούμε από συνήθεια, να αποκρινόμαστε από επιλογή.
• Την ανακάλυψη των δυνατών μας στοιχείων, όπως η ψυχική ανθεκτικότητα, η σημασία της πρόθεσης και της δέσμευσης σε σημαντικά προσωπικούς στόχους.
• Την καλλιέργεια μιας στάσης δεκτικής κατανόησης, καλοσύνης και αποδοχής απέναντι στις εμπειρίες και τον εαυτό.

Έναρξη: Τετάρτη 4/11/2020
Ώρες: 18:30 – 20:30
Γλάδστωνος 10, Πλ. Κάνιγγος
Συντονισμός: Φωτεινή Λέκκα, MSc, PhD
Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας
Δασκάλα MBCT (Oxford Mindfulness Centre)
Δηλώσεις συμμετοχής: 210 3840803, καθημερινές 15.00 – 21.00