Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα

Κεφάλαιο από το βιβλίο Μιλήστε με έναν ειδικό, των Γ. Ευσταθίου, Φ. Λέκκα, Χ. Βαρβέρη, & Ε. Κονσουλίδου.

Συνάδελφοι που βοήθησαν σε μία αρχική αποδελτίωση των απαντήσεων: Ε. Βεντίκος.

Πρόκειται για λοιμώδη νοσήματα που μεταδίδονται, κατά κανόνα, με τη σεξουαλική επαφή και ονομάζονται επίσης αφροδίσια νοσήματα. Γνωστότερα είναι η σύφιλη, η βλεννόρροια, τα μαλακά έλκη, τα κονδυλώματα, και κυρίως ο ιός HIV και το AIDS, για τα οποία πολλοί, ιδιαιτέρως νέοι, άνθρωποι έχουν απορίες, ερωτήματα και προβληματισμούς σχετικά με:

  • τα συμπτώματα της μόλυνσης από τον ιό HIV,
  • τους τρόπους μετάδοσης του ιού HIV,
  • το τεστ ανίχνευσης του ιού HIV και τις απαραίτητες διαγνωστικές εξετάσεις.
Αντιπροσωπευτικά μηνύματα

Γεια σας… Θέλω να με ενημερώσετε για το ποια είναι τα συμπτώματα του AIDS και σε πόσο καιρό εκδηλώνονται… Γενικά θέλω να με πληροφορήσετε γι’ αυτό το θέμα με πολύ απλά λόγια… γιατί στα site που κοιτάω για το AIDS… ο καθένας λέει τα δικά του, ή ίσως εγώ δεν καταλαβαίνω γιατί τα λένε με δύσκολες ορολογίες… Ξέρετε, με έχει πιάσει μία φοβία με αυτό το θέμα… γιατί έχω ακούσει πολλά και έχω καταταραχθεί και παράλληλα είμαι σε μία ηλικία που σκέφτομαι το σεξ.

Θα ήθελα τη βοήθειά σας για κάτι που με απασχολεί πολύ έντονα τον τελευταίο μήνα. Συνάντησα τον πρώην φίλο μου μετά από δύο χρόνια αφότου είχαμε χωρίσει. Καταλήξαμε να κάνουμε έρωτα, δυστυχώς χωρίς προφύλαξη. Και λέω δυστυχώς γιατί δεν συγχωρώ στον εαυτό μου που παρασύρθηκα να κάνω κάτι χωρίς να πάρω προφυλάξεις, ενώ σε όλα είμαι τόσο υπεύθυνος άνθρωπος, και δεύτερον γιατί το ίδιο βράδυ που συζητήσαμε, αφού είχαμε κάνει έρωτα, μου είπε ότι για έναν χρόνο έκανε χρήση κοκαΐνης.

Το θέμα είναι πως από εκείνη τη στιγμή εγώ έχω χάσει την ηρεμία μου γιατί σκέφτομαι ότι μπορεί να έχει κάποια αρρώστια που πιθανόν να κόλλησα κι εγώ. Συγκεκριμένα, φοβάμαι πολύ μήπως έχει AIDS και αυτό με έχει κάνει άνω-κάτω. Για όλα αυτά που σκέφτομαι δεν του είπα τίποτα και ούτε έχω οποιαδήποτε ένδειξη ότι έχει κάποια αρρώστια, αλλά εγώ θέλω να κάνω εξετάσεις. Γνωρίζετε αν το AIDS μπορεί να ανιχνευθεί με απλή εξέταση αίματος; Πόσο καιρό μετά από το περιστατικό πρέπει να κάνω εξετάσεις και αν γίνονται σε όλα τα ιδιωτικά μικροβιολογικά εργαστήρια, ή μόνο σε κάποιο νοσοκομείο; Ευχαριστώ εκ των προτέρων για το ενδιαφέρον σας.

Θα ήθελα να ξέρω αν με το φιλί στο στόμα μεταφέρεται το Aids. Έχω φιλήσει πολλές φορές γυναίκες στο στόμα. Υπάρχει περίπτωση μετάδοσης του ιού;

Θα ήθελα τη συμβουλή σας σε ένα θέμα που με απασχολεί έντονα. Είχα επαφή με κάποιον για τον οποίο δεν ξέρω και πολλά για τη σεξουαλική του ζωή. Κάναμε σεξ χωρίς προφυλακτικό, ενώ ήμασταν λίγο μεθυσμένοι. Έχουν περάσει οκτώ μήνες από τότε και σκέφτομαι μήπως υπάρχει ενδεχόμενο για AIDS. Θέλω να ξέρω αν έχω κάτι και δυστυχώς δεν μπορώ να πάω σε κάποιο νοσοκομείο να κάνω την εξέταση γιατί νιώθω πολύ άβολα. Έκανα πρόσφατα γενικές εξετάσεις αίματος και για σίδηρο, αιματοκρίτη κ.ά., οι οποίες ήταν πάρα πολύ καλές, στα φυσιολογικά επίπεδα. Ξέρετε όταν κάποιος είναι μολυσμένος από AIDS, αν ο ιός ανιχνεύεται από τις γενικές εξετάσεις αίματος; Αν είχα, δηλαδή, κάτι τέτοιο θα είχε φανεί στις εξετάσεις αυτές, ή πρέπει να κάνω ειδικές; Ζω στην επαρχία και δεν είναι εύκολο να κάνω κάτι άλλο. Σας εκλιπαρώ να μου δώσετε μία ακριβή απάντηση στο ερώτημά μου.

Καλησπέρα. Θα ήθελα τη βοήθειά σας πάνω σ’ ένα θέμα που απασχολεί σίγουρα πολλούς νέους. Είμαι φοιτήτρια και αυτό τον καιρό υπάρχει στη ζωή μου ένας άντρας που θα μ’ ενδιέφερε να κάνω σχέση μαζί του. Το σημείο που κολλάω περισσότερο είναι με ποιον τρόπο θα διαφυλάξω τη σεξουαλική μου υγεία. Μέχρι τώρα έπαιρνα και δεν έπαιρνα προφυλάξεις, όπως οι περισσότεροι. Αλλά θέλω πια να δω το θέμα πιο σοβαρά. Σκέφτηκα να του μιλήσω για εξετάσεις πριν προχωρήσουμε, αλλά δεν ξέρω αν θα το βρει υπερβολικό. Επίσης, δεν ξέρω και πώς να το ζητήσω. Θα ’θελα να ακούσω τη συμβουλή σας. Ευχαριστώ.

Γεια σας, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πολύτιμη βοήθειά σας, και να σας ρωτήσω τα εξής: 1) Ένας άντρας μπορεί να κολλήσει AIDS εάν μία γυναίκα η οποία είναι φορέας του κάνει πεολειχία; 2) Εάν ένας άντρας κάνει αιδοιολειχία σε μία φορέα μπορεί να κολλήσει; και 3) Εάν μία γυναίκα που πιθανόν να είναι φορέας AIDS, κατά τη διάρκεια των διεγερτικών παιχνιδιών που κάνει ένα ζευγάρι, πριν κάνει sex, κάνει πρωκτολειχία, τότε αυτός έχει κίνδυνο να κολλήσει τον παραπάνω ιό; Οι ερωτήσεις στόχο έχουν να λύσω κάποιες απορίες για αυτά τα θέματα. Σας ευχαριστώ πολύ.

Πριν από 3 μήνες πήγα με μία ιερόδουλη. Μου έκανε στοματικό έρωτα και με έγλειψε τους όρχεις και το στήθος (στο πέος φορούσα προφυλακτικό). Δεν ήρθαμε σε κανένα άλλο είδος επαφής. Στη διάρκεια αυτών των 3 μηνών πάσχω από κατάθλιψη και αϋπνίες από το γεγονός ότι νομίζω πως είμαι φορέας του AIDS. Θα ήθελα να με ενημερώσετε, τι πιθανότητες υπάρχουν να ισχύει κάτι τέτοιο και πώς μπορώ να σιγουρευτώ ότι είμαι υγιής; Επιπλέον, μετά το συμβάν έκανα γενική εξέταση αίματος. Αν ήμουν φορέας θα το έδειχνε ή χρειάζεται ειδική εξέταση;

Κατ’ αρχάς, συγχαρητήρια για την τόσο σημαντική αυτή πρωτοβουλία. Το πρόβλημα αφορά στον σύντροφό μου ο οποίος είναι οροθετικός. Ήταν κάτι που γνώριζα εξαρχής. Δεν έχουμε ολοκληρωμένη ερωτική επαφή και είμαι πλήρως ενημερωμένη για τη νόσο (έχω μιλήσει με γιατρό και ψυχολόγο). Σύμφωνα με τις τελευταίες εξετάσεις, ο ιός είναι μη ανιχνεύσιμος. Το πρόβλημα είναι ότι τα αντιρετροϊκά φάρμακα του δημιουργούν συχνά κρίσεις πανικού, άγχος, φοβία και έντονη κόπωση (πρόσφατα αναγκάστηκε να σταματήσει από τη δουλειά). Δεν ξέρω πλέον με ποιον τρόπο μπορώ εγώ να τον βοηθήσω. Νιώθει ότι είναι εντελώς ανίκανος για οτιδήποτε και συνεχώς επαναλαμβάνει πόσο άδικο είναι για μένα να είμαι μαζί του τη στιγμή που μπορώ να έχω μία υγιή σχέση. Οι ψυχολογικές μεταπτώσεις είναι πλέον καθημερινό φαινόμενο. Πώς μπορώ να βοηθήσω ουσιαστικά; Ευχαριστώ.

Γεια σας. Δεν μπορώ να συζητήσω το θέμα με κανέναν άλλο, γι’ αυτό αποφάσισα να απευθυνθώ σε εσάς. Πριν λίγο καιρό είχα σχέση με κάποιον, ο οποίος ήταν αρκετά προσεκτικός όσον αφορά το θέμα προφύλαξης. Στοματικό έρωτα όμως κάναμε πάντα χωρίς προφυλακτικό. Ποτέ δεν είχα αφήσει να εκσπερματώσει στο στόμα μου. Ωστόσο, έχω αγχωθεί πολύ θα έλεγα, πρώτον, γιατί πριν από εμένα το συγκεκριμένο άτομο είχε έντονη σεξουαλική ζωή, είχε αρκετές περιστασιακές συντρόφους και δεν ήταν πάντα τόσο προσεκτικός, και, δεύτερον, γνωρίζω (χωρίς να είμαι σίγουρη) ότι το AIDS μπορεί να μεταδοθεί μέσω στοματικού έρωτα αν υπάρχει κάποια πληγή στο στόμα και εφόσον φυσικά ο άλλος είναι οροθετικός. Δεν γνωρίζω αν το συγκεκριμένο άτομο είναι οροθετικός, αλλά δεδομένου ότι είχε έντονη σεξουαλική ζωή στο παρελθόν και απ’ τη στιγμή που είναι πολύ πιθανό να είχα έστω μία μικρή πληγή στο στόμα μου (από βούρτσισμα, ευαισθησία) και επίσης ήλθα σε επαφή με τα προσπερματικά του υγρά, είναι παράλογο να φοβάμαι ότι ίσως έχω κολλήσει; Να πάω για εξετάσεις;

Συνήθεις ερωτήσεις και απαντήσεις

Ποια είναι τα συμπτώματα του AIDS και σε πόσο καιρό εκδηλώνονται;

Θα πρέπει να διακρίνουμε μεταξύ της μόλυνσης από τον ιό ΗIV και του AIDS, ο οποίος είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για το τελικό στάδιο της μόλυνσης από τον συγκεκριμένο ιό.

Σε γενικές γραμμές, η μόλυνση από τον ιό HIV ακολουθεί την εξής πορεία. Αρχικά, ένα με δύο μήνες μετά τη μόλυνση, εμφανίζονται συμπτώματα που μοιάζουν με τη γρίπη (τα οποία διαρκούν από μία εβδομάδα έως έναν μήνα), αν και σε κάποιες περιπτώσεις δεν αναπτύσσονται συμπτώματα. Ακολουθεί μία περίοδος χωρίς καθόλου συμπτώματα, η οποία μπορεί να διαρκέσει πολλά χρόνια και στη συνέχεια εμφανίζονται συμπτώματα που ανήκουν σε διάφορες ασθένειες και μία γενική κατάπτωση του ατόμου. Στο τελικό στάδιο (αυτό που ονομάζουμε AIDS), εμφανίζονται μολυσματικές ασθένειες, οι οποίες συχνά οφείλονται σε μολύνσεις που κανονικά δεν θα δημιουργούσαν πρόβλημα σε υγιείς ανθρώπους. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού έχει εξασθενήσει τόσο πολύ που δεν μπορεί πια να τον προστατεύσει. Επίσης, παρουσιάζονται διάφορες μορφές καρκίνου.

Υπάρχει πιθανότητα να έχω μολυνθεί από τον ιό HIV;

Για να υπάρχει πιθανότητα να είστε μολυσμένος από τον ιό HIV θα πρέπει να συντρέχει κάποιο από τα παρακάτω:

  • Να ήταν μολυσμένη η μητέρα σας κατά τη γέννησή σας.
  • Να έχετε κάνει μετάγγιση αίματος πριν από το 1985 (από τότε το αίμα που χορηγείται στους ασθενείς ελέγχεται για HIV στην Ελλάδα).
  • Να έχετε κάνει ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών, χρησιμοποιώντας κοινά αντικείμενα με άλλους χρήστες για την παρασκευή και τη χρήση της ουσίας.
  • Να έχετε κάνει σεξ χωρίς προφυλακτικό, ιδίως με άτομο για το οποίο συντρέχει κάποιο από τα παραπάνω.

Η ποσότητα του ιού που περιέχεται στο σάλιο, τον ιδρώτα και τα δάκρυα δεν επιτρέπει τη μετάδοση σε άλλο άτομο, ενώ το ίδιο συμβαίνει και με τα κουνούπια, στον οργανισμό των οποίων δεν μπορεί να αναπαραχθεί ο ιός. Το τεστ ανίχνευσης του ιού είναι αξιόπιστο τρεις μήνες μετά το γεγονός από το οποίο θα μπορούσε να υπάρξει μόλυνση, αν και σε κάποιες περιπτώσεις απαιτείται η παρέλευση έξι μηνών.

Μπορώ να μολυνθώ από τον ιό του AIDS μέσω στοματικού έρωτα;

Για να υπάρξει πιθανότητα μόλυνσης πρέπει να περάσει ικανή ποσότητα ιού στο αίμα. Τα κολπικά υγρά μιας γυναίκας φαίνεται να περιέχουν μία τέτοια ικανή ποσότητα, κάτι που δεν φαίνεται να συμβαίνει με το σάλιο. Κατά συνέπεια, οι πιθανότητες να μολυνθείτε αν δεχθείτε πεολειχία ή πρωκτολειχία είναι περιορισμένες, ενώ η αιδοιολειχία είναι περισσότερο επικίνδυνη. Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να γνωρίζετε ότι ο στοματικός έρωτας κάθε μορφής με έναν φορέα του AIDS αποτελεί συμπεριφορά υψηλού κινδύνου, καθώς η ύπαρξη μιας αμυχής ή κάποιας μικρής πληγής στο στόμα ή στα γεννητικά όργανα μπορεί να οδηγήσει σε επαφή με το αίμα, όπου υπάρχει αρκετή ποσότητα του ιού, ικανή να προκαλέσει μόλυνση. Για να είστε ασφαλής, θα πρέπει να χρησιμοποιείτε προφυλακτικό κατά την πεολειχία, αλλά και κατά την αιδοιολειχία και την πρωκτολειχία (πρόκειται για μικρά τετράγωνα κομμάτια από το ίδιο υλικό που κατασκευάζονται τα προφυλακτικά, τα οποία τοποθετούνται μεταξύ των γεννητικών οργάνων και του στόματος).

Μπορεί κάποιος να πάθει κάποια ασθένεια, εκτός του AIDS, αν κάνει αιδοιολειχία;

Η αιδοιολειχία, όπως και κάθε σεξουαλική πράξη χωρίς προφύλαξη με έναν μολυσμένο σύντροφο, μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση όλων των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων. Ωστόσο, θα πρέπει να γνωρίζετε ότι αυτού του είδους οι παθήσεις αντιμετωπίζονται σήμερα απολύτως αποτελεσματικά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, αν απευθυνθείτε στον γιατρό σας.

Το AIDS μεταδίδεται με το φιλί στο στόμα;

Για να μολυνθεί ένα άτομο από τον ιό HIV και να εκδηλώσει AIDS θα πρέπει μία επαρκής ποσότητα του ιού να εισχωρήσει στο αίμα. Επαρκής ποσότητα του ιού υπάρχει στο αίμα, στο σπέρμα και στο προστατικό υγρό (το διαφανές υγρό που βγαίνει από τον σπερματικό πόρο πριν από την εκσπερμάτιση), στα κολπικά υγρά, στις εκκρίσεις της περιόδου και στο μητρικό γάλα. Στο πλαίσιο αυτό, οι κύριοι τρόποι μετάδοσης του ιού HIV είναι η σεξουαλική επαφή χωρίς λήψη προστατευτικών μέτρων, η κοινή χρήση αντικειμένων για ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών, οι μεταγγίσεις μολυσμένου αίματος και προϊόντων αίματος και η μετάδοση από μητέρες στα μωρά τους.

Φαίνεται ότι το σάλιο δεν περιέχει αρκετές ποσότητες του ιού για να μολυνθεί ένα άλλο άτομο. Το ίδιο ισχύει για το τσίμπημα από κουνούπι, τα δάκρυα και τον ιδρώτα. Δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος μόλυνσης από τα φιλιά με κλειστό το στόμα ή στο μάγουλο και παρότι θεωρητικά κατά τη διάρκεια ενός βαθέος ερωτικού φιλιού υπάρχει ανταλλαγή υγρών, δεν έχει αναφερθεί ποτέ κρούσμα μετάδοσης με αυτό τον τρόπο. Κατά συνέπεια, μπορούμε να σας καθησυχάσουμε ως προς την πιθανότητα να έχετε προσβληθεί από HIV. Ωστόσο, θεωρούμε πολύ σημαντική την υπεύθυνη στάση που κρατάτε προκειμένου να προστατεύσετε τον εαυτό σας, και θεωρούμε ότι οι παραπάνω πληροφορίες θα σας βοηθήσουν περαιτέρω.

Πώς μπορώ να προφυλαχθώ από τον ιό HIV;

Δυστυχώς o HIV και το AIDS έχουν μπει στη ζωή μας και είναι λογικό να απασχολεί έναν νέο άνθρωπο που βρίσκεται σε σεξουαλικά ώριμη ηλικία. Ωστόσο, αν υιοθετήσετε μία υπεύθυνη στάση απέναντι στον εαυτό σας και τον ερωτικό σας σύντροφο, δεν θα πρέπει να ανησυχείτε. Η κύρια μέθοδος προφύλαξης στον ερωτικό τομέα είναι η χρήση προφυλακτικού τόσο για τη διείσδυση όσο και για τον στοματικό έρωτα, σε όλες ανεξαιρέτως τις σεξουαλικές συνευρέσεις.

Ήρθα σε σεξουαλική επαφή χωρίς προφύλαξη με άτομο που κάνει χρήση κοκαΐνης. Είναι πιθανό να έχω HIV;

Θεωρούμε πολύ υπεύθυνη τη στάση να σκεφτείτε να κάνετε εξέταση για AIDS από τη στιγμή που συνευρεθήκατε σεξουαλικά χωρίς προφύλαξη με ένα άτομο που πιστεύετε ότι μπορεί να είναι φορέας. Ωστόσο, σας υπενθυμίζουμε ότι ο ιός HIV μεταδίδεται μέσω της κοινής χρήσης συριγγών κατά την ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών (συνήθως ηρωίνης) και ότι η χρήση κοκαΐνης συνήθως γίνεται με εισπνοή από τη μύτη και όχι ενδοφλεβίως.

Νιώθω έντονο φόβο ότι μπορεί να προσβληθώ από τον ιό του AIDS κατά τη διάρκεια συνηθισμένων κοινωνικών επαφών.

Προκειμένου να μολυνθούμε από AIDS θα πρέπει μία επαρκής ποσότητα του ιού να εισχωρήσει στο αίμα μας. Αυτό σημαίνει ότι είναι επικίνδυνο να χρησιμοποιήσουμε μία σύριγγα για ενδοφλέβια χρήση, ή ένα ξυραφάκι που προηγουμένως έχει χρησιμοποιήσει ένα άτομο με AIDS, αλλά ότι δεν είναι επικίνδυνο να ακουμπήσουμε μία πόρτα που προηγουμένως άνοιξε ένα άτομο με AIDS, ακόμη και αν έχουμε ανοικτή πληγή στα χέρια μας (δηλαδή πληγή από την οποία τρέχει αίμα), αφού δεν έχουν αναφερθεί περιπτώσεις μετάδοσης του AIDS με καθημερινές συνηθισμένες κοινωνικές επαφές, όπως χειραψίες κ.λπ. Αν νιώθετε ότι οι πληροφορίες αυτές ή οι διαβεβαιώσεις του οικογενειακού σας γιατρού στον οποίο ίσως απευθυνθήκατε δεν σας καλύπτουν, είναι πιθανό να εμφανίζετε άγχος για θέματα υγείας.

Τι είναι το τεστ ανίχνευσης για το AIDS;

Το τεστ ανίχνευσης για το AIDS εντοπίζει τα αντισώματα που αναπτύσσονται στο σώμα μετά τη μόλυνση από τον ιό HIV. Τα αντισώματα παράγονται από το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού για να αντιμετωπίσει την εισβολή του ιού. Στους περισσότερους ανθρώπους χρειάζονται περίπου τρεις μήνες για να αναπτυχθούν αρκετά αντισώματα ώστε να μπορούν να ανιχνευθούν από τα τεστ. Αυτή την περίοδο, το άτομο που έχει μολυνθεί με τον ιό έχει αρκετή ποσότητα του ιού στο αίμα και στις σεξουαλικές εκκρίσεις, οπότε και μπορεί να μεταδώσει τον ιό σε κάποιον άλλο.

Πόσο καιρό μετά την πιθανή επαφή με τον ιό πρέπει να κάνω το τεστ ανίχνευσης για το AIDS;

Στους περισσότερους ανθρώπους, χρειάζονται περίπου τρεις μήνες για να αναπτυχθούν αρκετά αντισώματα ώστε να μπορούν να ανιχνευθούν από τα τεστ. Για τον παραπάνω λόγο, αν το τεστ γίνει σε διάστημα μικρότερο των τριών μηνών, είναι δυνατόν να εξαχθούν λάθος αποτελέσματα. Σε γενικές γραμμές, το τεστ θεωρείται αξιόπιστο μετά τους τρεις μήνες, αλλά συνιστάται η επανάληψή του στους έξι μήνες, καθώς για μερικούς ανθρώπους αυτό είναι το διάστημα που απαιτείται για να αναπτύξουν αρκετά αντισώματα. Κατά συνέπεια, είναι πολύ σημαντικό να συζητήσετε τη σημασία του τεστ με έναν ειδικό πριν από την εξέταση, αλλά και μετά από αυτή.

Πού μπορώ να πραγματοποιήσω τις απαραίτητες εξετάσεις για την ανίχνευση του HIV και πόσο κοστίζουν;

Το τεστ γίνεται δωρεάν και εμπιστευτικά σε όλα τα κέντρα αναφοράς του AIDS και στα νοσοκομεία. Επίσης, στη χώρα μας, από το 1985, το αίμα που συγκεντρώνεται μέσω αιμοδοσίας ελέγχεται και ο δότης ενημερώνεται σε περίπτωση που εντοπιστεί μόλυνση.

Οι γενικές εξετάσεις αίματος ανιχνεύουν τον ιό HIV;

Οι γενικές εξετάσεις αίματος δεν ανιχνεύουν τον ιό HIV, ο οποίος ευθύνεται για την εκδήλωση του AIDS, και για τον εντοπισμό του απαιτούνται ειδικές εξετάσεις.

Είναι υπερβολικό να ζητήσω από τον σύντροφό μου να εξεταστεί για HIV;

Η καλύτερη προστασία από το AIDS είναι μία σταθερή μονογαμική σχέση, στην οποία οι δύο σύντροφοι δεν έχουν σεξουαλική επαφή με άλλα άτομα. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να συζητήσετε με τον σύντροφό σας τις ανησυχίες σας, να τον ρωτήσετε για το σεξουαλικό του ιστορικό, αλλά και να του αναφέρετε τις δικές σας σεξουαλικές εμπειρίες κατά τις οποίες δεν λάβατε προφύλαξη. Προτείνετέ του να υποβληθείτε και οι δύο σε εξετάσεις, προκειμένου να μπορείτε να απολαύσετε το σεξ άφοβα. Τονίστε του ότι αυτό θα σας κάνει να νιώσετε πιο άνετα μαζί του, αλλά και το γεγονός ότι με τον τρόπο αυτόν προστατεύετε και εκείνον. Θα πρέπει, ωστόσο, να γνωρίζετε ότι για να είναι αξιόπιστες οι εξετάσεις απαιτείται παρέλευση τριών μηνών από την τελευταία σεξουαλική επαφή (σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτούνται έξι μήνες), οπότε κατά το διάστημα αυτό θα πρέπει να λαμβάνετε όλα τα μέτρα προφύλαξης που περιγράφουμε παραπάνω. Μόνο αν είστε βέβαιη ότι η σχέση σας είναι απολύτως μονογαμική και μετά την παρέλευση του απαραίτητου χρονικού διαστήματος για τις εξετάσεις, μπορείτε να εφαρμόσετε τα μέτρα προστασίας με πιο χαλαρό τρόπο χωρίς να υπάρχει φόβος μετάδοσης.

Ζω στην επαρχία και είναι δύσκολο να κάνω ειδικές εξετάσεις για HIV, τι να κάνω;

Θεωρούμε ότι δεν υπάρχει τίποτα το επιλήψιμο στο να ζητήσει κανείς να κάνει εξέταση για AIDS και ότι αντίθετα δείχνει υπευθυνότητα και ώριμη αντιμετώπιση του θέματος, αλλά σεβόμενοι τους πιθανούς περιορισμούς του περιβάλλοντός σας μπορούμε να σας πληροφορήσουμε ότι αν δώσετε εθελοντικά αίμα, το αίμα που θα προσφέρετε θα εξεταστεί για AIDS και θα ειδοποιηθείτε σε διάστημα μερικών ημερών σε περίπτωση που υπάρξει κάποιο παθολογικό εύρημα.

Πώς μπορώ να βοηθήσω ουσιαστικά έναν δικό μου άνθρωπο που είναι οροθετικός;

Θεωρούμε ότι είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι επιθυμείτε να σταθείτε στον δικό σας άνθρωπο στις δύσκολες στιγμές που περνάει και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το έχει ανάγκη την περίοδο αυτή. Ωστόσο, μας προβληματίζει το αίτημά σας για το πώς θα μπορούσατε να βοηθήσετε «ουσιαστικά». Από τη θέση στην οποία βρίσκεστε δεν θα ήταν δυνατόν ακόμη και αν είχατε ειδικές γνώσεις να παρέμβετε ουσιαστικά στη γενικότερη ψυχολογική του προσαρμογή στην ασθένεια. Σίγουρα, ο ρόλος σας είναι εξαιρετικά σημαντικός ως πηγή συναισθηματικής υποστήριξης και κατανόησης, αλλά αν θέσετε στόχους που δεν είναι δυνατόν να επιτύχετε, στηριζόμενη αποκλειστικά στις δικές σας δυνάμεις, είστε καταδικασμένη να αποτύχετε.

Με άλλα λόγια, θα πρέπει να αποφύγετε αυτό που στην ψυχολογία ονομάζουμε «σύνδρομο αρωγής» (helper syndrome), δηλαδή να νιώθετε υπεύθυνη για πράγματα που δεν μπορείτε να επηρεάσετε άμεσα. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσετε να του συμπαραστέκεστε, αλλά ότι πρέπει να σταματήσετε να θεωρείτε τον εαυτό σας υπεύθυνο για τη «θεραπεία» του, γιατί απλούστατα θα έχετε θέσει έναν στόχο που είναι σχεδόν αδύνατον να επιτευχθεί με τις δικές σας προσπάθειες και μόνο. Κατά τη γνώμη μας, πολύ πιο αποτελεσματικό θα ήταν να τον συνοδεύσετε σε μία επίσκεψη στον γιατρό που τον παρακολουθεί, ώστε να διαπιστώσετε σε τι έκταση οι ψυχολογικές εκδηλώσεις που περιγράφετε οφείλονται στις παρενέργειες των φαρμάκων και σε τι βαθμό αποτελούν παράγωγα της διαδικασίας ψυχολογικής προσαρμογής του στην πολύ σοβαρή ασθένεια από την οποία πάσχει. Από εκεί και πέρα, θα πρέπει να γίνουν οι κατάλληλοι χειρισμοί από τον γιατρό που τον παρακολουθεί και από έναν ειδικό ψυχικής υγείας, ώστε να λάβει τη συστηματική βοήθεια που χρειάζεται για να μπορέσει να αντιμετωπίσει πιο αποτελεσματικά αυτά τα προβλήματα.

Είμαι γυναίκα και νιώθω αμήχανα να έχω μαζί μου προφυλακτικά.

Όπως θα γνωρίζετε, ο πιο συχνός τρόπος μετάδοσης του AIDS μεταξύ ενηλίκων είναι η σεξουαλική επαφή και η μόνη αποτελεσματική μέθοδος πρόληψης είναι η χρήση προφυλακτικού. Παραδοσιακά, η χρήση προφυλακτικού θεωρείται «αντρικό θέμα», αλλά ως νέος άνθρωπος θα πρέπει να γνωρίζετε ότι οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να προσβληθούν από AIDS μέσω της σεξουαλικής επαφής σε όλες τις περιπτώσεις (κολπική, πρωκτική και στοματική επαφή). Κατά συνέπεια, είναι πολύ σημαντικό να ξεπεράσετε την όποια αμηχανία σας σχετικά με το θέμα και να απαιτήσετε τη χρήση προφυλακτικού από τον σύντροφό σας, αναλαμβάνοντας και εσείς μέρος της ευθύνης να υπάρχουν πάντοτε διαθέσιμα προφυλακτικά, να τοποθετούνται σωστά πριν από την επαφή κ.λπ. Σας υπενθυμίζουμε ότι μπορείτε να προσβληθείτε από AIDS ακόμη και μέσω στοματικής επαφής, παρότι ο κίνδυνος είναι πολύ μικρότερος, οπότε είτε θα πρέπει και σε αυτή την περίπτωση να γίνει χρήση προφυλακτικού είτε να αποφύγετε τον στοματικό έρωτα μέχρι να βεβαιωθείτε για την υγεία του συντρόφου σας.

Διευκρίνιση: Παρότι τα κείμενα αυτοβοήθειας του Ινστιτούτου Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς γράφονται από ειδικούς ψυχικής υγείας, σε καμία περίπτωση οι πληροφορίες που δημοσιεύονται δεν αποτελούν επίσημη διάγνωση ή γνωμάτευση, σε καμία περίπτωση δεν αποσκοπούν στην παροχή ολοκληρωμένων συμβουλευτικών ή ψυχοθεραπευτικών υπηρεσιών και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστούν την προσωπική επαφή με έναν ειδικό ψυχικής υγείας.