Άρθρα
Σελίδες
Ομαδικό Διαδικτυακό Πρόγραμμα για την πρόληψη της Καταθλιπτικής Διάθεσης κατά την περιγεννητική περίοδο (MBCT-PD)
Η εγκυμοσύνη είναι μια από τις σημαντικότερες περιόδους στη ζωή μιας γυναίκας. Όμως, οι αλλαγές που μπορεί να επιφέρει αυτή η περίοδος, την επηρεάζουν αναπόφευκτα σε ψυχολογικό και σωματικό επίπεδο.
Η περίοδος της εγκυμοσύνης και της λοχείας χαρακτηρίζεται από σημαντικές βιολογικές, συναισθηματικές και κοινωνικές αλλαγές που αυξάνουν την ευαλωτότητα για την εμφάνιση καταθλιπτικών συμπτωμάτων.
Η κατάθλιψη και το άγχος είναι οι πιο συνήθεις ψυχιατρικές διαταραχές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του μετά τον τοκετό. Η Περιγεννητική Κατάθλιψη αποτελεί μία διαταραχή της διάθεσης, η οποία εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης (προγεννητική κατάθλιψη) ή κατά τον πρώτο χρόνο μετά τον τοκετό (μεταγεννητική κατάθλιψη).
Η Γνωσιακή Θεραπεία βασισμένη στην Ενσυνειδητότητα προσαρμοσμένη στη Περιγεννητική Κατάθλιψη (MBCT – PD) δημιουργήθηκε για να βοηθήσει τις έγκυες γυναίκες να διατηρήσουν μια αίσθηση ψυχικής ευεξίας και ισορροπίας κατά τη διάρκεια αυτής της σημαντικής φάσης της ζωής τους. Σχεδιάστηκε με σκοπό να διδάξει δεξιότητες για την πρόληψη της κατάθλιψης, τη μείωση του στρες, την ανοχή στο άγχος και δεξιότητες χρήσιμες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, μετά το τοκετό, στα πρώτα χρόνια άσκησης του γονεικού ρόλου και ουσιαστικά για το υπόλοιπο διάστημα της ζωής τους.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε γυναίκες:
- που επιθυμούν να διατηρήσουν μια καλή ψυχολογική κατάσταση κατά της διάρκεια της κύησης, κατά τη περίοδο μετά το τοκετό και στα πρώτα στάδια της μητρότητας,
- που έχουν εμφανίσει κατά το παρελθόν καταθλιπτική διαταραχή,
- που ανησυχούν για τις αρνητικές επιδράσεις της μελαγχολικής διάθεσης και της έντονης ανησυχίας στην άσκηση του γονεικού ρόλου και στην ψυχολογική κατάσταση του μωρού,
- που αναζητούν τρόπους να παραμείνουν ψυχολογικά καλά, ελαχιστοποιώντας έτσι τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν στο μωρό και στη σωματική τους υγεία
Στόχοι του προγράμματος:
- Η ενίσχυση της ψυχικής ευεξίας και ισορροπίας και η μείωση του στρες και του άγχους.
- Η αύξηση της επίγνωσης του σώματος και των αλλαγών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της λοχείας.
- Η αναγνώριση και διαχείριση αυτόματων αρνητικών σκέψεων που σχετίζονται με το άγχος, την ανησυχία ή την καταθλιπτική διάθεση
- Η ανάπτυξη δεξιοτήτων ενσυνειδητότητας (mindfulness) για καλύτερη παρατήρηση και αποδοχή σκέψεων, συναισθημάτων και σωματικών αισθήσεων
- Η βελτίωση της σύνδεσης και σχέσης με το έμβρυο/μωρό.
- Η καλλιέργεια της αυτοσυμπόνοιας, η ανάπτυξη δεξιοτήτων αυτοφροντίδας και η ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας απέναντι στις προκλήσεις της μητρότητας
- Η δημιουργία προσωπικού πλάνου πρόληψης υποτροπής και ενσωμάτωσης των νέων δεξιοτήτων στην καθημερινή ζωή
Οι συμμετέχουσες θα λάβουν υλικό, ώστε να εξασφαλίσουν το μέγιστο δυνατό όφελος από τη συμμετοχή τους στην ομάδα.
Το πρόγραμμα συντονίζουν οι:
Κατούδη Σοφία, Ψυχολόγος, MSc, CBT, MBCT
Μουζακίτη Μάντυ, Ψυχολόγος, CBT, MBCT
Εποπτεία: Λέκκα Φωτεινή, Ψυχολόγος, Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας
Ομάδα ειδικού ενδιαφέροντος (SIG): ΓΣΘ παιδιών και εφήβων
Σκοπός της ομάδας είναι είναι η προαγωγή της συζήτησης, η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των ειδικών, η διοργάνωση επιμορφωτικών εργαστηρίων και η ενδυνάμωση του γνωσιο-συμπεριφοριστικού μοντέλου για τη θεραπεία παιδιών και εφήβων σε θεωρητικό και ερευνητικό επίπεδο.
Η ομάδα απευθύνεται σε όλους τους επαγγελματίες που εργάζονται με παιδιά και εφήβους και τις οικογένειές τους (Ψυχολόγους – Ψυχοθεραπευτές, Κλινικούς και Σχολικούς ψυχολόγους, Ψυχίατρους παιδιών και εφήβων, Λογοθεραπευτές, Εργοθεραπευτές, Εκπαιδευτικούς κ.ά)
Οι υποομάδες που ακολουθούν αφορούν επιμέρους θεματικές.
Ομάδα: Παρέμβαση σε περιόδους κρίσεων, π.χ. πανδημία COVID-19
Συντονίστριες:
- Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι, kalantzi@psych.uoa.gr
- Αγγελική Παναγιωτοπούλου, info@ypostirixi.gr
Αντικείμενο αυτής της υποομάδας αποτελούν θέματα ψυχοκοινωνικής στήριξης παιδιών και εφήβων, όπως και αντίστοιχη συμβουλευτική για γονείς και εκπαιδευτικούς κατά τη διάρκεια κρίσεων, όπως της πανδημίας COVID.
Σκοπός της υποομάδας είναι η συλλογή αντίστοιχων με την πανδημία εμπειριών και ο εμπλουτισμός του Γνωσιακού Συμπεριφοριστικού Μοντέλου σε παρεμβάσεις που αφορούν και άλλες μορφές κρίσεων, όπως σεισμοί, πυρκαγιές κ. ά.
Η σχετική εμπειρία του ΙΕΘΣ σχετίζεται με την συγγραφή ιστοριών – επεισοδίων για δύο παιδιά που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους καταστάσεις σχετικές με την πανδημία COVID (Απρίλιος 2020 – Ιούνιος 2021) [Ιολίνα και Κορονάκος, https://www.ibrt.gr/IK ].
Ομάδα: Προσεγγίσεις στη βρεφική και νηπιακή ηλικία
Συντονίστρια: Κακλαμάνη Γεωργία, gkaklam@gmail.com
Αντικείμενο αυτής της υποομάδας αποτελούν θέματα που αφορούν στη βρεφική και νηπιακή ηλικία, στη διαμόρφωση των σχημάτων και του ψυχικού χάρτη των παιδιών ήδη από την περιγεννητική περίοδο, το ρόλο της στάση των γονέων και την επίδραση των δικών τους βιωμάτων στη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού, καθώς και παρεμβάσεις σε αυτό το πρώιμο στάδιο ανάπτυξης που μπορεί να συμβάλλουν θετικά στην ομαλή συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού.
Σκοπός της υποομάδας είναι η ενδυνάμωση, ο εμπλουτισμός και η εμβάθυνση του Γνωσιακού Συμπεριφοριστικού Μοντέλου σε θέματα βρεφικής και νηπιακής ηλικίας σε θεωρητικό, κλινικό και ερευνητικό επίπεδο.
Ομάδα: Ο γονεϊκός ρόλος στη θεραπεία παιδιών & εφήβων
Συντονίστριες:
Αντικείμενο αυτής της υποομάδας είναι θέματα που έχουν να κάνουν με τους γονείς στη θεραπεία παιδιών και εφήβων. Περιλαμβάνονται θέματα συνεργασίας και θεραπευτικής συμμαχίας με τους γονείς, επιστημονικές εξελίξεις και νεότερες πρακτικές σχετικά με τη γονεϊκή ανατροφή, θεραπευτικές παρεμβάσεις και θέματα συμβουλευτικής, θέματα σχετικά με τη θετική ανατροφή και την κάλυψη των πυρηνικών συναισθηματικών αναγκών των παιδιών, σύνδεση με τις δυσκολίες των ίδιων των γονέων καθώς και θέματα δεοντολογίας. Επιπρόσθετα, αντικείμενο αποτελεί και η διερεύνηση και εφαρμογή ατομικών και ομαδικών παρεμβάσεων σε γονείς στα πλαίσια ψυχοεκπαίδευσης και πρόληψης.
Ομάδα: Ομαδικά προγράμματα για παιδιά και εφήβους
Συντονίστρια: Αναστασία Σοφιανοπούλου, anastasia@sofianopoulou.com
Το επιστημονικό και κλινικό ενδιαφέρον της υποομάδας επικεντρώνεται στις ομαδικές παρεμβάσεις για τα παιδιά και τους εφήβους. Οι ομαδικές παρεμβάσεις, λόγω των πολλαπλών οφελών τους (αίσθημα του ανήκειν και διαμόρφωση ενός υποστηρικτικού δικτύου, αισιοδοξία, μάθηση μέσω της αλληλεπίδρασης με τους άλλους εντός της ομάδας) συζητώνται στη βιβλιογραφία με αυξανόμενο ενδιαφέρον, ενώ φαίνεται ότι, για συγκεκριμένες διαταραχές, όπως για παράδειγμα οι αγχώδεις, είναι εξίσου αποτελεσματικές με τις ατομικές. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την εξοικονόμηση πόρων που προσφέρουν οι ομάδες (σε επίπεδο χρόνου, δυναμικού και οικονομικών), καθιστά τις ομαδικές παρεμβάσεις ελκυστικές, ειδικά για πλαίσια όπως τα σχολεία και τα κέντρα ψυχικής υγείας που απευθύνονται σε μεγάλο αριθμό παιδιών και εφήβων.
Ο στόχος της υποομάδας είναι διττός: αφενός, να προσαρμόσει στα Ελληνικά δεδομένα και να αξιολογήσει προγράμματα ομαδικής παρέμβασης τα οποία έχουν δημιουργηθεί και αξιολογηθεί ως αποτελεσματικά στο εξωτερικό, και αφετέρου να σχεδιάσει, να υλοποιήσει και να αξιολογήσει ως προς την αποτελεσματικότητά τους ομαδικές παρεμβάσεις που θα απευθύνονται σε παιδιά και εφήβους. Η ομάδα εστιάζεται επίσης στον παράλληλο σχεδιασμό ομαδικών παρεμβάσεων, συμβουλευτικού και ψυχοεκπαιδευτικού χαρακτήρα, που απευθύνονται σε γονείς, των οποίων τα παιδιά λαμβάνουν ατομική ή ομαδική θεραπεία.
Ομάδα: Ψυχικό τραύμα
Συντονίστρια:
- Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι, kalantzi@psych.uoa.gr
- Θεοδώρα Αναστασίου, theodanastasiou@gmail.com
Αντικείμενο αυτής της υποομάδας είναι οι ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις τραυματικών βιωμάτων λόγω πολέμου, φυσικών καταστροφών, σεξουαλικής κακοποίησης κ.ά. και η εφαρμογή αντίστοιχων προγραμμάτων και μεθόδων παρέμβασης. Η σχετική εμπειρία στο ΙΕΘΣ αφορά παιδιά και έφηβους πρόσφυγες:
- Σε επίπεδο πρόληψης:
-
- «Το παιδί και η απελευθέρωσή του από τη σκιά του πολύ μεγάλου φόβου»
- «Το μικρό εγώ είμαι εγώ» (pdf)
- «Οδηγός για γονείς πρόσφυγες» (pdf)
- «Καλώς όρισες στη νέα σου ζωή. Πώς αισθάνονται τα παιδιά αφού επιβιώσουν από μία τραυματική κατάσταση και τι τα βοηθά να τα πάνε καλύτερα» (https://www.susannestein.de/bilderbogen/ )
- Σε επίπεδο παρέμβασης – θεραπείας και εκπαίδευσης:
Η εστιασμένη στο τραύμα γνωσιακή συμπεριφοριστική θεραπεία (Trauma – focused CBT, TF–CBT). Κάθε χρόνο πραγματοποιείται εξειδικευμένο εργαστήριο σε συνεργασία με το Καθολικό Πανεπιστήμιο Eichstätt-Ingolstadt της Γερμανίας όπου παρουσιάζεται η TF-CBT προσαρμοσμένη στη θεραπεία ασυνόδευτων ανήλικων προσφύγων. (https://cbt.edu.gr/erg/node/304 )
Ομάδα: Νέες Τεχνολογίες και Δημιουργικότητα στη ΓΣΘ παιδιών και εφήβων
Συντονίστρια: Κατερίνα Σοφιανοπούλου, katerinasof@gmail.com
Η υποομάδα εστιάζεται αφενός σε θέματα που αφορούν τη δημιουργικότητα στη θεραπεία παιδιών και εφήβων μέσα από το παιχνίδι, την τέχνη (ζωγραφική, θέατρο, κατασκευές) και την επαφή με άλλες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις, όπως η παιγνιοθεραπεία, και αφετέρου στη χρήση λογισμικού και προγραμμάτων ώστε να εμπλουτιστεί η ΓΣ προσέγγιση και να καταστεί η θεραπεία πιο ελκυστική και αποτελεσματική για τον πληθυσμό αυτό.
Η ομάδα είναι διεπιστημονική και περιλαμβάνει επαγγελματίες από το χώρο της Ψυχικής υγείας, ερευνητές, φοιτητές, καθώς και προγραμματιστές και επιστήμονες του κλάδου των υπολογιστών και όσους ειδικούς ενδιαφέρονται για την δημιουργία εφαρμογών και λογισμικού με αντικείμενο την προαγωγή της ψυχικής υγείας των παιδιών και των εφήβων.
Η ομάδα αυτή προσφέρει τη δυνατότητα στα μέλη της να ενημερώνονται για τις νέες εξελίξεις, να ανταλλάξουν πληροφορίες και να δικτυωθούν με άλλους επαγγελματίες. Προσφέρει ευκαιρίες για έρευνα, για ανάπτυξη εφαρμογών και για συνεργασία με ειδικούς από άλλες κατευθύνσεις.
Ομάδα: ΔΕΠ-Υ σε παιδιά/εφήβους και νεαρούς ενήλικες
Συντονίστρια: Γεωργουτσάκου Σοφία, ipkgeorgoutsakou@gmail.com
Αντικείμενο της υποομάδας είναι η εφαρμογή και αξιολόγηση του Γνωσιακού Συμπεριφοριστικού μοντέλου στη θεραπεία παιδιών/εφήβων και νεαρών ενηλίκων με ΔΕΠ-Υ. Ειδικότερα, περιλαμβάνονται εκτός από την ατομική θεραπεία, θέματα σχετικά με την εκπαίδευση και αντιμετώπιση των δυσκολιών του παιδιού/εφήβου από πλευράς γονέων και εκπαιδευτικών.
Σημειώνεται, ότι ανά τακτά χρονικά διαστήματα λαμβάνουν χώρα στο ΙΕΘΣ υποστηρικτικές ομάδες νεαρών ενηλίκων με σκοπό τη διαχείριση δυσκολιών της καθημερινότητας που παρουσιάζονται ως εκ της διαταραχής.
Ο στόχος της ομάδας είναι η ανταλλαγή απόψεων ειδικών της ψυχικής υγείας για βέλτιστες θεραπευτικές πρακτικές, η εις βάθος ενημέρωση των εκπαιδευτικών για τα συμπτώματα/δυσκολίες παιδιών/εφήβων με ΔΕΠ-Υ στη σχολική τάξη και η αντιμετώπιση τους, αλλά και η εις βάθος ενημέρωση και υποστήριξη των γονέων των παιδιών/εφήβων.
