Άρθρα
Σελίδες
Ομαδικό Διαδικτυακό Πρόγραμμα για την πρόληψη της Καταθλιπτικής Διάθεσης κατά την περιγεννητική περίοδο (MBCT-PD)
Η εγκυμοσύνη είναι μια από τις σημαντικότερες περιόδους στη ζωή μιας γυναίκας. Όμως, οι αλλαγές που μπορεί να επιφέρει αυτή η περίοδος, την επηρεάζουν αναπόφευκτα σε ψυχολογικό και σωματικό επίπεδο.
Η περίοδος της εγκυμοσύνης και της λοχείας χαρακτηρίζεται από σημαντικές βιολογικές, συναισθηματικές και κοινωνικές αλλαγές που αυξάνουν την ευαλωτότητα για την εμφάνιση καταθλιπτικών συμπτωμάτων.
Η κατάθλιψη και το άγχος είναι οι πιο συνήθεις ψυχιατρικές διαταραχές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του μετά τον τοκετό. Η Περιγεννητική Κατάθλιψη αποτελεί μία διαταραχή της διάθεσης, η οποία εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης (προγεννητική κατάθλιψη) ή κατά τον πρώτο χρόνο μετά τον τοκετό (μεταγεννητική κατάθλιψη).
Η Γνωσιακή Θεραπεία βασισμένη στην Ενσυνειδητότητα προσαρμοσμένη στη Περιγεννητική Κατάθλιψη (MBCT – PD) δημιουργήθηκε για να βοηθήσει τις έγκυες γυναίκες να διατηρήσουν μια αίσθηση ψυχικής ευεξίας και ισορροπίας κατά τη διάρκεια αυτής της σημαντικής φάσης της ζωής τους. Σχεδιάστηκε με σκοπό να διδάξει δεξιότητες για την πρόληψη της κατάθλιψης, τη μείωση του στρες, την ανοχή στο άγχος και δεξιότητες χρήσιμες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, μετά το τοκετό, στα πρώτα χρόνια άσκησης του γονεικού ρόλου και ουσιαστικά για το υπόλοιπο διάστημα της ζωής τους.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε γυναίκες:
- που επιθυμούν να διατηρήσουν μια καλή ψυχολογική κατάσταση κατά της διάρκεια της κύησης, κατά τη περίοδο μετά το τοκετό και στα πρώτα στάδια της μητρότητας,
- που έχουν εμφανίσει κατά το παρελθόν καταθλιπτική διαταραχή,
- που ανησυχούν για τις αρνητικές επιδράσεις της μελαγχολικής διάθεσης και της έντονης ανησυχίας στην άσκηση του γονεικού ρόλου και στην ψυχολογική κατάσταση του μωρού,
- που αναζητούν τρόπους να παραμείνουν ψυχολογικά καλά, ελαχιστοποιώντας έτσι τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν στο μωρό και στη σωματική τους υγεία
Στόχοι του προγράμματος:
- Η ενίσχυση της ψυχικής ευεξίας και ισορροπίας και η μείωση του στρες και του άγχους.
- Η αύξηση της επίγνωσης του σώματος και των αλλαγών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της λοχείας.
- Η αναγνώριση και διαχείριση αυτόματων αρνητικών σκέψεων που σχετίζονται με το άγχος, την ανησυχία ή την καταθλιπτική διάθεση
- Η ανάπτυξη δεξιοτήτων ενσυνειδητότητας (mindfulness) για καλύτερη παρατήρηση και αποδοχή σκέψεων, συναισθημάτων και σωματικών αισθήσεων
- Η βελτίωση της σύνδεσης και σχέσης με το έμβρυο/μωρό.
- Η καλλιέργεια της αυτοσυμπόνοιας, η ανάπτυξη δεξιοτήτων αυτοφροντίδας και η ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας απέναντι στις προκλήσεις της μητρότητας
- Η δημιουργία προσωπικού πλάνου πρόληψης υποτροπής και ενσωμάτωσης των νέων δεξιοτήτων στην καθημερινή ζωή
Οι συμμετέχουσες θα λάβουν υλικό, ώστε να εξασφαλίσουν το μέγιστο δυνατό όφελος από τη συμμετοχή τους στην ομάδα.
Το πρόγραμμα συντονίζουν οι:
Κατούδη Σοφία, Ψυχολόγος, MSc, CBT, MBCT
Μουζακίτη Μάντυ, Ψυχολόγος, CBT, MBCT
Εποπτεία: Λέκκα Φωτεινή, Ψυχολόγος, Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας
«Μιλήστε με έναν ειδικό»
Σύντομη περιγραφή
Το βιβλίο αυτό βασίζεται στην επεξεργασία του υλικού που συγκεντρώθηκε από τη Διαδικτυακή Υπηρεσία Τηλεσυμβουλευτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών «Μιλήστε με έναν Ειδικό» με την επιστημονική ευθύνη του Γιώργου Ευσταθίου, υπό τη διεύθυνση της Αναστασίας Καλαντζή-Αζίζι. Οι χρήστες υπέβαλαν ερωτήματα μέσω μίας φόρμας επικοινωνίας και οι απαντήσεις μαζί με το αρχικό ερώτημα δημοσιεύονταν ανώνυμα μετά από 48 ώρες. Οι απαντήσεις των ειδικών βασίζονταν στις αρχές του γνωσιακού-συμπεριφοριστικού μοντέλου.
Το υλικό αυτοβοήθειας που είχαμε στη διάθεσή μας αναθεωρήθηκε σε σημαντικό βαθμό σε συνεργασία με την Χριστίνα Βαρβέρη και την Ελισάβετ Κονσουλίδου, οι οποίες είχαν και την ευθύνη της απάντησης των ερωτημάτων προς την Υπηρεσία κατά τη δεύτερη περίοδο λειτουργίας της. Στο σημείο αυτό, επιθυμούμε να ευχαριστήσουμε θερμά τους συναδέλφους που βοήθησαν σε μία αρχική αποδελτίωση των απαντήσεων από την πρώτη περίοδο λειτουργίας της Υπηρεσίας: Γεωργία Αλεξοπούλου (Ακαδημαϊκά Προβλήματα και Χρήση Ουσιών), Βάσω Αντωνίου (Προβλήματα Διατροφής), Ευθύμιος Βεντίκος (Σεξουαλικές Δυσκολίες), Σοφία Γαϊτανά (Χρήση Ουσιών), Ελένη Κατσάμπα (Τραυματικά Γεγονότα), Γιώργος Κιοστεράκης (Σεξουαλικός Προσανατολισμός), Ευανθία Κονταξή (Γενικά Προβλήματα Υγείας), Χριστιάνα Μήτση (Συμβουλευτική – Ψυχοθεραπεία) και Μαρία Τασσιοπούλου (Δυσκολίες με την Οικογένεια).
Οι πληροφορίες που προσφέρονται επικαιροποιήθηκαν και αναδιαμορφώθηκε η παρουσίαση του υλικού. Καταλήξαμε σε 12 κύριες ενότητες, καθεμία από τις οποίες χωρίζεται σε επιμέρους υποενότητες. Στην αρχή κάθε ενότητας υπάρχει ένα μικρό εισαγωγικό κεφάλαιο, το οποίο ακολουθείται από αντιπροσωπευτικά μηνύματα, τα οποία δημοσιεύονται αφού εξαλείφθηκε κάθε στοιχείο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναγνώριση της ταυτότητας του αποστολέα. Το κάθε κεφάλαιο τελειώνει με τις απαντήσεις σε μία σειρά συνηθισμένων ερωτήσεων που αφορούν στη συγκεκριμένη θεματική.
Η προσπάθεια αυτή έρχεται να συμπληρώσει έναν άλλον οδηγό αυτοβοήθειας που εξέδωσε το Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς με τίτλο «Πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας: Ένας οδηγός για τις ψυχικές διαταραχές και την αντιμετώπισή τους με το γνωσιακό-συμπεριφοριστικό μοντέλο ψυχοθεραπείας» υπό την επιμέλεια του Κώστα Ευθυμίου, της Αθανασίας Μαυροειδή, της Ευθυμίας Παυλάτου και της Αναστασίας Καλαντζή-Αζίζι το 2006. Το «Πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας» είναι επίσης διαθέσιμο δωρεάν στον δικτυακό τόπο του ΙΕΘΣ
| Λεπτομέρειες | |
| Χρονολογία Έκδοσης | Ιανουάριος 2020 |
| Αριθμός σελίδων | 506 |
Περιεχόμενα
Καταπολέμηση της Κακής Διάθεσης και του Άγχους
Η σημερινή κρίση στην κοινωνία, μας επηρεάζει όλους και μας δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα και άγχος. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι καθημερινά έρχονται αντιμέτωποι με: κακή διάθεση, συναισθήματα θλίψης ή απογοήτευσης, απώλεια ευχαρίστησης και ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που πριν ήταν ευχάριστες, άγχος και ένα γενικευμένο φόβο για το τι θα συμβεί και πώς θα πάνε τα πράγματα στη ζωή τους, απαισιοδοξία και αίσθημα προσωπικής αναξιότητας, αναποφασιστικότητα ή παραίτηση από υποχρεώσεις ή ακόμη και από τη φροντίδα του εαυτού, εύκολη κόπωση και εξάντληση που δεν καλυτερεύει με τον ύπνο, δυσκολίες στον ύπνο (αϋπνία ή υπνηλία), αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες (μειωμένη ή αυξημένη όρεξη).
Στην Ομάδα Καταπολέμησης της Κακής Διάθεσης και του Άγχους οι συμμετέχοντες μαθαίνουν:
- να εφαρμόζουν τεχνικές χαλάρωσης και να καταπολεμούν το άγχος
- να ελέγχουν τις αρνητικές σκέψεις και να μειώνουν τα δυσάρεστα συναισθήματα
- να αναγνωρίζουν και να αντικαθιστούν συνήθειες που δεν τους βοηθούν
- να οργανώνουν και να αξιοποιούν το χρόνο τους πιο ευχάριστα και δημιουργικά
- να διεκδικούν την εκπλήρωση των στόχων τους και τη προστασία του εαυτού τους
Το πρόγραμμα καταπολέμησης της κατάθλιψης εφαρμόζεται με επιτυχία εδώ και περίπου τρεις δεκαετίες και σε άλλες χώρες, με πλήθος ερευνών να υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητά του. Είναι στοχευμένο και μικρής διάρκειας, συμβάλλοντας στην εξοικονόμηση χρόνου και χρήματος. Περιλαμβάνει 12 δίωρες θεραπευτικές συναντήσεις .
Το Ομαδικό Πρόγραμμα Καταπολέμησης της Κακής Διάθεσης συντονίζουν οι:
- Σοφία Καπνογιάννη, MSc Ψυχολόγος
- Κατερίνα Σοφιανοπούλου, MSc Ψυχολόγος
Βασισμένη στην Ενσυνειδητότητα Γνωσιακή Θεραπεία για τα Προβλήματα Καταθλιπτικής Διάθεσης (MBCT-D)
Η Βασισμένη Στην Ενσυνειδητότητα Γνωσιακή Θεραπεία (MBCT) έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει ανθρώπους που επαναλαμβανόμενα παλεύουν να αντιμετωπίσουν δύσκολες συναισθηματικές καταστάσεις (επεισόδια κακής διάθεσης, χρόνια δυσθυμία και μακροχρόνια αίσθηση δυστυχίας). Συνδυάζει τις αρχές της γνωσιακής θεραπείας με πρακτικές καλλιέργειας της ενσυνειδητότας με στόχο:
- Την κατανόηση παραγόντων που χαρακτηρίζουν τα προβλήματα αρνητικής διάθεσης και κάνουν ένα άτομο ευάλωτο σε αυτά.
- Την αλλαγή του τρόπου αντιμετώπισής τους.
Τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι στη διάρκεια ενός επεισοδίου κακής διάθεσης, το αρνητικό συναίσθημα εμφανίζεται μαζί με αρνητικές σκέψεις («Είμαι αποτυχημένος» , «Δεν έχω καταφέρει τίποτα») και με σωματικές αισθήσεις, όπως κόπωση και εξάντληση. Στο μέλλον, ακόμα και με αφορμές μικρής σημασίας, η σύνδεση αυτών των τριών στοιχείων πολύ εύκολα φέρνει στην επιφάνεια την ίδια κακή διάθεση και τις ίδιες αρνητικές σκέψεις.
Μόλις η κακή διάθεση επανεμφανίζεται, το άτομο στην προσπάθειά του να την αντιμετωπίσει, επιστρατεύει στρατηγικές που την επιδεινώνουν (αύξηση των απαιτήσεων από τον εαυτό, υπερβολική ανάλυση, μηρυκασμός: «Τι φταίει με εμένα;» «Τι κάνω τόσο λάθος;»). Η επιδείνωση της κακής διάθεσης, οδηγεί στην επανεμφάνιση του προηγούμενου μοτίβου σκέψεων και το άτομο μπαίνει για άλλη μια φορά στον ίδιο φαύλο κύκλο.
Στη διάρκεια του προγράμματος των 8 εβδομάδων έμφαση δίνεται στην πρόληψη, ώστε μια ήπια πτώση της διάθεσης να μην επαενεργοποιεί τους ίδιους φαύλους κύκλους. Αυτό γίνεται δίνοντας έμφαση στην:
- Κατανόηση της κακής διάθεσης, του καθοδικού σπιράλ επιδείνωσής της και των παραγόντων που κάνουν ένα άτομο περισσότερο ευάλωτο, όπως:
-
- υψηλά στάνταρτ που οδηγούν αναπόφευκτα στην αίσθηση ανεπάρκειας
- καθημερινές επιλογές στον τρόπο ζωής που οδηγούν στην εξάντληση
- απώλεια της επαφής με ό,τι είναι ουσιαστικό και σημαντικό στη ζωή και τις προσωπικές αξίες
- Καλλιέργεια μιας διαφορετικής σχέσης με τον εαυτό και τις συνεχόμενες προκλήσεις της ζωής που χαρακτηρίζεται από καλοσύνη, κατανόηση, ενδιαφέρον και ευελιξία.
- Επίτευξη μεγαλύτερου συνειδητού ελέγχου σε διεργασίες της προσοχής που συνδέονται με την υπερβολική ανησυχία, τον μηρυκασμό και την υποτίμηση του θετικού.
- Ενδυνάμωση των συνειδητών επιλογών στον τρόπο αντιμετώπισης άλλων ανθρώπων και καταστάσεων που επηρεάζουν αρνητικά τη διάθεση.
Επόπτρια ομάδας: Λέκκα Φωτεινή , Ψυχολόγος, Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας
